Thơ Thứ Bảy, hay Bài thơ về cuốn sổ hưu (chép lại từ blog của GNLT)

Hôm nay cũng là Thứ Bảy, ngày mà tôi thong thả hơn một chút để đọc Đông, đọc Tây, đọc tất cả (học theo câu thơ của Nguyễn Vỹ: chửi Đông, chửi Tây, chửi tất cả).

Và tình cờ tìm được Chùm thơ Thứ Bảy, trong đó có một bài tôi thấy rất thích, nên chép lại đây để lưu và chia sẻ với mọi người.

Ai muốn vào trang của Giang Nam Lãng Tử thì vào đây nhé: http://giangnamlangtu.wordpress.com/2012/12/21/chum-tho-thu-bay/#more-4922.
-------------
SỔ HƯU!
(Thay lời Phó giáo sư nhà giáo ưu tú Trần Đăng Thanh)

Đất nước là gì?Là cái sổ hưu! Ai có sổ hưu thì yêu đất nước Bảy mươi triệu nông dân cần đếch gì Tổ quốc Vì cuộc đời họ có sổ hưu đâu.

Tiến sĩ sổ hưu!Đọc! Học làm chi? Cục cứt!

Văn chương sổ hưu!Viết gì? Bồi bút!

Lý tưởng sổ hưu!Đồng minh? Kẻ thù? Chẳng gì vĩnh viễn Chỉ sổ hưu là vĩnh viễn mà thôi.

Vì sổ hưu,Ca hót Đ. trọn đời.

Hà nội 21-12-2012
N.T.D.

A, câu trả lời đây rồi! (Hình như vậy?)

Nhưng mà trả lời cái gì mới được chứ?

À, thì trả lời cho câu hỏi của tôi ấy mà. Chẳng là cách đây ít lâu, chính xác là vào ngày 29 tháng 8, tôi có viết loạt bài có tựa đề “Yêu nước như thế nào mới là đúng cách?”, trong đó tôi có câu kết đại khái rằng câu hỏi của tôi cho đến lúc ấy vẫn chưa có câu trả lời. Ít ra là đối với tôi.

Viết như vậy, là bởi vì quả thật hôm ấy tôi thực sự chưa tìm được câu trả lời cho phù hợp với hoàn cảnh và cá tính của mình – một bà già (hic!) đã “ngoại ngũ tuần” (tức là quá năm mươi tuổi ấy mà, phải dùng từ Hán-Việt thế để cho nó … phù hợp với thời đại 16 chữ vàng hiện nay), không có khả năng nhảy nhót trên sân khấu để thể hiện lòng yêu nước có tổ chức theo đúng kiểu ngày 21/8 người ta đã tổ chức tại Hà Nội cho các nam thanh nữ tú (lại tiếng Hán-Việt nữa này, để mà chào mừng sự kiện “đồng chí” Đới Bỉnh Quốc sang thăm VN chứ, mặc dù tôi không phải là đảng viên Đảng CSVN hay Đảng CSTQ gì ráo. Thì tôi thấy báo nhà nước dùng từ như thế mà lại).

Nhưng hôm nay thì tôi đọc được một bài viết đã đăng trên báo An Ninh Thủ Đô từ trước khi tôi viết loạt bài “yêu nước như thế nào …” của tôi. Mặc dù bài ấy viết trước bài của tôi, nhưng vì bây giờ tôi mới đọc (hic!) nên tôi cứ cảm thấy hình như tác giả của bài viết đã viết chỉ để trả lời cho câu hỏi của tôi thôi, thực thế.

Thì cái tựa như thế này đây, đúng là một sự “đáp trả” cho câu hỏi của tôi còn gì nữa? “Cần thể hiện lòng yêu nước đúng cách!” Các bạn xem ở đây này.

Tôi cũng vừa mới đọc, thậm chí đọc kỹ là khác. Và, mặc dù khả năng tiếp thu có thể còn hạn chế, nhưng tôi cũng cứ mạnh dạn chia sẻ ở đây những gì tôi hiểu được qua bài viết đó. Chắc chắn là sẽ có chỗ tôi hiểu sai, và cũng có chỗ chưa hiểu nổi thâm ý (tức là ý tứ sâu xa – lại tiếng Hán-Việt nữa đấy) của tác giả, và rất mong nhận được góp ý của các bạn để tôi có thể hiểu đúng hơn.

1. Lòng yêu nước không phải chỉ có thể thể hiện ra bên ngoài bằng cách biểu tình. Điều này được khẳng định ở cuối đoạn thứ hai (2) của bài viết, và tôi hoàn toàn đồng ý, không thắc mắc gì cả. Chẳng phải các cụ ta đã nói: “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh” đó sao? Tất nhiên câu ấy có lẽ không nhằm vào việc biểu lộ lòng yêu nước, nhưng mà, tôi cũng có thể “suy rộng ra ...” chứ nhỉ?

2. Yêu nước là một việc của cả Đảng, Nhà nước, lẫn toàn dân chứ không phải của riêng ai. Ý này nằm ở phần đầu đoạn thứ bốn (4) của bài viết. Cũng vậy, tôi đồng ý hoàn toàn. (Ơ mà hình như đây cũng là ý được nêu trong một biểu ngữ của những người tụ tập tự phát để biểu tình chống TQ hay sao ấy nhỉ? Hóa ra là không hẹn mà hai bên gặp nhau ư? Nếu thế thì tốt lắm, vì “ý Đảng, lòng dân” đã nên một rồi, hay quá!)

3. Biểu hiện lòng yêu nước một cách tự phát có thể có tác dụng lúc này và phản tác dụng lúc khác. Tôi cũng đồng ý luôn, và hơn thế, còn hoàn toàn tin tưởng rằng nhà nước chắc chắn luôn biết rõ lúc nào có tác dụng lúc nào không.

Vậy, liệu tôi có thể suy đoán như thế này không nhỉ: Ban đầu nhà nước lờ đi cho người dân phản đối TQ để ... gây sức ép lên TQ chẳng hạn. Nên lúc đầu mới không cấm biểu tình. Nhưng sau đó, khi hai bên đã đạt được một số thỏa thuận nào đó mà nhà nước thấy rằng có lợi, với điều kiện là dân VN không được biểu tình nữa, thì nhà nước bèn cấm việc biểu tình. Cũng được thôi, chính trị mà.

Nhưng tôi có một câu hỏi nhỏ ở đây: những thỏa thuận có lợi ấy là gì, và có lợi cho ai? Tôi tin là phải có lợi cho đất nước VN, cho dân VN. Chỉ có điều, tại sao nhà nước không cho công bố những thỏa thuận này để dân an lòng một chút, khỏi phải biểu tình nữa, để đến nỗi nhà nước phải cho công an đàn áp, tạo thành scandal cho báo chí nước ngoài và các thế lực thù địch nó lợi dụng nhỉ?

Gì chứ trong những lúc như thế này, nhà nước cần phải tranh thủ sự ủng hộ của toàn dân chứ, nếu không thì chắc chắn kẻ thù sẽ lợi dụng cho mà xem (ngu gì mà không lợi dụng, phải không, ấy là bọn phản động nó nghĩ thế, chứ không phải tôi!)

4. Tụ tập đông người mà không xin phép là trái luật. Điều này được khẳng định trong các đoạn còn lại của bài viết, trừ đoạn cuối là phần kết luận.

Luật thì đúng là đã có, và tôi chẳng bao giờ có ý định làm trái luật cả. Nhưng riêng đoạn này thì tôi chưa đồng ý, dù rằng vẫn giữ nguyên vẹn niềm tin đối với nhà nước. Vì tụ tập đông người là thế nào nhỉ? Ví dụ như hôm tôi đi Đà Lạt chơi nhân dịp lễ vừa qua, buổi tối thấy ở khu phố đi bộ có biểu diễn văn nghệ (sân khấu ngoài trời), số người qua đường tự phát dừng lại xem cũng vài chục người, đâu cũng bằng số người tôi thấy hôm 17/7. Gia đình tôi đi ngang đấy cũng đứng lại một lúc, mà gia đình tôi đã 4 người rồi, lại thêm một người bạn là 5. Như vậy, 5 người chúng tôi đứng lại “tự phát” xem văn nghệ, liệu có phải là tụ tập trái phép không, vì chưa xin phép?

5. Đoạn kết luận, theo tôi là đoạn hay nhất, và cũng rõ ràng, dễ hiểu nhất trong bài: Dân Việt ai cũng yêu nước, và những lúc như thế này (nhưng như thế này là như thế nào?) thì cần phải đoàn kết, chứ đừng để bất cứ ai lợi dụng gây chia rẽ, mất đoàn kết, vì như thế sẽ làm cho ta suy yếu đi.

Và tất nhiên đoạn này thì tôi hoàn toàn đồng ý. Nhưng vẫn có một thắc mắc: tôi thấy hình như đài truyền hình Hà Nội và một số báo, kể cả tờ ANTĐ, dường như cũng vô tình gây ra sự mất đoàn kết trong dân chúng đấy. Chứ gì nữa, bây giờ đâm ra những người yêu nước theo kiểu “biểu tình” (mà có lúc cũng đã phát huy tác dụng, xem ý thứ ba ở trên) thì giờ đây đã bị báo lề phải làm cho mọi người nhìn bằng con mắt ngờ vực như những người phản động.

Nhưng phản động mà lại dám xúi giục người khác và cả mình nữa, chường mặt ra một cách công khai để cho nhà nước dễ dàng cho công an hốt đi, chỉ với mục đích phản đối việc TQ xâm lược VN sao? Còn tôi, thì tôi đã từng nghe có những người nói như thế này cơ, xin thề có chúa: “Cầu cho TQ đánh VN đi, cho chết! Hai nước XHCN anh em cơ đấy!”

Những người như vậy, họ không hề đi biểu tình, cũng không hề căm phẫn về việc TQ có xung đột với VN. Chính những người này tôi mới thấy là phản động. Nhưng hình như không thấy ai đụng chạm gì đến họ cả?

Và cuối cùng, sau khi đọc xong bài viết thì tôi vẫn chưa có câu trả lời về việc có thể biểu hiện lòng yêu nước như thế nào, ngoài việc không được biểu tình.

Ô, thế ra biểu hiện lòng yêu nước bây giờ khó đến vậy hay sao?

Những nẻo đường Việt Nam ...

Mẹ già như chuối ba hương ...

Có một bài hát trước năm 1975 mà tôi rất thích, hình như của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, với những câu đầu tiên mà tôi còn nhớ: "Những nẻo đường Việt Nam/ suốt từ Cà Mau thẳng tới Nam Quan/ ơi những nẻo đường Việt Nam ...".



Chẳng hiểu do trời xui đất khiến như thế nào, có thể là do bản chất công việc, mà cũng có thể là do tính cách thích một chút phiêu lưu, quan sát và trải nghiệm, nên tôi hay có cơ hội đi xa nhà. Chỉ có điều lúc nào tôi đi cũng vội, nên chẳng ghi chép, lưu giữ lại cho cẩn thận gì cả.



Nói cho đúng, tôi luôn luôn sống trọn phút giây mà mình trải qua, và khi còn trẻ, cứ mỗi lần trải qua điều gì làm tôi có cảm xúc là lại còn làm thơ được nữa cơ. Thơ (con cóc) của tôi rơi rụng khắp nơi, có bài hay (ít thôi), và cũng có rất nhiều bài thật dở, vì tôi làm thơ thấy cũng dễ dàng như giải mấy bài toán đố thời tiểu học (hồi ấy tôi rất giỏi toán đố, vì con nhà buôn bán mà, nên việc cộng trừ nhân chia, làm tính nhẩm, và tính toán lời lỗ thì tôi thấy rất bình thường, như ăn cơm vậy). Vì vậy, tôi cứ ỷ y, cho rằng mình sẽ nhớ tất cả những bài thơ mình đã làm, mà nếu không nhớ thơ đã làm thì cũng không sao, vì sẽ vẫn còn nhớ những gì mình đã trải nghiệm. Nhưng không phải thế, vì bây giờ mới thấy có nhiều điều mình đã quên mất.



May là sau này đã có đủ loại công nghệ giúp người ta làm cái việc lưu giữ đó, chẳng hạn như máy chụp ảnh kỹ thuật số mà bây giờ điện thoại di động nào dù rẻ tiền nhất cũng có. Hoặc blog, như trang blog này của tôi. Nên tôi mới có thể lưu lại một số hình ảnh, để hỗ trợ cho cái trí nhớ ngày càng kém đi của mình.



