Trung Hoa nhật báo viết gì về Trường Sa?

Có ai đó đã nói trên mạng rằng "cuộc đấu" giữa VN và TQ về vấn đề biển đông sẽ rất bất lợi cho VN nếu chúng ta cứ im lặng hoặc phát biểu rất rụt rè như thế này, trong khi TQ thì rất tích cực tuyên truyền bằng mọi cách, kể cả việc sử dụng những lời lẽ kích động, hoặc những lý luận hàm hồ theo kiểu biến không thành có, biến trắng thành đen.

Nhận xét ấy trong tình hình biển đông dậy sóng ngày nay khiến cho tôi, một người không mấy quan tâm đến chính trị, phải tò mò tìm hiểu xem phía TQ nói gì về cuộc "tranh chấp" này, và đã vào tờ China Daily (Trung Hoa nhật báo) bằng tiếng Anh để xem.

Vào, và thấy ngay bài viết này trong phần Diễn đàn (forum) ngày 15/6 mới đây, với cái tựa rất khiêu khích là "Lãnh thổ Trường Sa không tranh cãi" (Nansha indisputable territory) của Li Jimming, ở đây. Với những lập luận, lý lẽ mà VN cần lưu ý và đáp trả để làm cho dư luận thế giới hiểu biết và ủng hộ VN hơn.

Những đoạn đáng lưu ý trong bài viết được trích dẫn dưới đây.

1. Về "chủ quyền không tranh cãi" của TQ ở Trường Sa: Chứng cứ lịch sử đầu tiên họ đưa ra để khẳng định chủ quyền là vào năm 1909.

In 1909, Zhang Renjun, then governor of Guangdong and Guangxi evicted a Japanese merchant who was illegally occupying part of the Dongsha Islands. After that, he realized the necessity of defending the other islands in the South China Sea and asked navy commander Li Zhun to patrol the waters off the Xisha Islands with three warships.

Li raised the dragon flag of the Qing Dynasty (1644-1911) on the islands, emphasizing they were part of China's territory. Later, the Chinese navy drew charts and made a plan to exploit the islands.

2. Về sự "xâm phạm" Trường Sa của VNCH: Theo họ, VNCH xâm phạm lãnh thổ Trường Sa (mà theo họ là của TQ) lần đầu là vào năm 1956

Vietnam intruded upon the Nansha Islands in 1956, when the then South Vietnam government sent marine troops to one of the largest reefs of the Nansha Islands. The South Vietnam government declared Nansha Islands as part of its Phuoc Tuy province in 1973, and granted some foreign-funded companies "permission" to explore the waters for oil.

After reunification in 1975, Vietnam took over the reefs previously controlled by South Vietnam and continued to intrude upon other reefs - at least 29 by now. Besides stationing troops and erecting military bases, Vietnam has also built airports and meteorological stations, and set up other facilities on some large reefs.

3. Về sự "chính thức thừa nhận chủ quyền của TQ tại Trường Sa" của VNDCCH, nay là CHXHCNVN: Họ vin vào công hàm của cố TT PVĐ để khẳng định điều này, và nói rằng VN dựa trên một số chứng cứ lịch sử như khai thác, chiếm đóng trên Trường Sa để khẳng định chủ quyền của mình là mâu thuẫn, khi đã thừa nhận TQ có chủ quyền ở đây trong giai đoạn 1950-1970!!!!! Lập luận này nguy hiểm quá; nhà nước VN cần có lời giải thích quan điểm của mình về công hàm kia và sự mâu thuẫn nọ, bằng không thì sẽ cứ lúng ta lúng túng khiến cho người ngoài không rõ ai đúng ai sai (nếu mình không nói ra thì chắc là TQ đúng?)

Vietnam intruded upon the Nansha Islands in 1956, when the then South Vietnam government sent marine troops to one of the largest reefs of the Nansha Islands. The South Vietnam government declared Nansha Islands as part of its Phuoc Tuy province in 1973, and granted some foreign-funded companies "permission" to explore the waters for oil.

After reunification in 1975, Vietnam took over the reefs previously controlled by South Vietnam and continued to intrude upon other reefs - at least 29 by now. Besides stationing troops and erecting military bases, Vietnam has also built airports and meteorological stations, and set up other facilities on some large reefs.

Vietnam bases its claim over the Nansha Islands mainly on its so-called historical occupation, control and exploration of the islands. But if that is the case, Vietnam would be contradicting itself because it acknowledged China's sovereignty over the islands from the 1950s to the 1970s.

4. Về các tài liệu từ phía VN gián tiếp chứng minh chủ quyền của TQ: Đọc chỗ này thì tôi vừa bực, vừa hoang mang lắm. Bực, nếu TQ nói không thành có; còn hoang mang, nếu chẳng may những gì TQ nói cũng có phần đúng. Nhưng dù gì thì phía VN cũng phải có ý kiến chính thức về những vấn đề này đi chứ. Bằng không thì chẳng những quốc tế, mà cả dân VN khéo cũng có những người tin vào lập luận (dối trá?) của phía TQ đấy. Thì tôi đã đang chẳng hoang mang đấy hay sao?

In 1956, Ung Van Khiem, the vice-foreign minister of the Democratic Republic of Vietnam (DRV or North Vietnam), acknowledged that historically the Nansha Islands were a part of Chinese territory when he met with Li Zhimin, China's charge d'affaires in Vietnam. On the same occasion, another high-level Vietnamese official even said that according to Vietnamese sources, China's claim over the islands went back to the Song Dynasty (960-1279).

