Tin nóng: Ông Bạc Hy Lai bị khai trừ khỏi ĐCSTQ

Vâng, đó là tin tôi mới đọc được trên trang tin của tổ chức CFR, tức Council on Foreign Relations, một tổ chức nghiên cứu độc lập tại Hoa Kỳ. Link đây:  http://www.cfr.org/?cid=nlc-dailybrief-daily_news_brief-link2-20120928. Và đây là lời dịch câu đầu tiên, tóm tắt những ý chính:

Đảng Cộng sản Trung Quốc đã quyết định khai trừ đảng đối với Bạc Hy Lai, cựu bí thư Trùng Khánh, người hiện đang phải đối mặt với nhiều lời buộc tội bao gồm hối lộ, hành vi tình dục sai trái, và lạm dụng quyền lực. 

Tin này có vẻ quá mới vì chưa báo chí nào trong nước đưa tin cả (hay là tin nhạy cảm nên không ai đưa nhỉ?). Vì sợ tin vịt cồ, nên tôi gõ cụm từ "Bo Xi Lai expelled" lên google, và nhận được 160 ngàn kết quả. Gồm toàn những tờ báo uy tín như Guardian, BBC của Anh, Washington Post, Bloomberg, VOA của Mỹ.

Ôi, tin nóng quá. Chuyện gì đang xảy ra trong chính trường của ĐCSTQ, người đồng chí, người anh lớn, người bạn vàng, bạn tốt của chúng ta thế này nhỉ. Và chẳng hay nó có ảnh hưởng gì đến tình hình chính trị của VN sắp tới hay không?

Chính trường, sợ thật!
---------

Không viết về tự do!

Chắc chắn là nhiều bạn sẽ không hiểu cái tựa ở trên. Không sao, đọc xong bài thì các bạn sẽ hiểu thôi.

Hôm nay, như thỉnh thoảng ông ấy vẫn yêu cầu như thế, ông xã tôi bảo: "Em viết một bài về tự do đi!"

Ngạc nhiên, tôi trả lời: "Sao hôm nay lại bắt em viết về đề tài to tát và nghiêm túc thế? Em không viết được đâu, vì em chỉ quen viết lăng nhăng, thơ thẩn thôi mà. Vả lại, viết mấy cái chủ đề ấy, tự do, dân chủ gì gì đấy thì ngại lắm. Lôi thôi lại bị cho là thế lực thù địch, phản động lôi kéo, thì chết! Không, không viết về tự do đâu!"

Nhưng ông ấy bảo, "Không phải tự do như em đọc trong mấy cái tài liệu của mấy nhà triết học, chính trị học, kinh tế học của phương Tây, Adam Smith, John Locke với lại Milton Friedman gì đó đâu. Mà là tự do theo định nghĩa của một vị công an hình như có quân hàm cấp tá  của VN mới đây thôi."

Ô, lại có chuyện đó nữa sao? Sĩ quan công an của VN đưa ra định nghĩa mới về tự do cơ à, lạ quá nhỉ. Thế mà tôi không biết gì cả, chết thật. Tôi vội vàng lên mạng google mấy key words để tìm: "định nghĩa mới về tự do".

Và thật ngỡ ngàng, tôi đã tìm thấy!

Nhưng cũng thật ngỡ ngàng, cái định nghĩa đó rất ... kỳ cục, bậy bạ, mặc dù nó cũng rất độc đáo, thật vậy. Tôi cam đoan trên thế giới này chưa có ai có bao giờ có thể nghĩ ra một cái định nghĩa lạ lùng đến như vậy. Trừ vị trung tá công an đã thốt ra cái định nghĩa đó, tất nhiên.

Bạn tò mò muốn biết định nghĩa đó là gì, phải không? Hừ hừ hừ, tôi vốn là một cô giáo mà, nên không thể nào viết cái định nghĩa đó ra đây được đâu. Nếu muốn biết, bạn chỉ có cách là google thôi, cũng dùng mấy key words mà tôi đã dùng ở trên đấy, chắc chắn bạn sẽ thấy. Vì cái định nghĩa này nổi tiếng lắm rồi, không chỉ đối với người Việt Nam, mà cả với nước ngoài nữa.

Chẳng hạn như trên trang web của BBC. Vì thù địch với VN, và chắc là đặc biệt với lực lượng an ninh của VN, nên cái đài phản dộng này nó đặt tựa như sau: "Trung tá văng tục trong ngày xử bloggers".