Và hôm nay, nhân ngày nghỉ lễ 2/9 (long weekend), tôi có một ít thời gian để xem lại các hình ảnh mà tôi đã chụp trong thời gian gần đây, trong mấy chuyến đi gần đây ở một số nơi dọc trên chiều dài đất nước. Những nẻo đường Việt Nam, từ Hà Nội, vào đến Đà Nẵng, rồi Cần Thơ, rồi ra tận Phú Quốc. Và cả những tấm hình chụp ở SG, quanh khu nhà tôi, và trên con đường đi đến nơi làm việc của tôi nữa. Những tấm hình chụp vội trên điện thoại di động, với những cảm xúc thoáng qua. Hình không đẹp, nhưng nó ghi lại những khoảnh khắc có thật lúc ấy.



Thôi thì cứ đưa lên đây với vài ghi chú vội, cho khỏi quên cái đã. Sẽ viết nhiều hơn, khi tôi có nhiều thì giờ hơn. Riêng tấm hình mà tôi để trên đầu của entry này là tấm hình tôi nhớ rất rõ, vì nó chụp hình một bà cụ gần nhà tôi. Năm nay cụ đã ngoài 80 rồi, nhưng hàng ngày vẫn còn bán hàng ở vỉa hè gần một ngôi chùa trên đường Nguyễn Thượng Hiền gần nhà tôi. Bà bán chuối, khoai lang, mít, ổi vv, toàn là những thứ rẻ tiền và không ngon lắm, nhưng tôi hay mua của bà để giúp bà. Hình này là tôi chụp cách đây cũng gần một năm rồi, nhân dịp gần Tết ta năm nay.



Còn những tấm hình dưới đây là tôi lượm lặt trên những chuyến đi, trên những nẻo đường Việt Nam ...



Đây là hình tôi chụp ở đảo Phú Quốc, trong chuyến viếng thăm trại nuôi ngọc trai. Hình một tảng đá (đá cuội?) có hình thù kỳ lạ giống như một con thú, được trưng bày trong cửa hàng bán ngọc trai trên đảo mà tôi chẳng nhớ rõ tên cửa hàng ấy là gì. Một tảng đá vô tri vô giác, nhưng dưới mắt con người lại trở thành một con thú lạ lùng, ngô nghê, và thân thương lạ.



Cũng ở Phú Quốc, dấu vết chiến tranh vẫn còn in đậm. Chiến tranh tàn ác, và tôi muốn quên, nhưng để có thể quên thì người ta cũng cần phải nhớ, dù chỉ để tránh.



Hình này chụp ở Cần Thơ trong chuyến đi công tác vội của tôi cách đây vài tuần. Buổi trưa, trời nắng chang chang, tôi đi tìm một quán ăn, và tình cờ gặp quán này trong hẻm nhỏ. Một quán bún mắm và một xe nước mía, cùng một chủ, và thực khách chỉ có một mình tôi. Quán vỉa hè trong hẻm, bình dân và giá rẻ, nhưng sạch sẽ đến bất ngờ. Và hương vị rất đặc trưng của vùng sông nước Cửu Long...



Máy ép nước mía tự chế của các nhà khoa học chân đất, những người dám chế cả máy bay, dù ở một vùng vẫn bị mang tiếng (không oan uổng gì) là học dốt nhất nước. Học dốt nhất, nhưng cũng nhiều sáng kiến có ích nhất, và nhiều hoài bão về công nghệ nhất. Một trong rất nhiều nghịch lý ở VN, khi số nhà khoa học ở Hà Nội thì nhiều nhất, cơ quan trung ương cũng nhiều nhất, cả số lượng các viện khoa học vv, và được ngân sách nhà nước đầu tư với mức độ cao nhất, nhưng hiệu quả thì ...????



Nhắc đến Hà Nội, hình dưới đây tôi chụp bên ngoài BV Phụ sản ở HN vào tháng 7/2011. Đến thăm một chị bạn đang nuôi con gái và cháu ngoại ở BV. Cảm giác: BV quá tải, bên ngoài BV buôn bán hỗn loạn, hơi mất trật tự và ... thiếu vệ sinh. Mà ngay ở trung tâm thủ đô. Biết làm sao được, nước ta còn nghèo (nhưng bao giờ thì hết nghèo nhỉ?)







Nhưng không phải cái gì cũng xấu. Hình trên là con đường gốm sứ, có lẽ là duy nhất trên thế giới? Tôi không rõ, nhưng tôi rất thích đoạn đường này. Rất đẹp, rất độc đáo. Ai chưa biết đoạn đường này thì nên đến Hà Nội để xem, ít nhất một lần. Ví dụ như đoạn trong hình dưới đây.



Và những tấm hình gần đây nhất tôi mới chụp ở Đà Lạt, thành phố hoa mà tôi cho là có thiên nhiên đẹp nhất nước. Hoa ở khắp nơi, không chỉ có hoa trên giàn, hoa trong công viên, trên đỉnh đồi, bên bờ hồ, mà cả trên vệ đường, góc phố, sân nhà, cả những chậu kiểng đã bể bỏ ở góc vườn không người chăm sóc. Đà Lạt mơ, với hoa Mi-mô-sa nở vàng khắp nơi tỏa mùi hương ngai ngái ... Mimosa từ đâu em tới đất này?



Nhưng tôi sẽ không đưa hình hoa của Đà Lạt lên đây, mà sẽ để dành một entry riêng về hoa (mà có lẽ phải là vài entry mới hết nhỉ?). Còn dưới đây là những hình ảnh khác của Đà Lạt.



Chiều rơi trên Hồ Xuân Hương. Cả mây và nước cùng một màu xanh pha xám, rất lạ lùng. Nước lặng, trời êm, gió nhẹ, tôi và một chị bạn gốc Đà Lạt ngồi trong quán cafe Thanh Thủy ngay bên bờ hồ. Tự hỏi, trên thế giới có nơi nào đẹp hơn thế này để hai người yêu nhau ngồi tình tự không nhỉ?



Còn dưới đây là hình chụp trong quán cafe sách của PNC (một công ty phát hành sách ở Sài Gòn, Phương Nam Company) tại gần khu chợ Đà Lạt. Những chiếc dù treo ngược trên trần, in những dòng chữ trên các tờ báo bán rất chạy ở Sài Gòn. Một ý tưởng rất lạ lùng, kỳ thú. Buổi tối, trời bên ngoài lành lạnh, mưa lất phất, bên trong quán cafe ngay trong tiệm sách rất đông, cả người mua sách lẫn người uống cafe ...





Chợt nhớ một câu tập đọc thời tiểu học mà tôi đã đọc trong Quốc văn giáo khoa thư: "Chốn quê hương là đẹp hơn cả..." Chẳng thế mà khi bố tôi sắp rời VN để sang Mỹ chữa bệnh (ông sang và mất ở đó), ông đã khóc rất nhiều khi hát bài hát mà tôi không nhớ tên, chỉ nhớ lời: "Làng tôi có cây đa cao ngất từng xanh/ có sông sâu lơ lững vờn quanh/ êm xuôi về Nam. Làng tôi bao mái tranh san sát kề nhau/ bóng tre lu bên mấy hàng cau/ đồng quê mơ màng ..."



Lại nhớ mấy câu thơ của chính tôi trong bài thơ (con cóc) mà tôi đã làm khi lần đầu đi qua phà trên sông Hậu Giang năm 1979, khi tôi 19 tuổi:



Nỗi niềm yêu quê hương bất diệt

Gợn êm như sóng nước Hậu Giang



Nhè nhẹ trôi, thời gian ơi thời gian

Trên giòng sông mênh mang...

Hãy nắm vững chủ trương, hỡi những người yêu nước chưa đúng cách!

Rất tình cờ, tôi đọc được một bài viết trên báo QĐND, vào cùng cái ngày mà theo thông tin trên blog NXD thì các nhân sĩ trí thức Hà Nội đã đến gặp Đài truyền hình VN để trao đổi về yêu cầu đính chính, cải chính việc chụp mũ người biểu tình yêu nước.



Và cũng đúng vào cái ngày mà báo ANTĐ đăng một bài viết hợp lòng dân (ừ, thì tôi là dân mà) một cách bất ngờ, bài viết với cái tựa “Đối thoại, một phẩm chất phải có trong thời đại thông tin”, ở đây.



Hai sự kiện mà tôi vừa nêu – cuộc đối thoại giữa Đài truyền hình VN và trí thức HN, và bài viết về sự cần thiết của đối thoại – khiến cho lòng tôi khấp khởi mừng thầm, rằng dấu hiệu của sự đổi thay từ phía nhà nước VN dường như đang đến.



Suýt chút nữa thì tôi đã viết một bài ca ngợi chính quyền, cũng giống như lần trước. Nhưng, lại cũng giống như lần trước, chưa kịp viết thì tôi đọc được một bài viết khác, bài viết trên báo QĐND mà tôi đã đề cập đến ở đầu entry này. Các bạn đọc nguyên văn ở đây.



Tôi cũng đã đọc.



Đọc xong, và … choáng luôn! Bàng hoàng, không thể nghĩ được nữa, chứ đừng nói là viết. Phải dừng lại để định thần một lúc đã, cho hoàn hồn, rồi mới viết tiếp được.



….

….

….

….



Rồi, bây giờ thì tôi sẽ giải thích tại sao tôi lại choáng. Đây, các bạn đọc nguyên văn lời trích ở đây này:

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam cũng thông báo chủ trương kiên quyết xử lý vấn đề tụ tập đông người ở Việt Nam với tinh thần không để sự việc tái diễn. “Các thế lực thù địch hiện có hai luận điệu chống phá. Thứ nhất, là Việt Nam dựa vào Mỹ để chống Trung Quốc. Thứ hai, là Việt Nam nhượng bộ để Trung Quốc lấy đất, lấy biển Việt Nam. Đây là các luận điệu bất lợi cho Đảng và Nhà nước Việt Nam cũng như quan hệ Việt Nam-Trung Quốc. Chúng ta cần làm cho nhân dân hai nước hiểu rõ, giữa Việt Nam và Trung Quốc còn tồn tại vấn đề nhưng hai Đảng, hai Nhà nước đã cam kết xử lý bằng biện pháp hòa bình, theo luật pháp quốc tế, với giải pháp hai bên cùng có thể chấp nhận được”. Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh phát biểu và nhấn mạnh thêm:“Có một thực tế là Trung Quốc cam kết không lấy đất, lấy biển của Việt Nam và Việt Nam cũng không bao giờ nhượng bộ vô nguyên tắc về chủ quyền. Và Việt Nam cũng không bao giờ dựa vào bất kỳ một nước nào để chống Trung Quốc!". Việt Nam sẵn sàng hợp tác cùng phát triển với Trung Quốc ở những khu vực thực sự có tranh chấp theo luật pháp quốc tế quy định và về lâu dài sẽ tìm giải pháp xử lý mà hai bên có thể chấp nhận được, nhưng “trong lúc chưa phân định được, hai bên tuyệt đối không được sử dụng vũ lực và thậm chí cũng không được nghĩ đến việc sử dụng vũ lực”, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh nhấn mạnh.

Đấy là phần phát biểu của đại diện nhà nước ta trong cuộc họp với bên Trung Quốc mới đây.



Phần trích của tôi khá dài, trong đó có nhiều điều tôi muốn phản hồi lại, nhưng tất nhiên phải tìm hiểu kỹ hơn đã, vì nếu hiểu chưa đúng mà đã có phản hồi thì đó là một hành động vô trách nhiệm, chưa kể sẽ bị … chụp mũ phản động hay xử lý nghiêm khắc gì đó. Nhưng câu đầu tiên của đoạn trích ấy (mà tôi đã in đậm lên cho rõ) thì chắc chắn là tôi hiểu đúng: tụ tập đông người (để làm bất cứ điều gì, hay chỉ để biểu tình yêu nước, chống TQ xâm lấn nhỉ, tôi chưa rõ???) sẽ bị xử lý một cách kiên quyết. Và chắc chắn là việc này không còn cơ hội tái diễn nữa đâu nhé.



Nghe rõ chửa, những người yêu nước chưa đúng cách? Hãy nắm cho vững chủ trương nhé!



Tôi đang nghĩ, có lẽ tôi cần nghiên cứu, tìm hiểu xem như thế nào là yêu nước đúng cách, vì nắm được rồi thì dám tôi có thể mở lớp dạy thu tiền, đắt hàng lắm chứ chẳng chơi đâu. Vì có cầu thì có cung mà. Chứ dân VN đang sục sôi tinh thần yêu nước thế, mà chẳng biết biểu hiện như thế nào cho đúng cách, nay có người mở lớp dạy cách thể hiện lòng yêu nước “đúng cách” (nhớ nhé) thì tại sao lại không học cơ chứ?

Yêu nước như thế nào mới là đúng cách? (3)

Kể lể dài dòng trong 2 kỳ trước, tôi không chỉ muốn ghi lại và chia sẻ những cảm xúc của mình (tất nhiên ghi lại cho người khác hiểu cũng tốt), mà thực ra muốn khẳng định một điều: tôi đã từng tham gia biểu tình ở HN (dù là tự phát), nên tôi tin rằng tôi có thể nói tiếng nói của người trong cuộc.