Còn một số điểm đáng nói nữa, nhưng tôi phải đi dạy đã, chiều về viết tiếp! Mọi người ơi, chúng ta cùng góp tay vào vạch trần luận điệu xuyên tạc của phía TQ đi thôi! Ai có bút dùng bút ...

CNN viết thiếu khách quan về tranh chấp biển Đông

Tôi vừa đọc được bài này trên CNN nên đem về đây giới thiệu với mọi người để đọc và cảnh giác. Có thể đọc bài gốc (tiếng Anh) ở đây.

Bài viết nghe có vẻ trung lập, nhưng tôi thấy rõ ràng là vẻ trung lập ấy chỉ là bên ngoài, còn ẩn chứa sau đó là sự ủng hộ TQ một cách ngấm ngầm. Bài viết có tên tác giả là Steven Jiang, một cái tên nghe có vẻ gốc TQ? Tựa bài viết có thể dịch là "TQ lên án VN về sự căng thẳng gia tăng tại vùng biển tranh chấp".

Nghe cái tựa đã khó chịu rồi, vùng biển nào là tranh chấp ở đây nhỉ, khi các tàu Bình Minh và tàu Viking 2 đều đang hoạt động trong vùng biển thuộc quyền của VN? Nhưng bài viết chỉ mô tả rất "khách quan" rằng TQ và VN đang cãi qua cãi lại, lên án lẫn nhau - VN thì nói TQ xâm phạm, TQ thì nói đang làm nhiệm vụ trên vùng biển của chính mình mà VN đã xâm phạm (!). Rồi bài viết khẳng định rằng nước Mỹ sẽ giữ vai trò trung lập, mặc dù cũng sẽ tham gia để bảo đảm quyền tự do đi lại của các nước trên vùng biển quốc tế.

Khó chịu nhất là phần kết luận của bài viết, trích lời các nhà bình luận của phía TQ cho rằng Mỹ tham gia vào vấn đề biển Đông chỉ vì muốn hạn chế sự lớn mạnh của TQ trong khu vực. Bài viết kết thúc với trích dẫn lời phát biểu của Hong Lei, phát ngôn viên Bộ ngoại giao TQ, rằng "China is trying to safeguard its own legitimate rights and interests, not infringing on other countries' rights," he added. "Justice lies in the heart of the people."

Câu cuối cùng (mà tôi đã in đậm) thật hết sức vô nghĩa! "Công lý nằm trong trái tim của người dân" ư? Chứ không phải công lý dựa trên luật pháp quốc tế à? Mà nằm trong tim người dân thì đó là dân nước nào nhỉ, hẳn là người dân TQ?

Nếu đã là dân TQ thì hẳn họ phải yêu nước TQ, và không bao giờ muốn mất những đất đai, biển đảo mà họ đã được nhà nước của họ dạy rằng nó thuộc sở hữu của đất nước họ. Hèn gì mà TQ đưa lên mạng những bài viết, những lời chỉ trích hết sức khiêu khích - cái gì mà "tát vỡ mặt VN" gì đấy, rất hung hăng, hiếu chiến, và vô căn cứ.

Một bài viết như vậy mà cho đến giờ đã có đến 214 người share lại trên facebook. Cũng có nghĩa rằng họ cho bài viết là đúng, là khách quan? Riêng tôi, tôi đọc xong mà bức xúc ghê gớm. Và có cảm giác là VN thực sự đơn độc quá trong cuộc chiến này. May là cuối bài viết còn có những comments nghe có vẻ khách quan, và có những lời bênh vực VN - có lẽ đa số là của chính người VN viết.

Nhưng cũng có những comment rất nguy hiểm mà hình như chẳng có ai (kể cả người VN) có thông tin gì để đáp trả. Rõ ràng là nhà nước VN cần quan tâm và có đối sách để chống lại, nếu không muốn tiếp tục bị đơn độc như hiện nay.

Còn riêng tôi thì chỉ biết chép về đây để lưu và tự suy nghĩ vậy.

Hannah298
@skyking169: as i know its is US who say they are rising concern about south east asia sea trouble and Vietnam has not asked any nations to stand on it side. However, i believe that anyone who spend a little time to do some basic researches about this problem can understand who is right in the case and who is using their big hand to cover their people eyes as well as slapping anyone who dare to tell the truth out loud.

DungPeter We don't need it. All the world will help and support Vietnam against the bad giants and most harmful country, China, because of righteousness. All people now knew that who is right, who is wrong. No people in the world likes China Government.

Eurosun1 They bully Taiwan, They bully Japan, They bully Vietnam....China is starting to become the Bully of the Planet. As many had predicted. Once they have their military to back them up expect the world to suffer their communist leaders darkest dreams.

DungPeter
what did Chinese do for Asian countries and the world? fake and low quality products?.Actually, your country is very intelligent (to make the fake products from others country) and use cheap salary of Chinese labors to make advantage than others countries. That why almost Chinese product's is very cheap and harmful for people all the world.

Và đặc biệt cần chú ý comment này của một tay người TQ, chắc chắn thế, nhắc đến công hàm năm 1958 của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng chấp nhận đường lưỡi bò mà TQ đã tự vẽ và tự tuyên bố chủ quyền:

pkfops
Chinese people were the first to discover and develop islands in the South China Sea and had indisputable sovereignty over the islands and their surrounding sea water, the article noted.

In an official statement issued in 1958, the Chinese government had clearly claimed the islands in the South China Sea as part of China's sovereign territory, and then Vietnamese Premier Pham Van Dong also expressed agreement, according to the article.

The countries concerned had acknowledged that the South China Sea belonged to China and the situation had remained calm until 1968, when the United Nations reported the sea had oil resources, the article said.