Ngoài bài viết không thân thiện ấy ra thì tôi thấy nhìn chung các bài viết khác có vẻ cực kỳ thích thú, thậm chí kích động. Có rất nhiều bài viết mà tôi vừa đọc vừa thấy ngượng vì nó ... bậy bạ lắm. Đúng là bọn thù địch, phản động viết, hèn gì nhà nước mình lo ngại, cấm đoán, bắt bớ, thậm chí bỏ tù, cũng là hiểu được. Nhưng sao tôi cũng thấy nó có phần đúng, lại khá thú vị, và buồn cười nữa. Đến nỗi đã xuýt viết ra đây để kể, nhưng lại nhớ ra tôi làm sao mà viết được. Đúng là làm nghề cô giáo cũng khổ thật đấy, mất hết cả tự do.

Viết đến đây tôi bỗng giật bắn mình. Mất hết cả tự do ... theo định nghĩa nào chứ? Nếu theo định nghĩa mới, thì ngay từ đầu, by default, tôi làm gì có nhỉ? Vì tôi là phụ nữ mà? Cái tự do theo kiểu mới thì chỉ có đàn ông có thôi nhé.

Ơ, thế ra theo định nghĩa mới này thì tất cả phụ nữ đều không có tự do à? Mà hình như điều này cũng đúng đấy nhỉ, phụ nữ VN nói riêng và phụ nữ châu Á nói chung, nếu mà theo đúng lời dạy của Khổng tử, cứ giữ tam tòng, tứ đức thì làm gì có chút tự do nào cơ chứ?

Nếu thế thì ông trung tá công an nhà ta tuy là buột miệng văng ra vậy thôi, nhưng lại thốt ra một chân lý đấy nhé. Một chân lý đã có tự ngàn đời, ít ra là ở châu Á. Phụ nữ thì không thể có tự do. Vì trời sinh ra thế. Không phải là do con người kỳ thị, áp bức gì cả, mà do thiên nhiên đã thiết kế như vậy sẵn rồi.

Nhưng rồi tôi nghĩ thêm. Có lẽ không phải nam giới nào cũng có tự do đâu, mặc dù, by default, theo thiết kế của thượng đế và với định nghĩa mới kia, có lẽ họ đều phải có. Đấy, mấy bloggers vừa bị bắt, vừa được xử và tuyên án rất nặng, cũng là nam giới, có tự do by default, thế mà có chút tự do nào đâu. Viết blog mà đụng tới mấy việc nhạy cảm chút thôi là mười mấy năm tù cái một, sợ quá (nên tôi e ngại là cũng phải các bạn nhỉ?).

Cái vụ viết blog mà bị tù này nếu muốn giải thích thì chắc phải liên hệ đến một bài viết khác thôi, cũng của một vị sĩ quan công an nào đấy, viết về định nghĩa nhân dân. Tôi đã từng viết một entry về bài viết đấy trên blog này rồi đó, các bạn có thể tìm bằng công cụ search.

Đại khái, theo định nghĩa đó thì chỉ có lẽ chỉ có ai có chức, có quyền, và hẳn là tất cả các đảng viên, những người vốn thuộc giai cấp lãnh đạo, và tất cả những người làm trong lực lượng an ninh (hình như tất cả đều phải là đảng viên thì phải, tôi không chắc lắm nhưng nghe loáng thoáng thế), thì mới là nhân dân thôi. Và chỉ có nhân dân (mà phải là nam giới) thì mới có tự do đúng nghĩa.

Đấy. Thế mà lâu nay tôi cứ tưởng khẩu hiệu "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" nó dành cho tất cả mọi người, trong đó có tôi. Cứ tưởng bở!

Viết tới đây, tôi thấy mình thật sáng suốt khi đã quyết định "Không viết về tự do", như cái tựa của entry này. Vì làm gì có tự do mà viết. Thì đó, nãy giờ các bạn đọc, có thấy tôi nêu định nghĩa (mới) của tự do ở chỗ nào đâu? Việc đó, đã có đảng và nhà nước lo rồi nhé!

(À, bây giờ tôi mới hiểu, tại sao tất cả các vị trong Bộ chính trị đều là nam giới cả. Phụ nữ thì làm sao mà chen vào đấy được, by default, hiểu chửa?)

Không viết (không nói, không nghĩ) về tự do, muôn năm! (Muôn năm, muôn năm!)
--------
PS: Ông xã tôi lại vừa hỏi thêm một câu: Vậy chứ mấy người chắc chắn là nhân dân, vd như PCT nước Nguyễn Thị Doan với phát biểu nổi tiếng về dân chủ, nhưng lại là phụ nữ như bà Doan, thì có tự do hay không? 