Và thông điệp mà tôi muốn đưa ra là như thế này: tôi tin rằng tuyệt đại đa số những người đi biểu tình – nếu không muốn nói là tất cả – đều là những người giống như tôi: muốn biểu lộ ra bên ngoài, tất nhiên không phải là cho những người hàng xóm, hay cho cơ quan, mà chủ yếu là cho nhà nước, cho thế giới, và chắc chắn là cho đối tượng bị phản đối trong cuộc biểu tình, tức là nhà cầm quyền TQ ấy, hiểu rõ nguyện vọng về độc lập dân tộc, chủ quyền đất nước, và ý chí bảo vệ tổ quốc khi bị xâm chiếm của người dân Việt Nam.



Tất nhiên, theo cách nghĩ của nhiều người VN, trong đó có cả tôi nữa, là việc này dường như không mấy an toàn, vì hình như không được nhà nước ủng hộ, bật đèn xanh. Đó là lý do tại sao khi tham gia tôi lại lo lắng đến như vậy. Đến nỗi khi đoàn biểu tình bị chia cắt, giải tán, thì lá cờ tổ quốc mà trước đó tôi cầm chung với người khác cuối cùng nằm một mình trong tay tôi. Và tôi vội gấp nhỏ lá cờ ấy lại, cất vào trong túi mà lòng thì vô cùng sợ hãi, thực sự thế. Kèm một ý nghĩ chua chát thoáng qua trong đầu: tôi mang cờ tổ quốc, mà sao sợ hãi như đang mang hàng quốc cấm?



Nhưng tôi đã làm gì sai? Tôi chỉ biểu lộ lòng yêu nước, có thể tự phát, nhưng hoàn toàn không hề phạm pháp (lúc ấy nào đã có ai ra quy định cấm?), có thể không theo chỉ đạo của nhà nước, nhưng nếu tôi muốn biểu lộ một cách có tổ chức, thì tôi sẽ nói với ai đây? Khi xung quanh tôi, cơ quan tôi, tổ dân phố, báo chí truyền thông, và các đoàn hội, mọi người đều im thin thít, dường như né tránh đụng chạm đến những vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Việt – Trung này. Trong khi trên báo chí, truyền thông của thế giới và của cả Trung Quốc, thì người ta đưa ra đủ loại thông tin về Hoàng Sa (mà TQ bảo là của họ, không thể tranh cãi, trong khi tôi vẫn còn nhớ rõ mồn một trận hải chiến năm 1974 của quân đội VNCH với Trung Quốc – mà lúc ấy chính quyền miền Nam gọi là Trung Cộng), về tranh chấp biển Đông, toàn là những thông tin bất lợi cho VN. Trong khi ngư dân VN thì cứ ra biển là bị đánh, bị bắt, bị giam, bị hành hạ, bị nộp tiền phạt, và nhà nước VN thì vẫn chẳng có thái độ rõ ràng, hoặc giải thích cho dân hiểu gì cả.



Mà đây có phải là lần đầu tiên ở VN có biểu tình biểu lộ lòng yêu nước một cách tự phát đâu nhỉ? Tôi nhớ năm tôi 18-19 tuổi, đang học năm thứ nhất ở ĐH Tổng hợp, chỉ mới hơn 3 năm sau ngày đất nước thống nhất, thì Pol Pot gây hấn, giết hại dân người Việt Nam ở biên giới Tây Nam (tôi có những người bạn ở Tây Ninh chạy lên Sài Gòn, với những ký ức kinh hoàng về giặc Pol Pot), còn TQ thì tấn công ở biên giới phía Bắc. Tôi nhớ lúc ấy bọn thanh niên chúng tôi – và có lẽ cả người lớn nữa? – quên hết những oán giận của người miền Nam (những người thua cuộc), để say sưa hát những bài hát yêu nước của chế độ mới, thời đại mới của chúng tôi: “Chưa yên vui cho trọn ngày/ Áo lính lại khoác vào ngay…”, hay “Từng đôi mắt mang hình viên đạn/ Từng đôi mắt sáng lên, cháy lên như ngàn ánh lửa …”.



Tôi vẫn nhớ, hôm nghe tin Trung Quốc tấn công vào biên giới phía Bắc, đám thanh niên trong lớp tôi đã tự phát tổ chức một cuộc biểu tình mini, tự tập hợp nhau lại trong ký túc xá, hát những bài ca yêu nước, và hô to “Đả đảo bọn bành trướng Bắc Kinh” hay một cái gì tương tự như vậy. Không bị ai giải tán hay phê bình, bắt bớ gì cả. Rồi hôm Campuchea được giải phóng, tôi nhớ hôm ấy là gần Tết (hình như là giao thừa?), đêm ấy sinh viên trong ký túc xá cũng đã biểu tình, đốt lửa trại ăn mừng, ca hát …. Cũng không có ai giải tán, phê bình, bắt bớ gì cả, mà hình như còn được … khen?



Nhưng lần này thì khác. Biểu tình ở SG chỉ được 1, 2 lần là bị trấn áp hoàn toàn. Hà Nội thì kéo dài được một số lần, ngày càng hoành tráng hơn, có vẻ có tổ chức hơn, mà không bị đàn áp. Nên hôm 17/7 tôi mới hăng hái tham gia biểu tình để thực sự cảm nhận mọi điều như một người trong cuộc. Và tôi cũng đã thực sự muốn viết bài ca ngợi chính quyền Hà Nội. Vì ngay cả với vụ đạp mặt người yêu nước, thì công an Hà Nội dường như cũng tử tế hơn, và đặc biệt là giám đốc CA Hà Nội cũng đã phát biểu cho rằng biểu tình là yêu nước – khác hẳn với sự trấn áp lạnh lùng, không giải thích của CA Sài Gòn.



Thế mà mấy hôm nay tôi xem được những mẩu tin trên VTV phê phán biểu tình yêu nước, cùng với loạt bài phê phán trên các báo HNM, ANTĐ, QĐND về “những trò lố” của “nhúm người” biểu tình với những lời lẽ nặng nề, xúc phạm nhất mà tôi có thể tưởng tượng ra, vào thời điểm đầu thế kỷ 21 như thế này. Mà nhúm người ấy có những ai nhỉ? Có thể Nguyễn Xuân Diện, Nguyễn Huệ Chi, Nguyễn Quang A thì tôi không thực sự quen biết, nên không thể nói gì hơn. Nhưng còn nhà văn Nguyên Ngọc, tác giả của Đất nước đứng lên, chẳng lẽ là phản động ư? Còn GS Lâm Quang Thiệp, nguyên vụ trưởng Vụ Đại học của Bộ Giáo dục, người mà tôi rất kính trọng, chẳng lẽ cũng là phản động ư?



Tôi hoang mang lắm, vì chẳng biết biểu lộ lòng yêu nước ra như thế nào nữa. Hình như viết blog như thế này cũng là … phản động thì phải, vì đó là điều tôi thấy được ám chỉ trong những bài viết mà tôi nhắc ở trên. Biểu tình thì đã bị cấm (ở Hà Nội) rồi, dường như thế, qua cái thông báo … kỳ kỳ không có người ký mà chỉ có dấu treo ấy.



Biểu lộ lòng yêu nước có tổ chức thì dường như hôm 21/8 người ta cũng tổ chức ở Hà Nội đấy, nhưng qua hình ảnh trên mạng thì tôi cũng thấy … kỳ kỳ, không hợp gu của tôi, khi thấy mấy cô gái trẻ ăn mặc khá hở hang, hao hao giống như sườn xám, nhảy nhót trên sân khấu. Chẳng lẽ chỉ cần do Đoàn, Hội của nhà nước tổ chức thì nó trở thành đúng, còn do dân tự nghĩ ra thì nó là sai hay sao? Mà già như tôi, muốn biểu lộ lòng yêu nước theo kiểu của mấy cô gái ấy, cũng làm sao mà làm được?



Nên câu hỏi của tôi, mà đến giờ vẫn chưa thể nào trả lời được, đó là: Yêu nước như thế nào mới là đúng cách đây?

-------------

Viết thêm ngày 29/8/2011

Sau khi đăng loạt bài này lên, tôi nhận được khá nhiều phản hồi của bạn đọc, trong đó có một vài người chất vấn tôi - một cách hoàn toàn chính đáng - về việc tôi cho rằng các nhân sĩ, trí thức như Nguyễn Xuân Diện, Nguyễn Quang A, hay Nguyễn Huệ Chi là yêu nước "không đúng cách". Ví dụ như anh Phùng Hoài Ngọc ở An Giang.



Thực ra, khi viết bài này, tôi có ý định sẽ phân tích một số bài viết của các tác giả trên báo lề phải như QĐND, ANTĐ, hoặc HNM, về thế nào là yêu nước "đúng cách" theo quan điểm của họ (cũng là quan điểm của nhà nước, hẳn là thế). Vì vậy nên mới có câu: "nhưng ấy là việc sau này". Nhưng sau đó, khi thấy bài viết quá dài, nên tôi đã không phân tích những chi tiết này nữa, khiến cho đoạn tôi viết về sự "không đúng cách" của các nhân sĩ nói trên có một điều gì đó không rõ ràng, như thể tôi có ám chỉ gì đó đến nhân cách của các vị ấy.



Nay xin được làm rõ ý của tôi như sau: Trong toàn bộ bài viết này, tôi muốn nói rằng hiện nay của nhà nước đang hành xử theo cách chỉ cái gì nhà nước làm hoặc cho phép làm thì mới được xem là "đúng cách", còn tất cả những cái gì khác - do người dân tự nghĩ ra, chẳng hạn như việc biểu tình tự phát - đều là "không đúng cách". Như vậy, tất cả mọi người biểu tình vừa qua đều không đúng cách, nên bây giờ phải nghiêm cấm (!), vì mọi người (kể cả tôi) khi đi biểu tình là đã làm trò lố lăng, với động cơ tự đánh bóng bản thân, hoặc nếu không thì cũng ngây ngô, để cho bọn xấu xúi giục. Tất nhiên, đối với tôi, cũng như đối với nhiều người khác, ví dụ như các nhân sĩ nói trên, thì đó là một sự phỉ báng, xỉ nhục, và chụp mũ. Đó là lý do tại sao một số vị đã có công văn phản đối, và đã được mời lên đối thoại với chính quyền Hà Nội. Một thái độ rất đáng khen từ phía chính quyền.



Phần tôi, vì tôi chẳng tham gia gì nhiều, bởi chính tôi cũng rất ... hèn nhát, không dám biểu lộ lòng yêu nước chính đáng của mình dù biết chẳng có gì là phạm pháp (nay thì đã bị cấm rồi, mặc dù theo một số lý luận thì hình như việc cấm biểu tình vẫn còn những điều chưa hợp lý), thì tôi không có ý định khiếu nại, phản đối gì cả. Mà chỉ nêu lên những suy nghĩ, những cảm xúc của tôi, về những điều tôi quan tâm và xem là quan trọng, mà thôi.



Vài hàng xin giải thích, và mong tôi đã không vô tình làm xúc phạm đến những vị nhân sĩ, trí thức mà tôi đã nêu tên, là những người mà tôi đã và vẫn tiếp tục kính trọng về lòng yêu nước và sự kiên trì, dũng cảm bày tỏ tình cảm của mình đối với đất nước, cho dù không theo "đúng cách" mà chính quyền Hà Nội muốn.



Giải thích như vậy, đã được chưa hả anh PHN ơi?

Yêu nước như thế nào mới là đúng cách? (2)

(tiếp theo – xin xem từ Phần 1, entry trước)



Lần đầu tiên tham gia nên tôi cũng chỉ biết ngơ ngác đứng nhìn, đứng nghe, mà không thực sự hiểu chuyện gì có thể xảy ra cho mình. Chỉ biết mình không có ý đồ gì ngoài việc biểu thị lòng yêu nước và phản đối TQ, không làm gì sai, không bị ai xúi giục, không có ý định gây rối, chống đối, hay làm bất cứ điều gì trái pháp luật, và nếu có bị công an cấm, bị ngăn cản, thì sẽ ngưng ngay lập tức. Vì tôi luôn tuân thủ pháp luật, vả lại, tôi còn có việc bay vào Đà Nẵng vào buổi chiều hôm đó, nếu có gì thì rầy rà lắm.



Nhắc lại: sau một hồi tranh luận, công an cũng cho những người biểu tình đi qua. Tôi đi tay không theo đoàn biểu tình, không biểu ngữ, không cờ quạt gì, vì đâu có chuẩn bị gì đâu, và có lẽ mặt tôi lúc ấy căng thẳng, lo lắng lắm. Một vài người trong đoàn nhìn tôi, ngờ ngợ, vì thấy người lạ, chắc thế (có khi lại còn nghĩ tôi là … công an chìm cũng nên, vì tôi đeo kiếng, lẳng lặng đi không nói gì, lại mặc áo … đen, trông thật là … hình sự).