Following that report, many coastal countries on the South China Sea began to claim sovereignty over the islands in the sea and even took forceful actions to occupy some of them, which resulted in a territorial dispute with China, it added.

China on Thursday urged Vietnam to halt all acts which violate Chinese sovereignty over the Nansha Islands and surrounding waters, said Chinese Foreign Ministry spokesman Hong Lei.

Chinese fishing boats, while operating on the Vanguard Bank of the Nansha Islands, were chased away by armed Vietnamese ships last Thursday morning.

In the turmoil, the fishing net of one of the Chinese fishing boats became tangled with the cables of an Vietnamese oil exploring vessel, which was operating illegally in the area.

Hong said oil exploration on the Vanguard Bank and chasing away of the Chinese boats by the Vietnamese side grossly infringed Chinese sovereignty and maritime rights.

Nhà nước VN nên nói gì về việc này đi chứ, quan điểm chính thức của nhà nước hiện nay đối với công hàm này là gì, để người dân còn biết và tranh luận với những kẻ có lập luận như trên chứ? Nếu cứ im như thế thì có nghĩa là phía TQ nói đúng rồi sao?

VN không thể giải quyết "tranh chấp" này với TQ bằng sự im lặng khó hiểu như vậy được, thật đấy!

Chà, không lẽ bây giờ mỗi người lại phải tự tìm hiểu về biển Đông nhỉ? Vai trò và trách nhiệm của truyền thông, của giáo dục đối với phổ biến về lịch sử của đất nước và xây dựng ý thức công dân đâu rồi? Chẳng lẽ lại là một câu hỏi lớn?
-----
Cập nhật lúc 2:30 sáng ngày 17/6/2011
Bài này trả lời cho câu hỏi của tôi trên, cần đọc, ở đây.

Và một bài khác, do bạn đọc blog gửi link, đăng trên Dân Trí, có thể xem là thông tin chính thức của nhà nước vì được đăng trên báo lề phải. Các bạn xem trong comment số 1 bên dưới nhé.

Đọc lại mấy bài thơ của Lê Minh Quốc

Có mấy bài thơ Lê Minh Quốc tôi đọc được trên tờ Heritage, tờ báo của Hàng không Việt Nam, số tháng 8-9/2009 hay quá, nên phải chép lại đây để share với bạn bè và lưu cho mình.

Bài thơ "Cũng kệ" tôi đọc lúc ấy lại là vào dịp gần đến sinh nhật thứ 49 của tôi nên lại càng thích. Mới đó mà mấy năm rồi, bây giờ là gần đến sinh nhật 51 của tôi rồi, có ghê không cơ chứ!

Nhưng mà ... bắt chước nhà thơ Lê Minh Quốc, tôi "năm mấy thì cũng kệ/vẫn là tôi ngơ ngẩn một mình chơi", có sao đâu các bạn nhỉ?

Đọc thơ đi cho yêu đời, các bạn ơi. Để rồi sau đó tỉnh lại và lại đối diện sự thật, ngoài kia biển đông đang dậy sóng kia kìa!
-------------------
Cũng kệ
Sinh nhật của tôi bốn mươi mấy tuổi đời
Ngửa mặt lên trời dằn vặt mây trôi
Mây trôi thì cũng kệ
Tôi sắp già rồi
Già rồi thì cũng kệ
Vẫn còn em bé bỏng của riêng tôi.

Em đem đến cuộc tình như dao nhọn
Đi chênh vênh vấp ngã sông dài
Sông cuốn tôi về bão tố
Bão tố thì cũng kệ
Tôi vẫn còn đời sống của tôi.

Ngày đáng sống đến từng giây từng phút
Tình yêu không chấm dứt
Ngày điên cuồng sám hối chạy trên môi
Sám hối ấy bỏng môi tôi cũng kệ
Tôi sắp già rồi.

Đâu bông hoa trong một ngày nắng nhạt
Thắp đỏ trong tôi một ánh sáng lẻ loi?

Giữa phố xá người đi như trẩy hội
Chỉ riêng tôi hái ngọn sao trời
Ngôi sao ấy ruồng rẫy tôi cũng kệ
Tôi vẫn còn đời sống của tôi.
1/8/2006
------------
Tiếng thầm

Ngồi một mình buổi sáng
Nghe gió reo ngoài trời
Gió đem hồn tôi đi đâu rồi?
Tôi chẳng biết cứ ngồi như chờ đợi.

Tôi đợi em một tà áo mới
Một nụ cười tươi tắn vệt son thơm
Một linh hồn được ủ bằng hương
Tặng cho tôi tấm lòng trong trẻo.

Ngồi một mình buồn như lá héo
Một mình đi và đứng ngó vào gương
Con mắt chào nhau con mắt cá ươn
Buổi sáng đẹp sao mày không dạo phố?
Buổi sáng đẹp sao mày không nhớ
Dẫn người yêu đi chơi?

Nhưng tôi ơi ngọn gió ngoài trời
Đã cuốn hồn đi đâu rồi
Tôi ngồi một mình chẳng rõ
Buổi sáng đẹp như một ngày nào đó
Tôi lại thầm hỏi tôi.
1/8/1997
-----------
Những bài thơ này, hôm nay tôi mới để ý, đều làm vào ngày 1/8, chắc là ngày sinh của tác giả nhỉ? Ngày 1/8 năm nay đối với tôi cũng sẽ là một ngày có ý nghĩa, vì tôi sẽ chấm dứt thời gian trọn 28 năm làm việc trong khu vực công - tức là, làm viên chức cho nhà nước ấy - để bước ra ngoài trời rộng thênh thang. Như một con chim bị nhốt trong lồng lâu quá, tôi cũng có chút e dè, sờ sợ khi mới sổ lồng, chắc là thế. Nhưng rồi thì cánh chim sẽ cất lên, tự do ...