Câu hỏi này khó quá, tôi không trả lời được, các bạn trả lời giúp tôi nhé!

Được mùa thơ

Có lẽ tôi đang được mùa thơ.

Vâng, vì hôm nay tôi lại nhận được thêm một bài thơ dịch nữa, không kém thú vị, của người bạn mới quen mà tôi đã giới thiệu trong entry trước.

Cũng như lần trước, bài thơ này cũng đem lại cho tôi một sự ngạc nhiên vô cùng thích thú. Nhưng lần này thì không chỉ vì bài thơ dịch hay. Hay thì đã tất nhiên rồi, có lẽ thế; tôi đang may mắn có một người bạn hết sức yêu thơ, giống tôi. (Tuy nhiên, thơ dịch của bạn ấy thì hay chứ không có ... vè như thơ tôi dịch, nên chỗ này thì không giống.)

Nhưng sự thích thú của tôi lần này là do một điều khác, đó là khám phá ra một bài thơ rất hay của một nhà thơ Anh rất nổi tiếng (tên của nhà thơ và bài thơ ấy tôi tạm giấu đi, để mọi người chờ cho hồi hộp) mà tôi hoàn toàn chưa hề nghe đến bao giờ cả (thật xấu hổ cho một người đã học qua văn chương Anh-Mỹ như tôi). Cho đến khi nhận được món quà thơ của người bạn thơ của tôi (đến nay vẫn chưa biết mặt).

Và thú vị hơn nữa, là vì bài thơ của thi sĩ người Anh rất nổi tiếng ấy lại được ví với một bài thơ Việt của nhà thơ Việt cũng rất nổi tiếng khác, bài thơ Lá diêu bông của Hoàng Cầm.

Bạn có nghĩ ra được đó là thi sĩ nào với bài thơ nào không? Xin đưa thêm thông tin để các bạn dễ tìm nhé: Đó là một nhà thơ Anh sống vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Một người không chỉ là nhà thơ mà còn soạn kịch, viết truyện ngắn, tiểu thuyết, và đã từng đoạt giải Nobel văn chương. Một người chắc chắn là rất nổi tiếng ở VN, well, ít ra là ở thế hệ của tôi, còn bây giờ thì bọn trẻ thích cái gì tôi cũng không biết nữa.

Đấy là về nhà thơ, còn bài thơ thì ...

Không thể nói thêm được nữa, vì lộ bí mật mất, nên tôi đành đưa lên đây bài thơ mà trước đây tôi đã từng dịch nhưng không lưu lại nên chỉ còn nhớ lõm bõm vài câu. Nên mới ngồi dịch lại những chỗ không nhớ, xem như là bản dịch mới của chính tôi, hôm nay.

Bài thơ cũng không kém nổi tiếng, "Oh my love is a red, red rose" của Robert Burns, một nhà thơ Anh khác (well, chính xác ra là nhà thơ Tô Cách Lan), sống trước nhà thơ ... bí mật chưa được bật mí của tôi hàng thế kỷ. Tôi lập tức nhớ ra bài thơ này sau khi đọc về bài thơ kia, chẳng rõ tại sao, mặc dù tôi đã lâu lắm rồi tôi không có dịp nhắc đến nó.

Đây, bài thơ của Robert Burns và bản dịch của tôi, các bạn đọc tạm, trong khi chờ bí mật được lộ ra trong entry sau (không biết chừng nào mới viết đây, hi hi) nhé. Nói trước, tôi dịch dở lắm nhé, nhưng thôi kệ, các bạn đọc tạm vậy.

O my Luve's like a red, red rose
That’s newly sprung in June;
O my Luve's like the melodie
That’s sweetly play'd in tune.

As fair art thou, my bonnie lass,
So deep in luve am I:
And I will luve thee still, my dear,
Till a’ the seas gang dry:

Till a’ the seas gang dry, my dear,
And the rocks melt wi’ the sun:
I will luve thee still, my dear,
While the sands o’ life shall run.

And fare thee well, my only Luve
And fare thee well, a while!
And I will come again, my Luve,
Tho’ it were ten thousand mile.

----------
Còn đây là bản dịch (con cóc) của tôi.

Người yêu tôi như bông hồng đỏ thắm 
Vừa nở bừng sáng rực giữa trời Xuân

Người yêu tôi như bài ca đầm ấm

Vang rộn ràng những nét nhạc thanh tân.