Đi thêm một lúc thì có nhiều người nhập thêm vào đoàn. Có một người cầm cờ bằng 2 tay, thấy tôi không có gì trong tay bèn đưa cho tôi một bên. Thế là tôi đi, tay cầm cờ, đi trong hàng người, với những tiếng hô: Trường Sa – Việt Nam. Hoàng Sa – Việt Nam, tự nhiên tôi vô cùng xúc động.



Có một em gái trẻ, khoảng 18, 20, ở đâu không rõ cũng nhập vào hàng, cùng đi với tôi, và nói: “Cháu bức xúc chuyện TQ xâm lấn biển đảo quá mà không biết làm gì, chỉ biết cùng đi với mọi người thôi.” Cảnh mọi người Hà Nội cùng đi trong trật tự, mà chỉ do lòng yêu nước của mỗi cá nhân, tự nguyện tập hợp nhau lại để biểu hiện ra bên ngoài, đã làm cho tôi, một người Sài Gòn, thấy thật tự hào về Hà Nội, thủ đô của đất nước. Một hình ảnh xóa hết những ấn tượng xấu về cảnh các nam thanh nữ tú đạp lên cỏ, chen lấn nhau để bẻ hoa trong các lễ hội hoa đào trước đây.



Tôi không rành đường phố Hà Nội, nên chẳng nhớ mình theo đoàn biểu tình đi đến đâu, nhưng tôi nhớ có một đoạn đi trên một con phố nhỏ, số người theo đoàn đã rất đông, và số người hiếu kỳ ở hai bên đường cũng rất đông. Rồi sau đó, đoàn biểu tình đi ra một con đường lớn, đường gì tôi cũng chẳng nhớ tên nữa, thì công an ở đâu ra rất nhiều, chia cắt đoàn biểu tình thành từng nhóm nhỏ, chặn đầu, chặn đuôi, không đi được nữa, với thái độ khá hung dữ, luôn miệng quát: “giải tán đi, giải tán đi”; và “thôi đi, không thể như thế này mãi được đâu nhé” – thì tôi cảm thấy hình như nhà nước (mà đại diện là công an Hà Nội) không ủng hộ việc biểu tình yêu nước thì phải. Thôi, thế thì rút, cho … yên thân. Thế là tôi lẳng lặng … chuồn.



(còn tiếp)



PS: Tôi tưởng viết 2 kỳ là hết, nhưng không dè ký ức của tôi về cuộc biểu tình 17/7 còn rõ quá, và tôi lại có thói quen dài dòng nữa, nên viết đến đây vẫn … chưa đến đâu. Thôi thì các bạn cố chờ đến kỳ sau vậy, xin hứa sẽ gói ghém tất cả những gì muốn nói ở trong đó.

Yêu nước như thế nào mới là đúng cách? (1)

Như vậy là hôm nay 28/8 ở HN không có biểu tình, sau 11 lần gần như liên tục từ tháng 6 đến nay.

Là một người dân bình thường nhưng yêu nước (thì … yêu nước theo kiểu suy nghĩ của dân thường), tôi cảm thấy cách biểu hiện lòng yêu nước của các vị nhân sĩ, trí thức HN trong thời gian qua quả là rất hay. Rất đáng ngưỡng mộ.

Vì sao đáng ngưỡng mộ ư? Tôi thấy mọi người đi biểu tình vừa hào hùng, hừng hực khí thế (nào là áo thun đỏ có in sao vàng, màu cờ của tổ quốc, nào là quốc kỳ cầm tay, rồi biểu ngữ với những khẩu hiệu rất có ý nghĩa, ví dụ như: “Tổ quốc lâm nguy, xin đừng vô cảm”, hoặc “Đất nước không phải là của riêng ai”, vv), lại vừa trật tự, trang nghiêm, không đạp lên cỏ, không gây rối trật tự, không có xô xát, chống đối công an, kể cả khi công an có hơi mạnh tay, mạnh chân một chút, có cả … lỡ chân đạp trúng … mặt người yêu nước (thì người yêu nước lúc ấy đang được khiêng lên xe buýt theo kiểu khiêng … heo mà lại, tức nắm 4 chi mà khiêng rồi vứt lên sàn xe ấy).

Tôi cũng có một lời … tự thú nho nhỏ: Đúng vào sáng ngày 17/7, cùng cái hôm công an đạp mặt Nguyễn Chí Đức (người được khiêng như heo mà tôi đã kể ở trên), tôi cũng có mặt ở Hà Nội (tôi ở HN một tuần để tham gia phỏng vấn các ứng viên xin học bổng của AusAID – tổ chức viện trợ phát triển của chính phủ Úc, và ngày 17/7 là ngày cuối, buổi chiều sẽ bay vào Đà Nẵng). Và, trời xui đất khiến thế nào, đúng sáng hôm đó tôi lại ngồi uống café với một người bạn ở đúng quán café Trung Nguyên ở trên đường Điện Biên Phủ, hình như là số 36.

Tôi đến sớm, ngồi một mình chờ bạn đến, thì thấy Nguyễn Xuân Diện đi vào, ngồi ở một bàn khác. Ai chứ NXD thì tôi biết mặt, vì cùng là dân chơi blog với nhau mà, lại cùng giới, dù không chơi với nhau. Chắc chắn là một người đàng hoàng, tử tế, và yêu nước – mặc dù sau này tôi mới biết ra là biểu hiện lòng yêu nước của Diện và nhiều người khác nữa là chưa đúng cách. Nhưng ấy là việc sau này.

Ngồi một lúc nữa thỉ bạn tôi đến. Rồi tôi lại thấy một người nổi tiếng khác là bác Phạm Duy Hiển cùng phu nhân, hình như thế. Hình như ở HN mọi người đều biết nhau thì phải, nên bác Hiển đến chào người bạn của tôi, nói dăm ba câu rồi bảo, đến giờ rồi, phải đi. Tôi hỏi bạn tôi là mọi người đi đâu, và được trả lời là mọi người đi biểu tình phản đối TQ.

Biểu tình chống TQ là một việc theo tôi là rất hay. Nó là một cách biểu hiện lòng yêu nước của người dân, phản đối sự xâm lấn của TQ, và là thước đo tinh thần quật khởi, ý thức chủ quyền dân tộc của người VN. Cách đó hơn một tháng, ở SG cũng đã từng có một cuộc biểu tình lớn vào đầu tháng 6, nhưng không hiểu sao sau đó phong trào bị dập tắt. Nên hôm ấy thấy sĩ phu HN mạnh dạn nói về việc đi biểu tình, mà toàn là những nhân sĩ, trí thức tử tế, nên không hẹn trước, tự nhiên tôi bảo, cho tôi đi với. Vì tôi cũng yêu nước mà, và cũng muốn bày tỏ sự bức xúc với sự xâm lấn của TQ, để cho nhà nước biết lòng của người dân chứ.

Và thế là tôi đi. Ra đến gần ĐSQ Trung Quốc, thấy có thêm các vị nhân sĩ khác mà tôi biết mặt như TS Nguyễn Quang A, như Nguyễn Huệ Chi – những người mà tôi chỉ biết qua mạng, nhưng rất cảm phục vì sự dũng cảm và lòng yêu nước của họ. Chúng tôi cùng đi, nhưng chỉ vừa đi được vài bước là đã gặp công an ra ngăn cản không cho đi rồi. Sau đó là tranh luận giữa những người trong đoàn – đại khái là sao lại không cho đi, nơi này không có lệnh cấm của Ủy ban, vv.

Tranh cãi một lúc, thì công an cũng cho chúng tôi đi qua, nhưng lùa cho đi nhanh nhanh và quẹo vào một con đường gần đấy. Mọi người đứng lại, có người lấy ra tấm quốc kỳ, rồi có thêm vài người khác đến, tất cả cùng chụp hình trước khi xuất phát. Ngay lúc ấy, có người trong đoàn cho biết có một số người vừa mới bị “hốt” lên xe buýt chở đi, chừng vài chục người gì đó.

(còn tiếp)

Bản tiếng Anh bài thơ “Khi Công an Việt đạp vào mặt …”

Một độc giả cúa blog này đã có một cử chỉ rất đẹp, đó là cho dịch bài thơ của tôi sang tiếng Anh và gửi lại cho tôi hôm qua trong một comment dưới entry cũ. E rằng sẽ có rất ít người đọc bản dịch ấy, nên tôi đăng lại thành một entry mới để chia sẻ với mọi người.

Và rất cám ơn người bạn từ thế giới ảo mà tôi không biết mặt đã dịch giúp tôi.

Các bạn đọc ở dưới đây nhé.
------------
WHEN THE VIETNAMESE POLICE KICKED ONTO THE FACE OF THE VIETNAMESE PATRIOT

Indeed he has kicked onto our face
When he kicked onto the face of that patriotic young man
Not just once
But four times
Each kick carried with it a message
The first kick was for patriotism
Loving your own country? Unworthy of even a penny!
The second kick was reserved for the enthusiasm spirit
Hot headed? You’d better learn to be fearful
The third kick was saved for the student
Elitism? A bunch of stupid sheep
The fourth kick was for the Vietnamese people
Self sovereignty? You no longer have independence

I sat in front of the computer screen
Watching the video clip not less than 10 times
Found it was hard to swallow; I was speechless
My mouth tasted bitter
My heart was wrenching
My beloved country! How does it come to this?
My people! My heart is dripping with blood
My country is in danger
Yet I do not move an inch?
The “honorable” Vietnamese plain-clothed policeman kicked onto the face of a patriotic youth
To whose order did he follow?

This morning in Saigon
The sky was still blue, the clouds white
The city still vast
But out over there, The Eastern sea
(Oh no, should it be the South China Sea?)
The fishermen no longer came home
The fishing boats no longer dared going out
We no longer eat the fish from the eastern sea
Nothing matters
Not worthy anymore, the patriotism
No longer existed, the enthusiasm
All are deaf-mutes, the elites
Existing anymore? Our sovereignty
When Vietnamese police kicked onto the face of Vietnamese patriots.
----
Nhan tien, ban tieng Viet cua bai tho ay o day.

Khi Công an Việt đạp vào mặt người yêu nước Nam

Khi Công an Việt đạp vào mặt người yêu nước Nam
 
Họ đã đạp vào mặt chúng ta
Khi đạp vào mặt người thanh niên yêu nước
Không chỉ một lần
Mà đến lần thứ bốn
Mỗi cái đạp là một dòng thông điệp
Cái đạp đầu tiên dành cho lòng ái quốc
Yêu nước ư? Không đáng giá một xu!
Cái đạp thứ hai dành cho bầu nhiệt huyết
Máu nóng ư? Hãy biết sợ nghe con!
Cái đạp thứ ba dành cho người sinh viên
Trí thức ư? Một bầy cừu ngu ngốc!
Cái đạp thứ tư cho dân tộc Việt Nam
Chủ quyền ư? Chúng mày là thuộc quốc!

Tôi ngồi trước màn hình máy tính
Xem đoạn video không dưới chục lần
Uất nghẹn, lặng câm
Mà miệng tôi mặn đắng
Mà lòng tôi quặn thắt
Quê hương ơi sao đến nỗi này đây
Dân tộc ơi máu rỏ trái tim này
Tổ quốc tôi lâm nguy
Mà tôi không nhúc nhích?
Khi Công an Việt đạp vào mặt người thanh niên yêu nước
Họ đang làm theo lệnh của ai?

Sài Gòn sáng hôm nay
Trời vẫn xanh, mây vẫn trắng
Nắng vẫn vàng
Phố xá vẫn thênh thang
Còn ở ngoài kia, biển Đông
(Ồ không, biển Hoa Nam chứ nhỉ?)
Những ngư dân ra đi không về nữa
Những tàu cá không dám ra biển nữa
Cá biển Đông ta sẽ không ăn nữa
Có gì đâu
Đáng gì đâu, lòng ái quốc
Còn nữa đâu, bầu nhiệt huyết
Câm lặng hết rồi, người trí thức
Có còn không, chủ quyền đất nước
Khi Công an Việt đạp vào mặt người yêu nước Nam!

Phương Anh
Viết xong sáng 21/7 khi đọc tin Quốc hội họp về Biển Đông và xem lại đoạn video Công an Việt Nam trấn áp biểu tình tại Hà Nội ngày 17/7/2011. Một đoạn video sẽ mãi mãi là sử liệu về lòng yêu nước bị sỉ nhục của người Việt Nam.

Hai bài thơ tháng sáu

Tháng sáu ...