Lúc ấy, sáng ngày 1/8/2011, có lẽ tôi sẽ có tâm trạng này:
Buổi sáng đẹp như một ngày nào đó/Tôi lại thầm hỏi tôi ...

Đọc "Khi một tỷ người TQ nhảy" của Jonathan Watts

Tôi biết về cuốn sách này khi đọc mục điểm sách của nước ngoài cách đây ít lâu, và cũng đã giới thiệu trên blog này với một entry có tựa là "Khi một tỷ người TQ nhảy".

Phải nói là người giới thiệu cuốn sách đã viết rất hay, vả lại, vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu, cùng sự trỗi dậy của TQ như một cường quốc kinh tế trong khu vực và trên thế giới, cũng như quan hệ TQ-VN gần đây, tất cả đều là những điều tôi đã quan tâm từ trước, nên sau khi viết entry giới thiệu ấy thì tôi đã tự nhủ rằng hôm nào đó phải mua cuốn sách này về đọc mới được.

Nghĩ, là làm; trong chuyến công tác ở Ấn Độ (Bangalore) khoảng tháng 3 vừa qua, khi trông thấy cuốn sách ấy trong tiệm sách là tôi mua ngay lập tức mà không cần nhìn giá bìa. Cũng không đắt, bản bìa mềm (không hiểu có bản bìa cứng không nhỉ?) chưa đến 20 USD, cũng chỉ bằng giá sách ở VN (những cuốn sách mắc tiền ở VN cũng có thể lên đến 300, 400 ngàn chứ còn gì). Hơn 300 trang chính văn (nếu kể cả ghi chú vv thì hơn 400 trang), tha hồ mà đọc. Mà cũng dễ đọc thôi, vì tác giả viết theo kiểu phóng sự, với những câu chuyện tai nghe mắt thấy về thảm họa môi trường trên khắp đất nước TQ bao la kia.

Mua về, nhưng tôi chưa đọc hết, vì cũng chỉ đọc nhẩn nha mà thôi (thì cuốn sách ấy được viết theo kiểu như thế mà). Nhưng hôm nay, nhân dịp báo Tia Sáng có nhờ tôi và con trai dịch mấy bài viết về môi trường, tôi lại nhớ đến cuốn sách này. Đọc lại, thấy có rất nhiều điều khủng khiếp về thảm họa môi trường của TQ mà VN cần biết để mà tránh. Nên mới viết entry này, để chia sẻ với mọi người những gì mình biết.

Một vài ví dụ nhé. Đây này, ở Chương 1: "Những cái cây vô dụng" (Useless trees), nói về nạn phá rừng ở Vân Nam (sát biên giới VN).

Cho đến rất gần đây, cây cối là những nạn nhân lớn nhất của sự phát triển. Từ năm 1950 đến nay, diện tích rừng ở Vân Nam đã giảm đi hơn một nửa. Năm 1998 chính phủ TQ đã đưa ra luật kiểm soát khai thác gỗ, nhưng chỉ vài năm sau đó các công ty khai thác gỗ đã đốn 40 triệu mét vuông rừng, cao hơn đến 50 lần mức cho phép. Từ đó đến nay, các nỗ lực chống phá rừng vẫn bị cản trở bởi chính quyền địa phương vì họ chỉ muốn trồng những cây thu hoa lợi nhanh chóng. [...]

Đó không phải là một sự đầu tư dài hạn khôn ngoan. Những rừng cây cổ thụ đã tồn tại hàng ngàn năm. Sự đa dạng sinh học và sức sống của chúng giúp cho chúng đối phó được với những kẻ thù, hệt như một cơ thể có dinh dưỡng cân bằng sẽ chịu đựng tốt hơn với những bệnh tật. Ngày nay những khu rừng nhân tạo trồng rặt một loại cây và bị đốn đi sau 10 năm. Những hàng cây như vậy sẽ chẳng còn che chở được mấy sự sống dưới những tàn cây xanh của mình, và cây cối sẽ phải chịu trận trước những kẻ thù tấn công. Những khu rừng nhân tạo như vậy được gọi là "những sa mạc xanh", và cái tên ấy mới có ý nghĩa làm sao! [Ghi chú: ở đây, tác giả mỉa mai cách gọi những khu rừng trồng là "sa mạc xanh", trong đó ý gốc là tái tạo lại các đồi trọc, đất cằn (sa mạc) thành những khu rừng (xanh), nhưng tác giả lại đọc được nghĩa khác của từ này, đó là tuy là rừng, có cây xanh, nhưng thực chất vẫn là sa mạc, vì chẳng có mấy sự sống theo nghĩa cân bằng và đa dạng sinh học như những khu rừng tự nhiên.] (trang 16)

Hay ở Chương 3, "Still Waters, Moving Earth" (Nước lặng, đất rung), nói về sự tàn phá nguồn nước ngầm do những đập thủy điện gây ra, trong đó có đập Tam Hiệp (Three Gorges Dam). Và đây là lời kể lại của tác giả Jonathan Watts về chuyến tham quan khu đập Tam Hiệp:

Đập thủy điện này, họ nói ["họ" ở đây là những hướng dẫn viên du lịch], không chỉ là đập thủy điện lớn nhất thế giới, mà còn là một công trình với số lượng bê tông cốt sắt khổng lồ nhất, và để thực hiện nó người ta đã phải di dời một số lượng dân cư rất lớn. Người hướng dẫn du lịch cứ khăng khăng nói rằng đây là một công trình thành công và những thách thức về môi trường đã được vượt qua. Nhưng sự phê duyệt công trình này của các cấp lãnh đạo dường như còn thiếu một cái gì đó. Trên tường, những bức hình của các vị lãnh đạo khi đến viếng thăm công trình và khen thưởng các kỹ sư thực hiện công trình, không thấy có tấm hình nào của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào.