Tôi yêu em, hỡi người yêu bé bỏng

Dẫu mai sau sông có cạn, núi mòn

Tôi vẫn yêu, ơi người em nhỏ bé

Như biển kia sóng cứ vỗ miên man.

Tạm biệt em, hỡi người em yêu dấu

Đành xa em một thoáng chốc trong đời

Nhưng chắc chắn tôi sẽ về tìm lại

Dù cho đường muôn vạn dặm xa xôi.

----------

Vậy nhé, các bạn chờ đọc entry sau. Món ngon phải đưa lên từ từ các bạn nhỉ, ăn nhiều quá một lúc e rằng sẽ không còn thấy ngon nữa.

Thơ dịch của người bạn mới quen

Như một món quà bất ngờ, sáng nay tôi nhận được mail kèm  bài thơ dịch của một người bạn mới quen (nhưng cũng chỉ là quen qua điện thoại và email thôi, chứ chưa hề gặp mặt). Đối với người bạn ấy thì có vẻ như tôi chẳng xa lạ chút nào, vì bạn ấy đã quen tôi qua trang blog này, với những bài viết lăng nhăng, vớ vẩn, lẫn với mấy bài thơ thẩn cả thơ sáng tác lẫn thơ dịch của tôi.

Mở bài thơ ra đọc, tôi thật vui vì đó chính là bài thơ rất nổi tiếng của nhà thơ Mỹ Robert Frost, "The Road Not Taken". Bài thơ mà tôi đã được học thời đại học, ở ĐH Văn Khoa cũ (đến khi tôi học thì đã đổi tên thành ĐH Tổng hợp, còn bây giờ là ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn - tên càng ngày càng dở đi như có ai đó đã nhận xét). Một bài thơ mà tôi rất thích nhưng chưa bao giờ nghĩ đến chuyện dịch nó ra, vì tôi nghĩ sẽ khó dịch cho hay. Như một vài bản dịch mà tôi đã từng đọc được; đọc, và chỉ thấy dở hơn bản chính nên tôi cũng không có chút ấn tượng gì.

Nhưng bản dịch của người bạn mới quen của tôi thực sự làm tôi ngỡ ngàng một cách thích thú, vì nó vừa giữ được ý tứ của bài thơ gốc, lại được viết bằng một ngôn ngữ rất thơ và rất Việt. Tuyệt không có cảm giác "dịch" chút nào. Đọc lên, thấy thú vị lắm, nhất là khi bạn đã biết rõ cái hay, cái đẹp của bài thơ gốc và cho rằng nó thuộc loại không thể dịch ra được.

Các bạn đọc bài thơ ấy ở dưới đây nhé. À mà không chỉ có bản dịch đâu, các bạn còn được đọc lời dẫn của dịch giả nữa, cũng không kém phần thú vị. Tôi đăng nguyên văn cả lời dẫn dưới đây, trừ một giòng có nhắc đến tôi. Và xin gửi lời cám ơn đến người bạn mà tôi chưa có cơ hội để gặp mặt.

Enjoy!
-----------------

FROST & CON ĐƯỜNG KHÔNG CHỌN

Tôi nhớ đâu đó có người nói rằng : Tuổi thọ  của một người có thể tăng lên và cũng có thể giảm xuống sau khi đọc một áng thơ nào đó của một thi hào nào đó.  Một trong những thi hào đó là Robert Frost.

Chính nhận xét đó đã làm tôi chú ý đến thi hào người Mỹ này.Bởi tôi yêu thơ và cũng thích dịch thơ cho riêng mình đọc. Không chia sẻ với ai.Thói quen đó đã mấy chục năm rồi.Những bài thơ của Robert Frost quả nhẹ nhàng, nhưng ý tứ sâu xa.Đọc xong tôi còn hiểu chút chút.Ai dè  khi đọc một số bài bình luận về Robert Frost và thơ của ông thì phải nói thiệt, lúc này thì :  Không còn hiểu gì hết ! Sao mà cao siêu quá vầy trời?

Tôi đem điều này nói với thầy tôi – Duy Sơn Lão Nhân – người cười mà rằng : Ta cũng không hiểu đâu ! Về sau, khi tôi đang học đại học ở Sài Gòn, người còn gởi cho tôi một lá thư ngắn vỏn vẹn có dòng trào lộng : Có lẽ chính Robert Frost cũng không hiểu những bình luận đó đâu ! 