Có một bài hát lãng mạn về tháng sáu mà tôi rất thích, bắt đầu bằng câu Tháng sáu trời mưa, trời mưa không dứt/Trời không mưa anh cũng lạy trời mưa ...

Hôm nay là ngày cuối tháng sáu, trời cũng mưa không dứt. Ngay bây giờ đây, trời cũng đang mưa. Rả rích, rả rích cả tiếng đồng hồ rồi. Tôi nhớ cách đây nhiều năm, còn phải đi dạy thêm vào buổi tối, tôi sợ nhất là những cơn mưa như vậy. Trời thì tối, đường trơn, mắt kém, lạnh run rẩy đạp xe trên đường, mỗi lần như thế tôi cảm thấy thương mình ghê gớm.

Đáng thương thật chứ! Tôi vẫn tự hào là mình thuộc loại khỏe, từ nhỏ đến giờ tôi chỉ mới vào bệnh viện có một lần thôi. Nhưng cái lần duy nhất vào bệnh viện ấy lại nặng ra trò: tôi bị đụng xe, chấn thương sọ não khá nặng, phải vào Bệnh viện Chợ Rẫy vào năm 1985. Mà vụ đụng xe ấy cũng là vào mùa mưa như thế này đây.

Cho đến giờ tôi vẫn chỉ nhớ được lúc ấy cũng là buổi tối, cũng đường trơn, mắt kém, cũng lạnh run rẩy như vậy - thế rồi hoàn toàn không biết gì nữa. Bất tỉnh, nằm viện 3, 4 ngày gì đó mới lấy lại được ý thức, nằm viện thêm ít ngày rồi sau đó là một thời gian dưỡng bệnh kéo dài ở nhà. Tôi đã tưởng mình phải bỏ nghề (đi dạy ngoại ngữ) vì sau vụ đó tôi bị xẹo đầy một bên mặt, một bên tai nghe không rõ (vì bị té đập mạnh một bên mặt xuống đường), lại còn bị nói lắp, và đặc biệt là bị lãng trí. Đang nói nửa câu bỗng quên mất nửa câu sau. Thế thì còn đi dạy thế nào được nữa? Thế mà mọi thứ rồi cũng qua!

Đấy là ký ức của thập niên 1980 của thế kỷ trước. Trận chiến giữa VN với TQ trên biển gần đây nhất là vào năm 1988. Lúc ấy, đất nước vẫn còn rất nghèo, và tôi tất nhiên cũng rất nghèo.

Bây giờ thì tôi khá hơn rất nhiều rồi. Cuộc sống đi lên, như kinh tế cả nước đi lên.

Lẽ ra tôi phải vui, và lẽ ra mọi người phải vui. Nhưng tháng sáu năm nay sao buồn quá. Mà không chỉ năm nay. Mỗi năm, cứ đến mùa mưa bão, lại có tin về các tàu đánh cá của ngư dân VN bị TQ bắt giam, bị đánh, bị nộp phạt. Năm này sang năm khác. Riết, thành ... quen???

Tháng sáu năm nay, biển Đông (biển Hoa Nam???) dậy sóng! Lòng tôi cũng dậy sóng, hòa cùng nhịp sóng của bao người.

Như tiếng sóng trong hai bài thơ tháng sáu, mà tôi mới chép được trên mạng hôm nay. Đăng lại trên đây cho mọi người cùng đọc nhé.

Đọc, để yêu, và để nhớ quê hương. Để biết rằng cho dù ai có gọi là biển Hoa Nam, có gọi là Tây Sa và Nam Sa, thì trong lòng 90 triệu người dân Việt nó vẫn là Hoàng Sa, Trường Sa trên biển Đông, phía Đông của tổ quốc Việt Nam.

Không dưng tôi bỗng nhớ đến lời ca trong bài hát "Người nô lệ da vàng" của cố nhạc sĩ TCS. Người nô lệ da vàng ngủ quên/ngủ quên trong căn nhà nhỏ/ đèn thắp thì mờ ... Ngủ quên không thấy quê hương ... Người nô lệ da vàng bước đi/bước đi đi về đồi non. Đi nói với anh em: đòi cho quê hương thanh bình/dựng xây tương lai Tiên Rồng. Đi cho thấy quê hương ... Đi cho thấy quê hương ....

Đọc đi cho hiểu quê hương, các bạn ơi! Hai bài thơ tháng sáu.
---------
Tổ quốc gọi tên

Đêm qua tôi nghe Tổ quốc gọi tên mình
Bằng tiếng súng Trường Sa, Hoàng Sa dội vào ghềnh đá
Tiếng Tổ quốc vọng về từ biển cả
Nơi bão tố dập dồn, chăng lưới, bủa vây

Tổ quốc của tôi, Tổ quốc của tôi!
Bốn nghìn năm chưa bao giờ ngơi nghỉ
Thắp lên ngọn đuốc hòa bình, bao người đã ngã
Máu của người nhuộm mặn sóng Biển Đông

Ngày hôm nay kẻ lạ mặt rập rình
Chúng ngang nhiên chia cắt tôi và Tổ quốc
Chúng dẫm đạp lên dáng hình Tổ quốc
Một tấc biển cắt rời, vạn tấc đất đớn đau

Sóng chẳng còn bình yên dẫn lối những con tàu
Sóng đỏ quặn máu những người đã mất
Sóng cuồn cuộn từ Nam chí Bắc
Chín mươi triệu môi người thao thức tiếng “Việt Nam”

Chín mươi triệu người lấy thân mình chở che Tổ quốc linh thiêng
Để giấc ngủ trẻ thơ bình yên trong bão tố

Ngọn đuốc hòa bình trong tay rực lửa
Tôi lắng nghe Tổ quốc gọi tên mình./-

Nguyễn Phan Quế Mai, 23/6/2011


Tổ quốc trong mỗi trái tim yêu

Tổ quốc ơi con biết nói gì
Khi tình yêu dành cho người lại trở thành phạm tội
Chúng con đi bằng đôi chân không biết mỏi
Bằng trái tim tha thiết với giống nòi

Có lá cờ in trên má em thơ
Có cánh tay già nua giơ cao đòi đánh đuổi loài xâm lược
Tổ quốc là đây trong những tấm lòng yêu nước
Khí thế bừng bừng trên những nét mặt thanh niên

Dẫu dùi cui và những hàng rào trơ lạnh
Cứ vênh vang đòi dạy dỗ về tình yêu
Chúng con cứ đi không hề chùn bước
Vì đã có người trong mỗi con tim.

Trần Viết Long, 28/6/2011
Nguồn: http://phamvietdao2.blogspot.com/2011/06/tuong-trung-quoc-ma-hieu-thien-noi-viet.html

Súng, gươm, cuốc, thuổng, gậy gộc ...

Ai đã từng đi học qua thời phổ thông ở VN chắc hẳn sẽ nhận ra mấy từ trong cái tựa entry này của tôi là trích từ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ chủ tịch vào năm 1946. Ai quên sử Việt Nam thì có thể xem lại ở đây.

Tôi, có lẽ cũng giống mọi phụ nữ Việt Nam khác, không bao giờ thích chiến tranh - đơn giản là vì VN đã trải qua quá nhiều cuộc chiến, đến nỗi đã có hẳn giai thoại về Hòn Vọng Phu, với hình ảnh người phụ nữ hóa đá chờ chồng. Và vì không thích chiến tranh (có ai mà thích chiến tranh nhỉ?) nên tôi cũng ít thấy những gì liên quan đến chiến tranh là hay, là đáng đọc, đáng nhớ. Nhưng phải nói là Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ chủ tịch được viết rất hay, ngắn gọn, đơn giản mà gây xúc động mãnh liệt. Đặc biệt là cái câu mà bây giờ đã trở nên nổi tiếng, đó là "ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm ...".

Tôi thì không có súng, tất nhiên rồi, cũng chẳng có gươm, mà chỉ có một ít chữ, và ... thật hợp thời (thời hội nhập mà), một ít chữ ấy của tôi lại là chữ ... tiếng Anh (cũng bõm bẽm thôi, nhưng có còn hơn không), nên tôi chỉ biết dùng chữ để thể hiện sự quan tâm đến đất nước trong những ngày này, khi vừa hết sự kiện Bình Minh 2 thì lại đến Viking 2. Tôi dùng chữ, để lên mạng đọc xem thế giới bình luận gì về việc này, và quan trọng hơn, là chính người láng giềng 16 chữ của VN nói gì, rồi chia sẻ lại với mọi người. Thì cũng chỉ biết làm như thế thôi, chứ sao giờ?

Để làm điều này, tôi vào trang China Daily (Trung Hoa Nhật báo) mà trước đây tôi thỉnh thoảng vẫn đọc để tìm hiểu về giáo dục TQ, và tìm các cụm từ "South China Sea" và "Vietnam". Và tìm được khá nhiều bài của họ, không có thì giờ đọc hết, chỉ đọc thoáng thôi nhưng thấy rặt một giọng điệu rằng TQ luôn giữ lời cam kết hòa bình, nhưng hiện đang bị các nước khác, cụ thể là Philippines và Vietnam, đang xâm chiếm lãnh hải của TQ (!), đẩy TQ vào tình thế bất lợi (!), và vì vậy TQ cần phải có những chiến lược tổng thể để bảo vệ lợi ích (cốt lõi?) của mình. Đặc biệt, luận điệu của TQ là ra sức chống việc "quốc tế hóa", "khu vực hóa" biển đông, như Philippines đang làm (hèn gì báo chí nước ngoài có bình luận gì về cái bẫy "song phương" gì đấy!).

Đây này, một trong những bài như thế có thể đọc ở đây. Xin đọc một đoạn trích:

In essence, the South China Sea dispute involves sovereignty and resources. China insists on peaceful settlement of the dispute, but the aggressive actions of some ASEAN member states have intensified the contradictions.

Có ai nghe rõ luận điệu của nước bạn TQ chưa? Này nhé, TQ luôn nhấn mạnh việc giải quyết tranh chấp trong hòa bình, nhưng những hành động gây hấn (!) của một số nước Asean đã làm cho mâu thuẫn trở nên trầm trọng.

Thế ra lâu nay ngư dân của ta bị bắt giữ trên ngư trường truyền thống của ta đều là do họ có hành động gây hấn đối với hải quân TQ ư? Thế thì ngư dân ta giỏi quá!!!!!

Và vụ tàu Bình Minh 2, và giờ đây là Viking 2 nữa, rõ ràng có đăng trên báo chí của nhà nước đàng hoàng (vốn bị dân chúng chê là quá "mềm mỏng"), té ra cũng là ... nói láo sao? Chỉ có TQ (vĩ đại, với 1.3 tỷ dân) là bị ức hiếp, còn VN, nhỏ tí ti, dân số chỉ bằng hơn 1/4 số lẻ của TQ, lại dám 'vừa ăn cướp, vừa la làng" với đất nước đàn anh 16 chữ vàng, 4 tốt, môi hở răng lạnh gì gì đấy hay sao? Lạ thật, không hiểu nổi! Ai mà tin được cơ chứ? Xét ở góc độ cá nhân, tôi mà có một người bạn như thế thì tôi cắt đứt quan hệ ngay lập tức, chứ làm sao mà chơi với nhau được?

Lan man đọc về TQ và biển đông, tôi lại tìm ra được cuốn sách mới về TQ có tựa đề là "Death by China" mà trên mạng thấy dịch là "Chết dưới tay TQ". Các bạn có thể gõ mấy từ đó lên google mà tìm, thì tha hồ đọc về nó. Còn ai biết tiếng Anh thì có thể vào đây mà tải về rồi đọc. Đọc đi, để hiểu hơn về người láng giếng 4 tốt của Việt Nam.

Đọc đi, để mà ... sợ, và biết đường mà tránh những cái chết dưới tay TQ! Từ đồ chơi, thực phẩm, đến nôi cho em bé, đến chính sách tiền tệ, môi trường vv.... Để cùng nhau hiểu rõ những nguy cơ đối với cá nhân, gia đình và dân tộc mình, và tự biết cách bảo vệ mình trước một big brother - to xác mà xấu tính - là người hàng xóm không thể tránh khỏi kia.

Chợt nhớ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ chủ tịch vào năm 1946!

Yêu nước đo bằng gì?

Trước hết, xin giải thích cái tựa. Thì, các bạn biết rồi đấy, tôi làm nghề đo lường mà lại. Mà là "đo lường giáo dục" cơ đấy, tức là đo mấy cái khái niệm (tiếng Anh là "construct", mà cố GS Dương Thiệu Tống đã dịch là "khái niệm tạo lập", nhưng mà nghe nó trúc trắc quá, nên tôi tạm gọi là "khái niệm") vốn là những cái mà mấy nhà lý thuyết bày đặt nghĩ ra theo kiểu thừa giấy vẽ voi, chứ không tồn tại dưới dạng vật lý (physical existence).