Cũng không thấy hình của Thủ tướng Ôn Gia Bảo, một nhà địa chất được đào tạo cẩn thận, đến dự khánh thành đập thủy điện này vào năm 2006. Điều này khiến cho người ta nghi ngờ, phải chăng Chủ tịch Nước [Chú thích: Hồ Cẩm Đào vốn là kỹ sư thủy lợi nên có nickname là Chủ tịch Nước - tức là Water ấy ạ] và Thủ tướng Đất [cũng vậy, Ôn Gia Bảo là nhà địa chất] đã cố tình tránh xa một công trình mà chẳng bao lâu đã chứng tỏ mình là một tai họa cho dòng sông cũng như cho vùng đất ở đây.

Khi nước lên, sức nặng của nước chứa trong hồ bắt đầu tạo ra sạt lở và những con sóng tử thần. Điều này đã làm cho chính quyền địa phương lo lắng và hoãn lại kế hoạch nâng mức nước chứa trong đập lên mức tối đa. Chất lượng nước giảm đi nhanh chóng khi dòng sông không còn đủ sức để hấp thu những chất thải cũng như quét đi những rong tảo bám đầy lòng sông. Báo chí trong nước đã lên tiếng về sự ô nhiễm lan tràn như những tế bào "ung thư" và đe dọa đến các loài thủy sinh cũng như nguồn nước uống của 186 thành phố. [...] (trang 52].

Còn nữa, nhiều nhiều nữa. Tôi sẽ đọc từ từ và đưa lên, khi có thời gian. Hoặc là ai muốn đọc thì viết thư cho tôi. Còn bây giờ thì tôi đang lặng đi mà tự hỏi, những gì đang xảy ra ở khu vực Tây Nguyên, nơi có rất nhiều công ty TQ (với công nhân cũng là người TQ) đang khai thác bô-xít? Có phải họ đã rút ra bài học về cái giá của sự phát triển đối với môi trường thiên nhiên của họ, nên bèn outsource những thảm họa đó ra nước ngoài để giữ gìn những gì còn lại của thiên nhiên tươi đẹp của TQ?

Thế còn thiên nhiên tươi đẹp của VN? À, thì nước ta "rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiêu" mà, lo gì!!!!!! Phải không? (Chưa kể, ta lại còn có "các nước anh em giúp đỡ nhiều" nữa; thì người anh em 16 chữ vàng đang giúp đỡ đó thôi, họ đang khai thác giúp ta tài nguyên vô tận ở biển đông kia kìa!)

Đấy là chưa nói đến các đập thủy điện của VN đấy nhé, năm nào xả lũ cũng gây chết người. Rồi lại sắp có điện hạt nhân nữa chứ, nghĩ đến là đã đủ sợ rồi.

Biết làm sao đây?

Súng, gươm, cuốc, thuổng, gậy gộc ...

Ai đã từng đi học qua thời phổ thông ở VN chắc hẳn sẽ nhận ra mấy từ trong cái tựa entry này của tôi là trích từ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ chủ tịch vào năm 1946. Ai quên sử Việt Nam thì có thể xem lại ở đây.

Tôi, có lẽ cũng giống mọi phụ nữ Việt Nam khác, không bao giờ thích chiến tranh - đơn giản là vì VN đã trải qua quá nhiều cuộc chiến, đến nỗi đã có hẳn giai thoại về Hòn Vọng Phu, với hình ảnh người phụ nữ hóa đá chờ chồng. Và vì không thích chiến tranh (có ai mà thích chiến tranh nhỉ?) nên tôi cũng ít thấy những gì liên quan đến chiến tranh là hay, là đáng đọc, đáng nhớ. Nhưng phải nói là Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ chủ tịch được viết rất hay, ngắn gọn, đơn giản mà gây xúc động mãnh liệt. Đặc biệt là cái câu mà bây giờ đã trở nên nổi tiếng, đó là "ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm ...".

Tôi thì không có súng, tất nhiên rồi, cũng chẳng có gươm, mà chỉ có một ít chữ, và ... thật hợp thời (thời hội nhập mà), một ít chữ ấy của tôi lại là chữ ... tiếng Anh (cũng bõm bẽm thôi, nhưng có còn hơn không), nên tôi chỉ biết dùng chữ để thể hiện sự quan tâm đến đất nước trong những ngày này, khi vừa hết sự kiện Bình Minh 2 thì lại đến Viking 2. Tôi dùng chữ, để lên mạng đọc xem thế giới bình luận gì về việc này, và quan trọng hơn, là chính người láng giềng 16 chữ của VN nói gì, rồi chia sẻ lại với mọi người. Thì cũng chỉ biết làm như thế thôi, chứ sao giờ?

Để làm điều này, tôi vào trang China Daily (Trung Hoa Nhật báo) mà trước đây tôi thỉnh thoảng vẫn đọc để tìm hiểu về giáo dục TQ, và tìm các cụm từ "South China Sea" và "Vietnam". Và tìm được khá nhiều bài của họ, không có thì giờ đọc hết, chỉ đọc thoáng thôi nhưng thấy rặt một giọng điệu rằng TQ luôn giữ lời cam kết hòa bình, nhưng hiện đang bị các nước khác, cụ thể là Philippines và Vietnam, đang xâm chiếm lãnh hải của TQ (!), đẩy TQ vào tình thế bất lợi (!), và vì vậy TQ cần phải có những chiến lược tổng thể để bảo vệ lợi ích (cốt lõi?) của mình. Đặc biệt, luận điệu của TQ là ra sức chống việc "quốc tế hóa", "khu vực hóa" biển đông, như Philippines đang làm (hèn gì báo chí nước ngoài có bình luận gì về cái bẫy "song phương" gì đấy!).