Thầy tôi đi xa lâu rồi, Frost cũng vậy. Và có lẽ là hai người đã gặp nhau và trao đổi câu chuyện về tôi ở một cõi trời nào đấy, nên ngày nọ tôi bất giác ngộ rằng : Thơ chỉ có thể Ngộ chứ không thể Hiểu !

Bởi vậy phải Ngộ thơ mới dịch được thơ – nếu không Ngộ mà dịch thơ, thì thơ dịch ấy có thể gây thảm họa dịch thuật còn nặng hơn cả truyện dịch như Trần Tiễn Cao Đăng nói về một số tác phẩm văn học dịch ở Việt Nam vài năm trước. Và bản thân tôi cũng “ tự hào” vì nào giờ không dại dột bình luận thơ của ai cả ! Năm khi mười họa, bạn thân, thân lắm,thì mới dám nhận xét sương sương thôi ! Thiệt may mắn !

Năm xưa tôi chép được một bài thơ của Frost : The Road Not Taken. Đó là năm 1988. Tôi thấy cũng dễ hiểu, nhưng dịch ra thì cứ trúc trắc làm sao đó. Thành ra cứ phải dở dang. Có điều là tôi không quên bài thơ đó.Lâu lâu cũng đem ra  “ nghiên cứu ”. Mãi đến 16 năm sau, mùa thu 2004, bản dịch mới hoàn thành, mà hoàn thành chỉ trong một đêm ! Ngâm nga chán rồi đem để đâu đó. Thế rồi thất lạc.Mãi đến chiều hôm kia , khi cùng  mấy học trò dọn thư viện cũ của nhà, thì phát hiện mảnh giấy nhỏ chép bài thơ dịch nằm cô đơn giữa một cuốn tự điển Hán Việt dày cộm. Tính ra trước sau cũng hơn 24 năm kể từ ngày có trong tay bài The Road Not Taken !

Thế rồi tự dưng, không hiểu sao, tôi lại gởi  Email bài thơ dịch đó cho một người bạn mới quen : cô Vũ Thị Phương Anh, như một quà tặng niềm vui đầu tuần. Nút “ send ” bấm đi rồi mới thấy …ân hận! [...] (Tôi đã bỏ bớt một câu ở đây. - PA ghi chú)

Không ngờ chỉ không lâu sau đó cô Phương Anh hồi âm, đề nghị post lên blog cho mọi người cùng đọc! Một lời khen rồi còn gì ! Vì thế  tôi mạnh dạn giới thiệu sau đây : The Road Not Taken của Robert Frost – cùng bản dịch.

 ------------

THE ROAD NOT TAKEN

Robert Frost

Two roads diverged in a yellow wood,

And sorry I could not travel both

And be one traveler, long I stood

And looked down one as far as I could

To where it bent in the undergrowth;

Then took the other, as just as fair,

And having perhaps the better claim,

Because it was grassy and wanted wear ;

Though as for that the passing there

Had worn them really about the same,

And both that morning equally lay

In leaves no step had trodden black.

Oh, I kept the first for another day!

Yet knowing how way leads on to way,

I doubted if I should ever come back.

I shall be telling this with a sigh

Somewhere ages and ages hence:

Two roads diverged in a wood, and I --

I took the one less traveled by,

And that has made all the difference.

Hai Ngả Đường Xưa

Hai ngã rẽ

giữa cánh rừng

thu vắng

biết về đâu,

người lữ khách

phân vân

một ngả đường 

ta đứng

xa trông

cho đến lúc 

giữa ngàn cây

lẫn khuất.

Nhưng ....

ta chọn

không phải em

đường thứ nhất !

bởi đường kia 

mới thật

chất nguyên sơ !

đường cỏ xanh

như tiếng

gọi trong mơ

dù có lẽ,  

cũng lối mòn

chẳng khác!

Sáng thu ấy

lá rụng nhiều

xao xác

ngã đường đầu 

ta hẹn...

đến mai sau,

những ngả đường  

ta ước

sẽ giao nhau,

bởi không biết

bao giờ

ta trở lại!

Ta sẽ kể

về tháng năm

khắc khoải

tiếng thở dài

vọng mãi

cánh rừng xưa

nắng hanh vàng

trên một

lối hoang sơ 

ta đã chọn, 

và đường đời ta

đã khác.

Robert Frost

Hoàng Anh Dũng dịch

Thu 2004

----------
Nói thêm một chút cho hết ý.