Ví dụ như "thông minh" - nó là cái gì, nhỏ to lớn bé ra sao, chẳng có ai thấy bao giờ cả, nhưng ai cũng có quyền nói, "thằng bé đó thông minh lắm", hoặc "con bé đó hơi chậm chạp" (ý nói kém thông minh, cái này hồi bé là tôi hay bị người khác nói lắm!)


Khi nói rằng ai đó thông minh hoặc kém thông minh, tức là đã thừa nhận sự tồn tại của cái gọi là "thông minh", dù không nhìn thấy. Cũng như ai cũng biết là có tồn tại một thứ gọi là tình yêu, dù không ai chỉ ra được nó là cái gì. Nhưng trong cái nghề đo lường của tôi thì người ta cứ khăng khăng rằng cái gì (được xem là) tồn tại thì ắt phải đo được, còn nếu không đo được thì xem như nó không tồn tại!


Bây giờ đến "dzụ" yêu nước. Lý do hôm nay tôi nhắc đến chuyện yêu nước là do gần đây lùm xùm vụ tàu Bình Minh 2, rồi đến vụ ngày 5/6 khi một số người có đủ trẻ già lớn bé tình cờ đi bộ ngang đại sứ quán TQ ở Hà Nội và lãnh sự quán TQ ở TP HCM trong trật tự .... Cũng phải thú thật, trong cái ngày ấy tôi cũng rất muốn đi bộ ngang LSQ TQ nhưng ... không dám, vả lại ngày ấy tôi cũng có giờ dạy từ 8 giờ sáng đến 11 giờ trưa, nên cũng chẳng có thì giờ mà đi.


Sau buổi ấy, đọc báo chí, "mạng miếc" tôi mới hay là trong số người đi bộ đó có kha khá nhiều người mình biết; mới thấy rằng mình cũng ... hèn thật! Chỉ là ôn hòa biểu lộ công khai quan điểm và tình cảm của mình đối với đất nước và phản đối sự gây hấn của người hàng xóm "lớn xác, xấu tính" kia thôi, mà cũng không dám (dù sao cũng có lý do để bào chữa: hôm ấy tôi cũng mắc đi dạy cơ mà?)


Rồi nghĩ ngợi lan man, phải chăng mình không yêu nước, hay ít ra là không yêu bằng người khác? Nhưng tôi vẫn luôn tin là mình yêu nước lắm cơ mà. Vậy tại sao tôi không dám đi bộ ngang lãnh sự quán TQ vào ngày hôm ấy nhỉ?


Và chợt nhớ ra một câu hỏi có thật mà tôi đã có dịp trao đổi trực tiếp với một GS người Úc cách đây cả chục năm, một chuyên gia đo lường trước đây giảng dạy tại ĐH Melbourne (giờ có lẽ đã về hưu, GS Patrick Griffin ấy, ở VN chắc có nhiều người biết), câu hỏi mà tôi đã đưa lên làm tựa entry này.


Chuyện như sau: lúc ấy GS Griffin đang giúp VN xây dựng công cụ đánh giá giáo viên (trong đề án phát triển giáo viên tiểu học, sử dụng vốn vay của WB, hình như thế). Và trong các chuẩn do nhà nước ta đưa ra để đánh giá giáo viên thì yêu cầu đầu tiên là phải yêu nước - tất nhiên là yêu nước xã hội chủ nghĩa! Mà hễ đã là chuẩn đánh giá, thì tất nhiên là phải đo! Vì không đo, thì làm sao biết được người này yêu nước hơn người khác?


Vấn đề ở đây là: đo lòng yêu nước thì đo cái gì mới được chứ?


GS Griffin đã đặt ra câu hỏi ấy cho tất cả những người dự buổi trình bày của ông hôm ấy. Đặt một cách nghiêm túc, và người nghe buộc phải đi đến 1 trong 2 lựa chọn: một là tìm ra được biểu hiện của lòng yêu nước và tìm cách đo nó, hai là bỏ nó ra khỏi danh sách những chuẩn mực cần thiết đối với một giáo viên.


Bị ép phải trả lời, tôi nhớ các thành viên của buổi thảo luận đã đưa những ví dụ về biểu hiện đo được - chú ý nhé, phải là biểu hiện đo, đếm được - của lòng yêu nước như sau:


- Chăm chỉ tham dự các buổi họp và học tập chính trị ở cơ quan (ai hay vắng thì kém yêu nước hơn những người đi đầy đủ)

- Chăm phát biểu trong các buổi học chính trị

- Tham gia mọi phong trào do nhà nước (cụ thể là cơ quan đang làm việc) phát động ...


Thực ra, khi đưa những biểu hiện này ra thì chính những người phát biểu cũng thấy rằng chúng vẫn còn ... linh tinh lắm! Vì ai cũng biết, có thề đi họp, đi học chính trị nhưng đầu nghĩ việc khác, tay làm việc khác (tôi là chuyên môn chấm bài vào những lúc họp); cũng có thể phát biểu "xoen xoét" nhưng bụng chẳng tin gì cả; và có thể tham gia phong trào chẳng qua là do ... sợ chính quyền mà thôi, chứ có tin yêu, tự nguyện đóng góp gì đâu. Nhưng dù sao thì đó đúng là những biểu hiện nhìn thấy và đo đếm được, theo đúng yêu cầu của GS Griffin.


Thế mới thấy, biểu hiện lòng yêu nước (chân chính) ra bên ngoài là một việc làm quá khó! Và nếu khó đo như thế, thì như GS Griffin đã nói trong cuộc thảo luận đó, thôi đừng có đưa nó ra thành chuẩn làm gì! Còn nếu thấy nó quan trọng, thì bằng mọi giá phải tìm được biểu hiện nào đo được, rồi đo nó!


Lẩn thẩn, tôi liên hệ những gì GS Griffin nói với sự kiện tàu Bình Minh 2, và tự hỏi: biết đâu TQ thử làm mấy chuyện ấy để "nắn gân" VN, xem thử dân ta có yêu nước không, có dám phản đối những việc làm ngang nhiên của họ không. Và họ sẽ tìm một biểu hiện nào đấy để đo lòng yêu nước của chúng ta, rồi sẽ chọn thái độ ứng xử tiếp theo.


Theo tôi, số lượng "người đi bộ đi ngang qua ĐSQ/LSQ TQ vào ngày 5/6" rõ ràng là một biểu hiện đo được. Cũng như độ nóng trên mạng về vụ "đi bộ" này. Vậy thì số người đi bộ hôm ấy rõ ràng phải là càng đông càng tốt, và mạng càng nóng thì càng tốt.


Nhưng ... việc "đi bộ" hôm ấy dường như không được khuyến khích. Thậm chí có nơi, ban giám hiệu trường đại học còn ra thông báo hăm he, dọa đuổi những sv nào "đi bộ ngang qua LSQ/ĐSQ TQ vào ngày 5/6" nữa kia.


Vậy, nếu ai cũng im re, nằm nhà, giống như tôi hôm ấy (nói cho đúng, tôi đâu có nằm nhà, mà đi dạy học đó chớ, không tin các bạn cứ hỏi các học viên của tôi ắt sẽ rõ!), thì TQ sẽ hiểu sao về lòng yêu nước và quyết tâm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của người Việt (và nhà nước VN, đảng lãnh đạo của dân tộc VN) nhỉ?


Thế nhưng, hình như các đoàn viên, đảng viên vv, những con người ưu tú, tầng lớp lãnh đạo hiện tại và tương lai của đất nước, dường như chẳng có mấy ai chịu "đi bộ" vào ngày ấy. Well, có lẽ là cũng có (?), nhưng trong số những người thuộc thành phần ưu tú mà tôi biết, chẳng có ai biểu hiện lòng yêu nước ra theo kiểu đi bộ như thế cả.


Mà ngay cả báo chí "lề phải" cũng chẳng thấy nói gì mấy (à, thì cũng có, nhưng mà ... hình như vẫn "ôn hòa", mềm mỏng, thậm chí "nương nhẹ" lắm. Nương nhẹ với "cái cướp", tôi hình dung mẹ tôi sẽ nói như thế, nếu bà còn sống.)


Vậy mà theo tôi biết, thì tất cả các đảng viên, đoàn viên ấy chắc chắn phải yêu nước hơn tôi rất nhiều. Chứ gì nữa, họ được đảng giáo dục kỹ lưỡng đến thế còn gì.


Nhưng yêu nước mà không biểu hiện ra chút nào như thế, thì làm sao người khác biết được nhỉ? Rồi lỡ TQ nó hiểu lầm là VN ta ... rất hài lòng với mối quan hệ 16 chữ vàng hiện nay, và không hề than phiền gì về những hành động kia, thì sao nhỉ?


Hừm ... Khó quá, tôi không thể nào nghĩ ra được.


À thôi đúng rồi: thì họ biểu hiện đúng bằng những điều đã nêu ở trên đấy, còn gì nữa: đi họp, học chính trị (về sự quan trọng của đấu tranh bằng ngoại giao, chắc thế), tham gia mọi phong trào do nhà nước tổ chức vv (còn cái gì không phải do nhà nước tổ chức, vd như vụ đi bộ kia, thì chắc chắn không tham gia).


Chỉ có thế thôi, mà nghĩ mãi không ra!


PS: Chuyện đo lòng yêu nước này không phải tầm phào đâu nhé; trước đây trên thế giới cũng đã có hẳn một nghiên cứu "xuyên quốc gia" về vấn đề này rồi đấy. Bạn nào không tin thì cứ google với cụm từ này "how to measure patriotism" là ra ngay thôi! Đây, nó ở đây này!

Đằng Giang tự cổ huyết do hồng!

Entry này tôi sẽ viết rất lăng nhăng, tản mạn, chủ yếu là ghi lại những suy nghĩ lộn xộn đang ngổn ngang trong đầu của tôi mà thôi.

Trước hết, phải giải thích cái tựa của entry này. Nó là một câu đối mà tôi mới đọc được trên blog của Nguyễn Xuân Diện, ở đây.

Một bài viết rất đáng đọc và suy ngẫm, đặc biệt là nhân dịp kỷ niệm ngàn năm Thăng Long này. Riêng tôi, khi đọc nó, đặc biệt là trong bối cảnh mới đi một chuyến công tác với mấy em trẻ (7x, 8x) tại TT của tôi và có dịp trò chuyện với các em trên đường đi, tôi lại nhớ về việc giáo dục lịch sử và truyền thống yêu nước thời trung học của tôi trước năm 1975.

Lúc ấy, tôi học trường Gia Long, một trường công có truyền thống dạy tốt (ngày xưa không dùng từ 'dạy tốt' mà gọi là 'dạy giỏi') từ thời VNCH. Tôi vẫn nhớ ngay từ năm lớp 6, bọn tôi đã được tập hát (trong giờ học nhạc, mỗi tuần một giờ) những bài hát ca ngợi lịch sử hào hùng và truyền thống yêu nước chống ngoại xâm của người VN, mà bài đầu tiên là bài Bạch Đằng Giang. Tôi không nhớ chính xác tựa bài hát này, nhưng vẫn nhớ rõ lời của như sau:

Đây BĐG sông hùng dũng của nòi giống Tiên Rồng
Giống Lạc Hồng, giống anh hùng Nam Bắc Trung.

Trên trời xanh muôn sắc đua chen bóng ô
Dưới đáy giòng nước ánh sáng vởn vơ nhấp nhô
Hàng cây cao soi bóng, gió cuốn muôn ngàn lau
Hồn ai đang phảng phất trong gió, cảm xiết bao!

Mây nước linh thiêng còn ghi chép rằng
Thời liệt oanh có bao người xưa trung chánh
Vì yêu quốc gia vui lòng hiến thân
Liều mình ra tay tuốt gươm bao lần

Giòng nước trắng xóa dưới trời quang đãng
Từ xưa nêu cao tấm gương anh hùng
Dù cho sấm sét bão bùng mưa nắng
Bạch Đằng Giang vẫn sáng để cho nòi giống soi chung.
Ghi chú: Lời bài hát mới được sửa lại chút ít theo góp ý của bameque.

Bài hát ấy theo tôi là rất hay, rất hùng tráng. Bọn con nít lớp 6 của chúng tôi hát say sưa, gân cổ lên hát, rồi sau đó cô giáo hỏi và nói chuyện về sông Bạch Đằng, về những trận đánh hào hùng với quân Tàu trên giòng sông đó. Những bài học lịch sử cứ thế được đưa vào trong giờ học một cách tự nhiên và hứng thú, mặc dù đó là giờ nhạc chứ không phải là giờ Sử. Mấy bài lịch sử này theo tôi nhớ thì đến năm lớp 7 bọn tôi mới học, và lúc ấy thấy nó rất dễ nhớ vì hình như mình đã biết hết cả rồi, chỉ "chuẩn hóa" lại một số chi tiết cho chính xác, và nghe cô giáo dạy Sử phân tích những nguyên nhân của cuộc chiến, cùng những cách giải quyết của vua chúa mình thời đó mà thôi. Rất dễ dàng và hào hứng.