Đây này, một trong những bài như thế có thể đọc ở đây. Xin đọc một đoạn trích:

In essence, the South China Sea dispute involves sovereignty and resources. China insists on peaceful settlement of the dispute, but the aggressive actions of some ASEAN member states have intensified the contradictions.

Có ai nghe rõ luận điệu của nước bạn TQ chưa? Này nhé, TQ luôn nhấn mạnh việc giải quyết tranh chấp trong hòa bình, nhưng những hành động gây hấn (!) của một số nước Asean đã làm cho mâu thuẫn trở nên trầm trọng.

Thế ra lâu nay ngư dân của ta bị bắt giữ trên ngư trường truyền thống của ta đều là do họ có hành động gây hấn đối với hải quân TQ ư? Thế thì ngư dân ta giỏi quá!!!!!

Và vụ tàu Bình Minh 2, và giờ đây là Viking 2 nữa, rõ ràng có đăng trên báo chí của nhà nước đàng hoàng (vốn bị dân chúng chê là quá "mềm mỏng"), té ra cũng là ... nói láo sao? Chỉ có TQ (vĩ đại, với 1.3 tỷ dân) là bị ức hiếp, còn VN, nhỏ tí ti, dân số chỉ bằng hơn 1/4 số lẻ của TQ, lại dám 'vừa ăn cướp, vừa la làng" với đất nước đàn anh 16 chữ vàng, 4 tốt, môi hở răng lạnh gì gì đấy hay sao? Lạ thật, không hiểu nổi! Ai mà tin được cơ chứ? Xét ở góc độ cá nhân, tôi mà có một người bạn như thế thì tôi cắt đứt quan hệ ngay lập tức, chứ làm sao mà chơi với nhau được?

Lan man đọc về TQ và biển đông, tôi lại tìm ra được cuốn sách mới về TQ có tựa đề là "Death by China" mà trên mạng thấy dịch là "Chết dưới tay TQ". Các bạn có thể gõ mấy từ đó lên google mà tìm, thì tha hồ đọc về nó. Còn ai biết tiếng Anh thì có thể vào đây mà tải về rồi đọc. Đọc đi, để hiểu hơn về người láng giếng 4 tốt của Việt Nam.

Đọc đi, để mà ... sợ, và biết đường mà tránh những cái chết dưới tay TQ! Từ đồ chơi, thực phẩm, đến nôi cho em bé, đến chính sách tiền tệ, môi trường vv.... Để cùng nhau hiểu rõ những nguy cơ đối với cá nhân, gia đình và dân tộc mình, và tự biết cách bảo vệ mình trước một big brother - to xác mà xấu tính - là người hàng xóm không thể tránh khỏi kia.

Chợt nhớ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ chủ tịch vào năm 1946!

Yêu nước đo bằng gì?

Trước hết, xin giải thích cái tựa. Thì, các bạn biết rồi đấy, tôi làm nghề đo lường mà lại. Mà là "đo lường giáo dục" cơ đấy, tức là đo mấy cái khái niệm (tiếng Anh là "construct", mà cố GS Dương Thiệu Tống đã dịch là "khái niệm tạo lập", nhưng mà nghe nó trúc trắc quá, nên tôi tạm gọi là "khái niệm") vốn là những cái mà mấy nhà lý thuyết bày đặt nghĩ ra theo kiểu thừa giấy vẽ voi, chứ không tồn tại dưới dạng vật lý (physical existence).

Ví dụ như "thông minh" - nó là cái gì, nhỏ to lớn bé ra sao, chẳng có ai thấy bao giờ cả, nhưng ai cũng có quyền nói, "thằng bé đó thông minh lắm", hoặc "con bé đó hơi chậm chạp" (ý nói kém thông minh, cái này hồi bé là tôi hay bị người khác nói lắm!)


Khi nói rằng ai đó thông minh hoặc kém thông minh, tức là đã thừa nhận sự tồn tại của cái gọi là "thông minh", dù không nhìn thấy. Cũng như ai cũng biết là có tồn tại một thứ gọi là tình yêu, dù không ai chỉ ra được nó là cái gì. Nhưng trong cái nghề đo lường của tôi thì người ta cứ khăng khăng rằng cái gì (được xem là) tồn tại thì ắt phải đo được, còn nếu không đo được thì xem như nó không tồn tại!


Bây giờ đến "dzụ" yêu nước. Lý do hôm nay tôi nhắc đến chuyện yêu nước là do gần đây lùm xùm vụ tàu Bình Minh 2, rồi đến vụ ngày 5/6 khi một số người có đủ trẻ già lớn bé tình cờ đi bộ ngang đại sứ quán TQ ở Hà Nội và lãnh sự quán TQ ở TP HCM trong trật tự .... Cũng phải thú thật, trong cái ngày ấy tôi cũng rất muốn đi bộ ngang LSQ TQ nhưng ... không dám, vả lại ngày ấy tôi cũng có giờ dạy từ 8 giờ sáng đến 11 giờ trưa, nên cũng chẳng có thì giờ mà đi.