Bài thơ của RF theo tôi hay nhất là ở đoạn cuối, đặc biệt là 2 câu cuối: "I took the one less travelled by/And that has made all the difference". Và bản dịch có lẽ cũng hay nhất ở câu cuối này, với những từ ngữ buồn buồn nhưng vẫn nhẹ nhàng, thanh thản: tháng năm khắc khoải, tiếng thở dài, nắng hanh vàng, lối hoang sơ. Và hay nhất, đạt nhất là câu cuối cùng: "Ta đã chọn, và đường đời (ta) đã khác". (Xin phép dịch giả được lược đi từ "ta" cho câu thơ được giữ đúng câu 8 chữ.)

Một lần nữa, cám ơn dịch giả HAD, người bạn mới quen nhưng chưa biết mặt của tôi.

Đọc "Đế Thiên - Đế Thích "của Nguyễn Hiến Lê (viết năm 1943)

Như các bạn đã biết, tôi đang viết dở dang loạt bài về chuyến đi thăm Campuchia, xứ Chùa Tháp, với rất nhiều ấn tượng tốt đẹp đến nay vẫn chưa phai. Nhưng bận quá nên mới viết hết một buổi sáng đầu tiên của chuyến hành trình 5 ngày 4 đêm, rồi ngưng lại.

Vì đang quan tâm đến Campuchia sau chuyến đi này nên tôi tìm tài liệu đọc về lịch sử Campuchia và các đền đài, cung điện cổ của đất nước Khmer oai hùng một thời, thời đại Angkor. Và tìm được cuốn "Đế Thiên - Đế Thích" của Nguyễn Hiến Lê, viết từ năm 1943 tức các đây gần 70 năm, và chỉnh sửa vào năm 1960, năm tôi chào đời! Một cuốn sách viết vô cùng thú vị, đáng đọc, vì nó không chỉ kể cho ta câu chuyện của một người lữ hành, đi, nhìn, nghĩ, viết, mà còn cho ta những hiểu biết tuy khái quát nhưng sâu sắc về lịch sử của Campuchia và những điều cần suy nghĩ về sự hưng vong của một dân tộc.

Đọc xong, tôi hết muốn viết nữa, vì NHL viết quá hay, nên những gì tôi viết ra hoặc sẽ hết sức mờ nhạt, vớ vẩn bên cạnh những gì ông đã viết, hoặc ngược lại sẽ bị ảnh hưởng vì những ý tưởng của ông khi nghĩ về một đất nước đã có một thời hùng vĩ, cực thịnh thời Angkor với diện tích được cho là 1 triệu mét vuông, mà nay chỉ còn là một đất nước nghèo nàn (ít ra là nghèo hơn VN) vừa mới thoát khỏi nạn diệt chủng và ngày nay nạn tham nhũng vẫn hoành hành.

Đành tạm thời ngưng lại, không viết nữa cho tới khi nào rảnh rang hơn, và ... tự tin rằng những gì mình viết ra cũng có cái gì đó riêng và đáng đọc. Còn dưới đây là đường dẫn đến chỗ để download tập du ký nói trên. Bạn nào muốn đọc thì vào đây nhé, tôi đã đưa lên google.doc để chia sẻ với mọi người một tài liệu quý.

Link: https://docs.google.com/file/d/0B23GcuCxvQVBRWg1RzZUclZNbTQ/edit
--------------

Nơi trú ẩn của tôi (2)

Rất lâu rồi, tôi không làm thơ. Đọc thơ cũng không, dù ngày xưa đối với tôi đó là một cái thú, một sự đam mê hầu như không cưỡng lại được. Chả hiểu sao, có lẽ, nói như Nguyễn Ngọc Tư, trái đến độ thì đổi vị; người đến ngày (già!) thì đổi tính.

Nhưng hôm nay tôi lại làm thơ, tất nhiên là thơ con cóc (như mọi lần), mới chết chứ. Chả là hôm nay cuối tuần, có chút rảnh rang, trời Sài Gòn lại gió hiu hiu, vì hôm qua mưa cả buổi chiều rả rích. Cứ như là mùa thu vậy, dù ở Sài Gòn làm gì có mùa thu mà chỉ là hai mùa mưa nắng.

Nên tâm hồn ... lãng mạn (hừm, thời nay tuổi teen chúng không còn dùng từ này nữa, mà nói thẳng luôn là ... sến!) của tôi ở đâu bỗng trỗi dậy. Và thế là tôi làm ra được một khổ (=đoạn) thơ, nối vào một khổ (=đoạn) khác đã làm cách đây 2 năm, cùng tựa.