Một bài hát khác tôi cũng được nghe từ thời lớp 6 và vẫn còn nhớ đến giờ là bài hát về sông Hát (tôi mới tìm trên mạng và thấy tựa của bài hát này là "Ngày xưa", tìm ở đây).

Bài này thì giọng điệu ai oán, bi hùng, khó hát nên không nằm trong chương trình bắt buộc mà bọn tôi phải tập, nhưng gần như ngày nào cũng được nghe hòa tấu bằng đàn mandoline (do lớp tôi nằm gần phòng tập nhạc). Vì thấy bọn tôi thích nghe bản nhạc đó nên cô giáo đã chép bài này và tập sơ sơ cho bọn tôi. Một số câu mà tôi còn nhớ trong lời bài hát như sau:

Giòng sông Hát nước xanh mờ sâu
Êm đềm trôi về đến nơi đâu...

Ngày xưa kia nơi đây đã từng in hình bóng
Đôi quần thoa đem máu đào hòa nước sông nhà
Hồn oai linh sống trong muôn nghìn sóng
Những khi nào chiều vắng trầm vang lên tiếng ca.

Tôi viết lẩn thẩn những giòng này trong dịp nhà nước VN đang tổ chức đợt kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, với những tình cảm buồn vui lẫn lộn. Hôm qua, bọn tôi mới có chuyến đi Trà Vinh giúp Phòng Khảo thí của ĐH Trà Vinh trong việc xây dựng một ngân hàng đề thi trắc nghiệm. Đi, nhìn, nghe, và nghĩ. Và đặc biệt là nghĩ nhiều về quê hương VN, về lịch sử, về sự phát triển của đất nước, về những chính sách phát huy sức mạnh của dân tộc.

Trà Vinh, một tỉnh nghèo, nơi đó 3 dân tộc Khmer, Hoa, và Việt đang chung sống. Tôi đến thăm một ngôi chùa của người Khmer mà nghe nói đã được xây dựng từ năm 980 gì đó, tức hơn 1000 năm rồi. Như vậy, tức là có một lịch sử rất phong phú của vùng đất này mà tôi chưa hề bao giờ được biết đến. Lịch sử khẩn hoang miền Nam mà ngày xưa tôi đã từng được nhắc đến và nghe lóm khi bà chị lớn của tôi (học hơn tôi 4 lớp) trao đổi với bạn bè khi học thi tú tài. Tiếc là sau này lên cấp 3, học trong "nền giáo dục cách mạng" sau năm 1975, tôi không được học nữa.

Đi, nhìn, nghe, nói, và nghĩ miên man. Trên đường về, bác lái xe của trường lại mở nhạc phản chiến của TCS cho nghe. Có những câu mà tôi nghe tự nhiên rất thấm thía, trong bài Người nô lệ da vàng, như "Đi cho thấy quê hương - Việt Nam 20 năm liền - Thịt xương phơi trên đôi miền ...". Hoặc bài Ta đã thấy gì trong đêm nay: "Mẹ già cười xanh như lá mới trong khu vườn - Ruộng đồng VN lên những búp non đầu tiên - Từng đoàn tàu đi nhả khói ấm hai bên rừng - Từng đàn gà cao tiếng gáy đánh thức bình minh ..."

Rồi lại nhớ đến những kết quả thi đại học và tốt nghiệp THPT, trong đó môn Sử luôn luôn là bết bát nhất, nhiều em bị không điểm. Và học sinh thì chán học môn Sử, không biết gì về lịch sử nước nhà, TV thì toàn chiếu phim ngoại, không Hàn thì Tàu, không Tàu thì Tây. Có bộ phim lịch sử nước nhà, được đầu tư (nghe nói là) hoành tráng để định chiếu nhân dịp "đại lễ" (nghe Tàu quá!) thì Lý Công Uẩn lại bị chê là giống Lý ... Triển Chiêu. Buồn thế!

Chẳng biết viết gì nữa, thôi thì đưa lên đây mấy tấm hình mới chụp ở Trà Vinh. Lần sau, tôi sẽ cố đi ngược về phía Bắc, tìm các cổ tích về lịch sử Việt, chụp hình, đọc và viết. Ví dụ, đọc và viết về Giang Văn Minh, người đã khẳng khái đối đáp với phía TQ về quan hệ VN-TQ bằng câu mà tôi đã đưa lên làm tựa entry này: Đằng Giang tự cổ huyết do hồng!
Hình chụp ở ĐH Trà Vinh sau buổi trao đổi sáng ngày 1/10 (trước khi về SG). Người đứng cạnh tôi, mặc áo trắng, là thầy hiệu trưởng ĐH Trà Vinh.
Hình chụp trong lớp 1 của một trường tiểu học ở Trà Vinh. Trường này có 10 lớp học cho 5 cấp lớp (mỗi cấp lớp có 2 lớp), tổng cộng khoảng 350 học sinh, đa số (80%) là học sinh người Khmer, khi vào lớp 1 các em còn chưa biết nói tiếng Việt nên các cô giáo rất khó khăn. Một hiện thực rất đáng nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ cho các học viên cao học và nghiên cứu sinh. Nhưng hình như chưa có ai nghĩ đến?

Tôi còn nhiều suy nghĩ, nhưng tản mạn và lộn xộn nên không viết ra ở đây nữa. Có lẽ cần thời gian cho mọi việc lắng lại rồi mới có thể viết rõ ràng. Tôi chỉ lẩn thẩn nghĩ, giá mà các đại gia thay vì bỏ tiền làm bộ phim rồi bị phản đối, thì xây vài ngôi trường tiểu học, vài cây cầu bắc ngang những sông rạch chằng chịt ở miền Tây, nơi người dân nghèo đang cặm cụi, "côi cút làm ăn/ chăm lo nghèo khó"; nhà nước thay vì bỏ đến hình như là 10 tỷ đô la (?) để tổ chức đại lễ thì làm sao để những ngôi chùa cổ hơn ngàn năm ở những nơi như Trà Vinh, Sóc Trăng đừng trở thành đống đổ nát hoặc bị tu bổ theo kiểu thành nhà Mạc.... Trời ơi, giá mà có số tiền đó trong tay, tôi sẽ đi, và sẽ làm được rất nhiều việc.

Nhưng mà thôi, có lẽ dân VN cũng đã quen rồi. Đã cả ngàn năm bị sống dưới sự đô hộ và bóc lột của ngoại bang, bị ngu dân, mà dân tộc VN vẫn tồn tại một cách bền bỉ. Như những em bé người Khmer kia, mà tôi thấy hình như đa số bị suy dinh dưỡng vì nhỏ con và gầy gò hơn bình thường. Họ vẫn đang cố gắng học hành để thoát nghèo, và có lẽ chẳng biết, cũng chẳng quan tâm đến đại lễ đang được tổ chức tại Hà Nội, vừa hoành tráng và có lẽ cũng đáng tự hào, nhưng cũng không ít lời xì xầm, tai tiếng.

Vâng, rồi cuộc sống vẫn sẽ tiến lên, và dân tộc Việt vẫn sẽ tồn tại và phát triển. Vì "dù có sấm sét bão bùng mưa nắng/ Bạch Đằng Giang vẫn sáng để cho nòi giống soi chung".

Tôi vẫn tin như thế. Vì làm sao có thể diệt được sức sống của một dân tộc nhỏ nhưng đã kiên cường giữ vững được độc lập dân tộc sau 1000 năm đô hộ của một nước lớn ngay bên cạnh mình?

Viết vào dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
-----
Cập nhật lúc 14 giờ cùng ngày

Ai có quan tâm thì đọc thêm bài phú Sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu nhé. Ở đây. Đọc để thấy hào khí của cha ông trước đây trong việc giữ gìn độc lập dân tộc.

Tạo hóa gây chi cuộc hí trường?

Lại là một câu trong bài thơ tuyệt tác của Bà Huyện Thanh Quan mà cách đây mấy ngày tôi đã mạn phép sử dụng một câu để đặt tựa cho một entry trong blog này của tôi, "Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo".

Trước hết, hãy đọc lại bài thơ này, và hoàn cảnh sáng tác của nó. Bài thơ ấy tôi học từ hồi lớp 9, trước năm 1975, lúc ấy còn đang chiến tranh hai miền Nam Bắc, và cô giáo dạy Văn của tôi, như nhiều người miền Nam lúc ấy, đang đầy ắp những tâm trạng về tình cảnh nước nhà. Tôi vẫn nhớ cô giáo tôi đã nói nhiều điều rất cảm động, ví dụ như vụ trả thù nhà Tây Sơn của vua Gia Long sau khi lên ngôi hoàng đế. Và cô bảo, lịch sử VN cho thấy người VN mình thiếu khoan dung.

Bài thơ "Thăng Long hoài cổ" cũng là một trong những bài cô giảng rất hay. Ngậm ngùi. Đó là một trong những bài thơ mà tôi nghe vài lần là nhớ, không cần học thuộc lòng. Nó như thế này đây, viết lên đây để mọi người cùng đọc lại để thưởng thức cái hay của nó nhé.

Tạo hóa gây chi cuộc hí trường
Đến nay thấm thoắt mấy tinh sương
Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo,
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương,
Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt,
Nước còn cau mặt với tang thương.
Ngàn năm gương cũ soi kim cổ.
Cảnh đấy người đây luống đoạn trường.

Bài thơ này sáng tác vào lúc nào và để làm gì nhỉ? Đây, hoàn cảnh sáng tác của bài thơ, chép từ wikipedia, ở đây.

Bà Huyện Thanh Quan làm bài thơ này, sau năm 1802, khi mà Nguyễn Ánh lên ngôi, lấy hiệu Gia Long và định đô ở Huế. Từ đó, Thăng Long mất địa vị đầu não của đất nước về chính trị và văn hóa.

Chủ đề: Bài thơ tả cảnh ngụ tình. Cảnh thì tang thương. Tình thì hoài cổ. GS. Phạm Thế Ngũ viết: Bài này nói lên nỗi đoạn trường của tác giả trước cảnh hoang tàn của cố đô đất Bắc.

Nhưng đấy là tâm trạng của nhà thơ trong cái thời mà kinh đô của nước Việt đã dời đi khỏi Thăng Long. Còn hôm nay, thì Thăng Long, Đông Đô, Hà Nội (Hà Nội mến yêu, như một câu trong một bài hát rất nổi tiếng về Hà Nội) đang náo nức, rộn ràng tổ chức đại lễ mừng Thăng Long một ngàn năm tuổi kia mà. Sao tôi lại nhớ đến bài thơ này nhỉ, hình như hơi ... lạc điệu?

Tôi cũng không rõ. Tôi chẳng có gì để nói về đại lễ này, và thật ra thì giới truyền thông chuyên nghiệp và nghiệp dư (tức các blogger) đã nói về nó rất nhiều, và tôi hoàn toàn không có thông tin gì mới hơn để góp vào đây. Tôi chỉ muốn im lặng thôi. Vì ... biết nói gì?

Nhưng sáng nay đọc tin về "Tổng diễn tập diễu binh đại lễ" thì tôi không im lặng được nữa. Vì quả thật, tất cả đều rất đậm đà bản sắc dân tộc ... Trung Hoa, thật thế. Tại sao tôi nói thế, thì tôi không dám đưa ra đây phân tích và chứng minh, vì không có nghề. Tôi không phải là nhà dân tộc học, nhà nghiên cứu lịch sử, hoặc người chuyên nghiên cứu và so sánh các đặc trưng về y phục của các thời đại, nên không dám hó hé gì, chỉ biết, cảm nhận của tôi là mọi thứ không giống Việt Nam.

Và dù không biết gì nhiều, nhưng có một điều tôi biết chắc, là không có ai ở Việt Nam khi nghĩ đến lực lượng dân quân tự vệ lại mường tượng ra hình ảnh như thế này (xem hình bên dưới).

Thực ra, khi nhìn vào hình này (và nhiều hình khác, nhưng đặc biệt là hình này), tôi lại nhớ như in một cuộc "đại lễ" mà tôi đã "hân hạnh" được tham dự cách đây nhiều năm, hình như là vào năm 2003, tại Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc. Lúc ấy, tôi làm ở Phòng HTQT của một trường đại học ở TP HCM này, và được cử trong đoàn đi dự lễ kỷ niệm 50 năm hay 100 gì đó tôi không nhớ rõ, ngày thành lập Học viện dân tộc Quảng Tây, ở Nam Ninh.

Quảng Tây là một nơi có rất nhiều dân tộc thiểu số của Trung Quốc sinh sống, trong đó có khu tự trị dân tộc Choang, là một dân tộc mà theo tôi hiểu (qua lời giới thiệu của phía "bạn") thì có khá nhiều đặc điểm tương đồng với dân tộc Kinh, tức là người Việt chúng ta.