Sau buổi ấy, đọc báo chí, "mạng miếc" tôi mới hay là trong số người đi bộ đó có kha khá nhiều người mình biết; mới thấy rằng mình cũng ... hèn thật! Chỉ là ôn hòa biểu lộ công khai quan điểm và tình cảm của mình đối với đất nước và phản đối sự gây hấn của người hàng xóm "lớn xác, xấu tính" kia thôi, mà cũng không dám (dù sao cũng có lý do để bào chữa: hôm ấy tôi cũng mắc đi dạy cơ mà?)


Rồi nghĩ ngợi lan man, phải chăng mình không yêu nước, hay ít ra là không yêu bằng người khác? Nhưng tôi vẫn luôn tin là mình yêu nước lắm cơ mà. Vậy tại sao tôi không dám đi bộ ngang lãnh sự quán TQ vào ngày hôm ấy nhỉ?


Và chợt nhớ ra một câu hỏi có thật mà tôi đã có dịp trao đổi trực tiếp với một GS người Úc cách đây cả chục năm, một chuyên gia đo lường trước đây giảng dạy tại ĐH Melbourne (giờ có lẽ đã về hưu, GS Patrick Griffin ấy, ở VN chắc có nhiều người biết), câu hỏi mà tôi đã đưa lên làm tựa entry này.


Chuyện như sau: lúc ấy GS Griffin đang giúp VN xây dựng công cụ đánh giá giáo viên (trong đề án phát triển giáo viên tiểu học, sử dụng vốn vay của WB, hình như thế). Và trong các chuẩn do nhà nước ta đưa ra để đánh giá giáo viên thì yêu cầu đầu tiên là phải yêu nước - tất nhiên là yêu nước xã hội chủ nghĩa! Mà hễ đã là chuẩn đánh giá, thì tất nhiên là phải đo! Vì không đo, thì làm sao biết được người này yêu nước hơn người khác?


Vấn đề ở đây là: đo lòng yêu nước thì đo cái gì mới được chứ?


GS Griffin đã đặt ra câu hỏi ấy cho tất cả những người dự buổi trình bày của ông hôm ấy. Đặt một cách nghiêm túc, và người nghe buộc phải đi đến 1 trong 2 lựa chọn: một là tìm ra được biểu hiện của lòng yêu nước và tìm cách đo nó, hai là bỏ nó ra khỏi danh sách những chuẩn mực cần thiết đối với một giáo viên.


Bị ép phải trả lời, tôi nhớ các thành viên của buổi thảo luận đã đưa những ví dụ về biểu hiện đo được - chú ý nhé, phải là biểu hiện đo, đếm được - của lòng yêu nước như sau:


- Chăm chỉ tham dự các buổi họp và học tập chính trị ở cơ quan (ai hay vắng thì kém yêu nước hơn những người đi đầy đủ)

- Chăm phát biểu trong các buổi học chính trị

- Tham gia mọi phong trào do nhà nước (cụ thể là cơ quan đang làm việc) phát động ...


Thực ra, khi đưa những biểu hiện này ra thì chính những người phát biểu cũng thấy rằng chúng vẫn còn ... linh tinh lắm! Vì ai cũng biết, có thề đi họp, đi học chính trị nhưng đầu nghĩ việc khác, tay làm việc khác (tôi là chuyên môn chấm bài vào những lúc họp); cũng có thể phát biểu "xoen xoét" nhưng bụng chẳng tin gì cả; và có thể tham gia phong trào chẳng qua là do ... sợ chính quyền mà thôi, chứ có tin yêu, tự nguyện đóng góp gì đâu. Nhưng dù sao thì đó đúng là những biểu hiện nhìn thấy và đo đếm được, theo đúng yêu cầu của GS Griffin.


Thế mới thấy, biểu hiện lòng yêu nước (chân chính) ra bên ngoài là một việc làm quá khó! Và nếu khó đo như thế, thì như GS Griffin đã nói trong cuộc thảo luận đó, thôi đừng có đưa nó ra thành chuẩn làm gì! Còn nếu thấy nó quan trọng, thì bằng mọi giá phải tìm được biểu hiện nào đo được, rồi đo nó!


Lẩn thẩn, tôi liên hệ những gì GS Griffin nói với sự kiện tàu Bình Minh 2, và tự hỏi: biết đâu TQ thử làm mấy chuyện ấy để "nắn gân" VN, xem thử dân ta có yêu nước không, có dám phản đối những việc làm ngang nhiên của họ không. Và họ sẽ tìm một biểu hiện nào đấy để đo lòng yêu nước của chúng ta, rồi sẽ chọn thái độ ứng xử tiếp theo.


Theo tôi, số lượng "người đi bộ đi ngang qua ĐSQ/LSQ TQ vào ngày 5/6" rõ ràng là một biểu hiện đo được. Cũng như độ nóng trên mạng về vụ "đi bộ" này. Vậy thì số người đi bộ hôm ấy rõ ràng phải là càng đông càng tốt, và mạng càng nóng thì càng tốt.


Nhưng ... việc "đi bộ" hôm ấy dường như không được khuyến khích. Thậm chí có nơi, ban giám hiệu trường đại học còn ra thông báo hăm he, dọa đuổi những sv nào "đi bộ ngang qua LSQ/ĐSQ TQ vào ngày 5/6" nữa kia.


Vậy, nếu ai cũng im re, nằm nhà, giống như tôi hôm ấy (nói cho đúng, tôi đâu có nằm nhà, mà đi dạy học đó chớ, không tin các bạn cứ hỏi các học viên của tôi ắt sẽ rõ!), thì TQ sẽ hiểu sao về lòng yêu nước và quyết tâm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của người Việt (và nhà nước VN, đảng lãnh đạo của dân tộc VN) nhỉ?