Nói thêm một chút cho mọi người hiểu. Tôi có một nhóm bạn học từ thời Gia Long, gọi là nhóm 10b1 vì chúng tôi quen nhau từ lúc vào lớp 10, năm mới "giải phóng". Thời "Khi mới lớn tuổi mười lăm, mười bảy/Làm học trò mắt sáng với môi tươi" của chúng tôi hồi ấy rất vất vả, nhiều xáo trộn với những kỷ niệm đau lòng mà đến giờ có người vẫn chưa quên được, nhưng có thể chính vì đã cùng nhau trải qua một thời gian khổ mà chúng tôi dễ cảm thấy gần gũi với nhau dù đến nay đã gần 40 năm.

Nhóm bạn ấy hiện nay ở khắp nơi trên thế giới này, châu Âu, Mỹ, Úc, và tất nhiên, Việt Nam. Chúng đông lắm, đến mấy chục đứa, nếu đủ cả thì phải trên 50 người. Và có cả những người đã mất. Đứt đoạn với nhau đến mấy mươi năm, rồi có một người bạn bỏ chúng tôi đi xa một mình. Đau lắm, thương lắm, nhưng cũng chính vì cơ duyên ấy mà chúng tôi đã nối lại với nhau.

Thế là mail qua mail lại, rồi họp mặt, rồi ăn uống, sinh nhật, ca hát, cứ rộn ràng như thuở 15! Mệt lắm, mất thì giờ lắm, nhưng cũng vui lắm.

Rồi bây giờ nhóm bạn ấy còn bày đặt làm ra một cái blog chung nữa chứ. Tôi, đứa được xem là blogger chuyên nghiệp vì tự mình đã có đến 2, 3 cái blog, thực ra cũng đã hơi mệt mỏi với blog rồi. Thế mà khi chúng nó có cái blog đó, tôi vẫn không cưỡng được, cứ một ngày vào đó vài lần.

Cũng chẳng có gì đặc sắc, nếu bạn không phải là một người trong bọn chúng tôi. Chỉ là những tâm tình nho nhỏ, những trò đùa cợt lăng nhăng của trẻ con, nói bậy nói bạ. Đôi khi cũng có những tài hoa trong nhóm chúng tôi, chúng phát ra nào thơ nào văn nào nhạc nào họa. Nhưng đa số là viết lăng nhăng, như tôi đang viết đây, chẳng hạn.

Nhưng không sao; đối với chúng tôi, nó có ý nghĩa, thế là được.

Nên tôi vẫn cứ vào đấy, một ngày ít nhất là vài lần, có khi là vài chục lần. Chỉ là đùa cợt vớ vẩn thôi, y như hồi còn đi học, viết giấy chọc ghẹo nhau, ném qua ném lại, để chống cơn buồn ngủ, để tiếp tục chịu đựng những bài toán nhức đầu, những bài sử - địa lê thê, bài chính trị chán ngắt.

Cái blog ấy, với những đứa bạn thậm chí có thể sẽ khó có cơ hội gặp nhau tận mặt, nó đúng là nơi trú ẩn của tôi. Của chúng tôi.

Nên mới có đoạn 2 của bài thơ Nơi trú ẩn của tôi, như thế này. Chắc chắn là không hay, nhưng mà thật.

Chép lại đây để để giành cho mình, và cho những người bạn gần xa.

-----------
Nơi trú ẩn của tôi

I.
Nơi trú ẩn của tôi
Là thơ đấy
Nhắm mắt lại nghe giòng suối chảy
Nghe gió xanh, nghe tiếng chim thanh
Mở mắt ra là cuộc đời bát nháo
Là gạo tiền cơm áo
Vòng đời xoay nhanh, xoay nhanh
Ôi những con chuột chạy
Vật lộn giành tranh, bon chen rồi cũng vậy
Tôi tìm về với thơ.
(2010)

II.
Nơi trú ẩn của tôi
Là bạn Mười Bê đấy
Xa cách suốt thời gian ngần ấy

Gặp lại vẫn mày tao

Vẫn điên khùng, nói chuyện tào lao

Vẫn chọc ghẹo, dành ăn, vẫn thơ văn nhạc họa

Giòng đời trôi dù mệt nhoài nghiệt ngã

Còn một chỗ về rộn tiếng cười vui

Về đây, người ơi

Bốn mươi năm còn ắp đầy tình bạn

Và còn có cả khoảng không vô hạn

Ta kéo về blog chơi.