Và motif diễu binh như trong hình này, trong đó đến gần cuối sẽ có xuất hiện những người mặc trang phục dân tộc như hình các cô dân quân tự vệ mà tôi đưa ở trên, là một motif rất ... Quảng Tây, và rất Trung Quốc.

Motif đó như sau: lãnh đạo vĩ đại, quân đội hùng mạnh, và các dân tộc thiểu số sống đề huề, hòa bình và hạnh phúc, được tạo điều kiện phát triển tối đa dưới sự "chăn dắt" nghiêm minh và công bằng của đảng lãnh đạo và nhà nước trung thành tuyệt đối với sự lãnh đạo sáng suốt của đảng.

Ấn tượng năm 2003 ở Trung Quốc, mà vào thời đó tôi thấy "hay hay", "lạ lạ", khá thú vị và hơi buồn cười một tí vì nó rất ước lệ, nay chẳng phải đi đâu xa, đã được nhập cảng (= nhập khẩu, nói cho đúng điệu ... Trung Quốc) sang tận Thăng Long thành để chúng ta tha hồ chiêm ngưỡng cho thỏa thích rồi đó. Mọi người có thấy thích thú không?

Còn tôi, thì tôi nhớ đến bài thơ Thăng Long thành hoài cổ, và tâm trạng của Bà Huyện Thanh Quan. Đặc biệt là câu đầu tiên mà tôi đã trích làm tựa của entry này, và câu cuối:

Cảnh đấy người đây luống đoạn trường!
---
Cập nhật tối cùng ngày

Không hiểu sao cái link tôi đưa buổi sáng từ nguồn của vietnamnet bây giờ không tồn tại nữa, thành ra có vẻ giống như là tôi đưa tin xạo? Đành phải đưa link khác vào đây. Đây này, trên Dân Trí.

Cả tôi nữa ...

Hôm qua cơ quan tôi tổ chức Hội nghị Thi đua yêu nước.

Tôi không đi dự, mà cử mấy em trẻ ở TT đi dự. Lý do chính thức: tôi đi dự những Hội nghị như thế rất nhiều rồi, còn các em trẻ thì nên đi, để biết, và để có sự giao lưu, quen biết nhiều người hơn, sau này dễ làm việc.

Nhưng cũng còn một lý do không chính thức nữa: Tôi thấy "thi đua yêu nước" là một việc làm hơi ... kỳ kỳ. Yêu nước là tình cảm tự nhiên của mỗi người, và vì vậy, không cần, cũng không thể, thi đua. Vì thi đua - competition - tức là có hơn, có kém. Vậy làm sao đo được ai yêu nước hơn ai?

Mà hơn nữa, thi đua tức là có những người bị loại - ngay từ vòng đầu tiên, gọi là vòng loại. Thì đó, TT của tôi có hơn một chục người, mà chỉ cử có 3 người đi "thi đua yêu nước", tức ngay từ vòng đầu tiên là vòng cử đi dự hội nghị, đã có những người không được vào danh sách "thi đua yêu nước" rồi. Bị loại ngay từ đầu. Những người không được quyền, hoặc không được phân công, yêu nước!

Và trong khi những người yêu nước đang đi dự hội nghị - rất đông, nơi những con người ưu tú của các đơn vị được tập hợp lại để nói chuyện yêu nước - thì những con người không yêu nước (well, thì không yêu nước bằng người khác) phải ở cơ quan, lặng lẽ làm việc, việc của mình, và cả việc của những người đang "mắc" họp về việc yêu nước nên không làm được, với đồng lương chỉ có thể sống cầm hơi trong thời buổi gạo châu củi quế đúng nghĩa này. Họ không được "tổ chức phân công" yêu nước, mà chỉ được phân công làm việc để người khác có thể yêu nước mà thôi.

May quá, trong số người bị phân công ở nhà làm việc chứ không được phân công đi yêu nước ấy, tôi đã tự phân công tôi. Nên hy vọng các em trong TT không thấy tủi, không thắc mắc tại sao người khác thì được phân công yêu nước, còn mình thì không?

Không hiểu có ai nghĩ gì về điều này không nhỉ? Và không hiểu những việc làm kỳ lạ, chỉ có ở VN như thế này, có sẽ sớm thay đổi không?

Tôi không trả lời được. Tôi chỉ xin chia sẻ với những người không được phân công yêu nước bằng bài thơ này của Langston Hughes, nhà thơ người Mỹ da đen đầu thế kỷ 20 mà tôi rất thích. Bài thơ có tên, "I, too" - Cả tôi nữa!

Vì cả tôi nữa - ừ, tôi, PA ấy - tôi cũng yêu nước, có lẽ cũng không kém gì ai.

I, Too

by Langston Hughes

I, too, sing America.

I am the darker brother.
They send me to eat in the kitchen
When company comes,
But I laugh,
And eat well,
And grow strong.

Tomorrow,
I’ll be at the table
When company comes.
Nobody’ll dare
Say to me,
“Eat in the kitchen,”
Then.

Besides,
They’ll see how beautiful I am
And be ashamed—

I, too, am America.

http://www.poetryfoundation.org/archive/poem.html?id=177020
---------
Còn đây là bản dịch của tôi (vừa mới dịch xong), xin tặng các bạn độc giả của blog này:

Cả tôi nữa

Cả tôi nữa, cũng ngợi ca nước Mỹ.

Tôi, thằng em da đen.
Họ xấu hổ đuổi tôi xuống bếp
Khi khách đến chơi nhà.
Tôi chỉ cười
Vẫn ăn uống thản nhiên
Và sống vui, lớn mạnh.

Ngày mai
Tôi sẽ ngồi vào bàn ăn
Ngang hàng với khách.
Sẽ chẳng ai
Dám đuổi tôi vào bếp
Mỗi khi có khách
Đến nhà chơi.

Họ sẽ được thấy tôi
Thấy rằng tôi vô cùng cao đẹp
Rồi họ sẽ âm thầm hổ thẹn.

Vì cả tôi, tôi cũng là nước Mỹ.

Đọc Bangkok Post: "Cần bao nhiêu quan tài nữa?"

Cái tựa entry này nghe rùng rợn quá, phải không? Một người bạn cũ của tôi mới đây có nói, không hiểu lúc này tôi mắc chứng gì, mà viết lách toàn là cái gì thê lương rùng rợn quá: nào là Sợ ma, Bao nhiêu rồi xác trẻ trôi sông, rồi Cõi nhân sinh, rồi Nếu bỗng thấy tan tành sự nghiệp .... Ừ, nghĩ lại cũng thấy ghê rợn thật chứ! Các bác sĩ bạn tôi đâu hết rồi, thử làm một psycho-analysis giúp tôi chỗ này chút xem sao, các bác ơi!

Nhưng cái tựa tôi viết trên đây không phải tôi nghĩ ra đâu, nó hoàn toàn khách quan mà, chẳng liên quan gì đến tâm thần của tôi lúc này hết á. Đó là tựa một entry trên blog của tờ Bangkok Post của Thái Lan, nguyên văn tiếng Anh là "How many more coffins?", mà tôi mới thấy xuất hiện trên danh sách blog của tôi hôm qua. Có thể đọc nó ở đây.

Còn ai làm biếng, hoặc ... đọc không tốt tiếng Anh (thôi mà bồ tèo, thú nhận đại đi, trình độ tiếng Anh của người Việt mình chắc chắn là chưa tốt bằng các nước lân cận đâu, cái này tôi nghiên cứu nhiều rồi nên biết rõ, hi hi. Còn nếu không tin nữa thì đọc ở đây nè), thì chịu khó đọc thêm ở dưới đây, phần giới thiệu của tôi. Nhưng mà báo trước nghen, không đọc bản gốc mà đọc qua diễn giải của người khác thì phải chấp nhận sẽ bị thiên lệch theo ý kiến chủ quan của người giới thiệu đó. Ráng chịu đó nghe.

Quay trở lại bài viết. Cần bao nhiêu quan tài nữa, là cái gì vậy? Đó là ý kiến của một độc giả Bangkok Post, nói lên sự đau xót của người viết về tình trạng bất ổn chính trị, xô xát đến đổ máu tại Thái Lan hiện nay. Tác giả ấy viết:

Twenty-five people have died. More than 800 people have been injured. Yet the April 10 violence has not been violent enough to shock us to our senses. With both sides hungry for more blood, there is widespread fear and anxiety about another round of violence. The chilling question: how big must the bloodbath be in order to make us realise the futility of violence?

What has happened to our country?

What has happened to our soul?

25 người chết. Hơn 800 người bị thương. Thế mà cuộc bạo động ngày 10/4 vừa qua còn chưa đủ mạnh để làm cho chúng ta thức tỉnh. Cả hai phía vẫn tiếp tục hăng máu, và mọi người đều lo sợ sẽ vẫn còn một vụ bạo động tiếp nữa. Câu hỏi rợn người: cần một cuộc tắm máu đến cỡ nào để chúng ta hiểu ra sự mù quáng của những vụ bạo động của mình?

Chuyện gì đã xảy ra cho đất nước chúng ta?

Chuyện gì đã xảy ra cho lương tri của chúng ta?

Nói ngoài lề một chút: tôi đọc và thấy ... cách viết của tác giả này sao hao hao giống tôi, chắc là tác giả nữ (???). Vì nhiều cảm xúc, và hay chêm những câu hỏi vào bài viết. Giống kiểu thơ Quang Dũng với một lô những câu hỏi, đại loại như: "Tôi thương mà em đâu có hay?" (Quán bên đường), "Mẹ tôi em có gặp đâu không?", "Em có bao giờ lệ chứa chan?", hay là, tất nhiên rồi, "Bao nhiêu rồi xác trẻ trôi sông?" (Đôi mắt người Sơn Tây). Hay lắm, ít ra là ... hợp gu của tôi! (Lạc đề rồi, lạc đề trầm trọng! Trở lại nội dung bài viết thôi.)

Đoạn tôi mới trích ở trên là phần đầu của bài viết. Phần giữa, mà tôi sẽ lướt qua ở đây, là phần phân tích sai lầm của cả hai phe bất đồng. Tôi không quan tâm, vì bản chất không quan tâm đến chính trị CHỈ vì chính trị (politics for the sake of politics), mà chỉ quan tâm đến kiếp người, đến cõi nhân sinh, đến thế thái nhân tình mà thôi. Nên nếu có bao giờ nói chuyện chính trị, ấy là chẳng qua những chuyện đó có ảnh hưởng đến những con người, những số phận mà tôi biết, khiến mình tức giận, bất bình, phẫn nộ, hoặc kính trọng, ngưỡng mộ, hoặc xót thương, gì gì đấy. Rất rất rất cảm tính, chẳng có duy lý chút nào như mấy người bạn bloggers (toàn là nam giới) của tôi hay kêu gọi.

Mà này, đố biết nam giới của VN hay kêu gọi duy lý như thế chứ thực sự có duy lý như thế không? Ai trả lời được câu này, có lý lẽ và minh chứng (!) hợp lý, tôi xin ... trọng thưởng ạ! Vì cho đến nay tôi vẫn ngờ ngợ rằng nam giới VN hình như cũng không duy lý lắm, hay là tôi thành kiến nên nói vậy? (Lại lạc đề nữa rồi, làm luận như vầy thì đáng bị "ốc chọt", tức là không điểm, hay là zero ấy!)

Ừ, thì quay về bài viết của Bangkok Post. Đây là đoạn cuối cùng:

After 25 deaths, hate and anger still prevail.

How many more coffins do we need to see to make us weep together as one? How many more people must die for us to realise that the real demons are not the reds or the yellows out there. It is the fiery anger and hatred we keep nurturing in our hearts.

Sau 25 cái chết, sự thù hận và căm ghét vẫn rẫy đầy.

Chúng ta cần có bao nhiêu quan tài nữa để có thể cùng khóc và nhìn nhau như anh em một nhà? Bao nhiêu người cần ngã xuống nữa để chúng ta nhận ra rằng những con quỷ dữ thật sự không phải là bọn áo đỏ hay áo vàng ngoài kia. Mà chính là sự căm thù và oán hận điên cuồng mà chúng ta cứ mãi nuôi dưỡng trong tim?

Kết luận hay không, các bạn? Tôi thì thấy rất hay, nên mới đưa lên đây để chia sẻ với mọi người chứ.

Cái hay nhất, là dường như cái kết luận này cũng đáng nghiền ngẫm cho hoàn cảnh VN hiện nay. Một quốc gia có một truyền thuyết rất hay về một mẹ sinh ra trăm con từ cùng một bọc trứng.

Hay lắm, phải không các bạn?

Đáng suy nghĩ vào dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, đúng không?