Thế nhưng, hình như các đoàn viên, đảng viên vv, những con người ưu tú, tầng lớp lãnh đạo hiện tại và tương lai của đất nước, dường như chẳng có mấy ai chịu "đi bộ" vào ngày ấy. Well, có lẽ là cũng có (?), nhưng trong số những người thuộc thành phần ưu tú mà tôi biết, chẳng có ai biểu hiện lòng yêu nước ra theo kiểu đi bộ như thế cả.


Mà ngay cả báo chí "lề phải" cũng chẳng thấy nói gì mấy (à, thì cũng có, nhưng mà ... hình như vẫn "ôn hòa", mềm mỏng, thậm chí "nương nhẹ" lắm. Nương nhẹ với "cái cướp", tôi hình dung mẹ tôi sẽ nói như thế, nếu bà còn sống.)


Vậy mà theo tôi biết, thì tất cả các đảng viên, đoàn viên ấy chắc chắn phải yêu nước hơn tôi rất nhiều. Chứ gì nữa, họ được đảng giáo dục kỹ lưỡng đến thế còn gì.


Nhưng yêu nước mà không biểu hiện ra chút nào như thế, thì làm sao người khác biết được nhỉ? Rồi lỡ TQ nó hiểu lầm là VN ta ... rất hài lòng với mối quan hệ 16 chữ vàng hiện nay, và không hề than phiền gì về những hành động kia, thì sao nhỉ?


Hừm ... Khó quá, tôi không thể nào nghĩ ra được.


À thôi đúng rồi: thì họ biểu hiện đúng bằng những điều đã nêu ở trên đấy, còn gì nữa: đi họp, học chính trị (về sự quan trọng của đấu tranh bằng ngoại giao, chắc thế), tham gia mọi phong trào do nhà nước tổ chức vv (còn cái gì không phải do nhà nước tổ chức, vd như vụ đi bộ kia, thì chắc chắn không tham gia).


Chỉ có thế thôi, mà nghĩ mãi không ra!


PS: Chuyện đo lòng yêu nước này không phải tầm phào đâu nhé; trước đây trên thế giới cũng đã có hẳn một nghiên cứu "xuyên quốc gia" về vấn đề này rồi đấy. Bạn nào không tin thì cứ google với cụm từ này "how to measure patriotism" là ra ngay thôi! Đây, nó ở đây này!

Ngày 5/6, đọc bài thơ mới của Đỗ Trung Quân

Tôi thích thơ, điều này có lẽ ai quen tôi đều biết rõ.

Thích, đến nỗi tôi đã thuộc rất nhiều bài thơ, từ những bài thơ của những người nổi tiếng, đến những bài thơ của những tác giả không tên tuổi, và cả những bài học thuộc lòng từ thời tiểu học của tôi, tức cách đây đến hơn 40 năm rồi.

Mỗi bài thơ tôi thích đều có một lý do riêng. Có những bài ngộ nghĩnh, như bài thơ của Trần Đăng Khoa thời trẻ con, "Con gà cục tác/Cho quả trứng tròn/Bầu nậm lúc lắc/Muốn có bạn tôm..". Có những bài êm đềm, với những hình ảnh đẹp mơ màng, như bài Trường giang của Huy Cận: "Sóng gợn trường giang buồn điệp điệp/Con thuyền xuôi nước mái song song/Thuyền về nước lại sầu trăm ngả/Củi một cành khô lạc mấy giòng". Và những bài hào hùng, như bài Tây tiến của Quang Dũng "Quân xanh màu lá dữ oai hùm"...

Thơ hay thì nhiều, nhưng không phải bài thơ nào cũng làm tôi xúc động. Vì những bài làm tôi xúc động phải là những bài chạm được vào những tình cảm thực sự sâu sắc trong lòng tôi lúc ấy. Như khi đọc bài thơ "Do not go gentle into that good night" của một nhà thơ viết bằng tiếng Anh mà tác giả tôi quên rồi, mà tôi đọc năm 1991 ở Úc khi nghe tin ba tôi mất. Thực sự xúc động và đau đớn. Vì có những tình cảm rất riêng mà tôi đọc được trong bài thơ ấy.

Bài thơ tôi chép ở dưới đây là một bài như vậy. Có thể sẽ có những người thấy nó là bình thường, thậm chí không hay. Nhưng với tôi, nó rất hay, và quan trọng hơn, nó làm tôi xúc động. Xin chia sẻ với mọi người, trong ngày 5/6 này.

Ngày 5/6, ngày Hồ chủ tịch của chúng ta ra đi tìm đường cứu nước cách đây đúng 100 năm!
-----------

tôi

người lính gác bên ngoài sứ quán Trung Quốc

tôi hai mươi tuổi

có đủ kỷ luật quân đội

làm nhiệm vụ người lính cấp trên giao

tôi im lặng

nhưng tôi nói thầm

" tiên sư bố chúng mày!

bọn ăn cướp

ông chỉ là thằng lính gác

nhưng quốc tịch Việt Nam"



tôi

người lính gác bên ngoài lãnh sự quán Trung Quốc

tôi hai mươi mốt tuổi

có đủ kỷ luật quân đội

tôi làm nhiệm vụ cấp trên giao

“này anh kia! ra khỏi khu vực này! khu cấm tụ tập!”

[ sứ quán nào chả thế ]

rồi tôi lại im lặng

chỉ nói thầm

“ cứ phun bãi nước miếng vào chúng nó,hỡi những người đồng tuổi!

cam đoan coi như tôi không thấy

thật đấy!”



tôi

Người lính gác bên ngoài dinh thái thú

tôi phải lặng im

tôi nghiến chặt răng

nhưng lòng tôi cuộn sóng

tôi thề !