(22/9/2012)

-----
Nhân tiện đọc bài này, các bạn đọc bài cũ năm 2010 nhé, ở đây này: http://bloganhvu.blogspot.com/2010/07/noi-tru-cua-toi.html

Lần đầu thăm quê hương Chùa Tháp (4)

Ngày thứ nhất  (tiếp theo)

Chúng tôi ngừng lại để ăn trưa khoảng vào khoảng gần 11 giờ - ăn cơm sớm, vì sau đó đường xấu, không có chỗ dừng chân, người hướng dẫn cho biết như vậy. Đi với đoàn chúng tôi có đến 2 hướng dẫn, một là người Việt, theo chúng tôi từ VN, và một là người Campuchia, đón chúng tôi sau khi qua cửa khẩu Mộc Bài.

Theo anh Tường, HDV Việt, luật ở Campuchia rất chặt chẽ, người nước ngoài (trong trường hợp này là VN) không được phép làm hướng dẫn tại Campuchia mà bắt buộc phải có HDV địa phương. Vì vậy, HDV Việt đi theo đoàn nhưng không được phép thuyết minh, hướng dẫn, chỉ có thể nói trên xe chứ xuống đất là không được nói vì có thể có cảnh sát du lịch theo dõi và phạt. Luật này hẳn là để bảo vệ công ăn việc làm cho người Campuchia, một việc làm chính đáng xét theo lợi ích quốc gia của người Campuchia, đặc biệt là trong quan hệ với người láng giềng VN dù thân thiết (hẳn là thế) nhưng cũng luôn là một mối đe dọa ngầm cho người Campuchia vì sự khôn lanh, số đông và sức mạnh về kinh tế, quân sự của nó (tất nhiên là VN chỉ mạnh hơn Campuchia là một nước vừa mới thoát khỏi nạn diệt chủng đây thôi, đừng có lên mặt nhé người Việt!)

Lẩn thẩn, tôi nghĩ mối quan hệ Campuchia - VN cũng thật giống mối quan hệ VN - TQ. VN cũng đất hẹp người đông, dân đông như kiến (so với Campuchia, tất nhiên) như TQ đối với VN vậy. Dân số VN cũng gấp đến gần 10 dân số Campuchia, gần tương tự như dân số TQ đối với dân số VN. Nhưng sao chính phủ Campuchia đối với VN vẫn tỏ ra có đầy đủ tư thế, sự hiên ngang và độc lập đến thế. Sao họ không sợ môi hở răng lạnh nhỉ? Chẳng bù cho chính phủ VN, lúc nào cũng sợ làm TQ mích lòng. Cứ như là một nước phiên thuộc vậy, thật là ... chẳng biết dùng tính từ nào để nói nữa.

Quán ăn khá tươm tất so với một quán ăn dọc đường ở miền quê. Món ăn nấu nướng cũng tạm, đặc biệt là nêm nếm khá hợp khẩu vị VN: không nhiều dầu mỡ, không có các món xào với nước sốt có bột sền sệt, không có tô canh toàn quốc mà ông xã tôi gọi là tô nước rửa chén mà gia đình tôi đã quen trong mấy tiệm ăn của người Hoa qua mấy lần du lịch ở Mã Lai và Singapore.

Bên ngoài quán ăn, phía bên kia đường có một hồ nước rộng mênh mông, cây cổ thụ xanh um, rợp mát, như một ốc đảo trên một vùng đất cháy nắng. Bọn trẻ con đứng tụ tập, da đen nhẻm, tò mò nhìn những du khách Việt. Chúng chơi giỡn, nhưng không gây ồn ào mà khá trật tự. Tự hỏi, chẳng hiểu chúng nhìn mình có giống như mình hay nhìn các đoàn du khách ở VN không nhỉ? Không biết mọi người nghĩ sao, chứ sao tôi không thể nào có thiện cảm được với những đoàn khách TQ đi du lịch ở VN: họ quá ồn ào, rối rít, phát mệt!

Nhưng sang Campuchia rồi, tôi mới thấy  rõ ràng là so với người Campuchia thì người Việt cũng ồn ào như thế. Anh Đen, HDV người Campuchia cũng nói: "Chỗ nào có người Việt thì người Campuchia dọn đi nơi khác. Không ở với nhau được, không hợp. Người Việt ồn ào quá, đi đâu thì đi hàng đàn, không sợ ai hết. Xe hơi ở VN bấm còi inh ỏi, ở đây không có cảnh đó."

Như vậy, VN hơn Campuchia cái gì thì không biết, nhưng riêng cái khoản giữ gìn sự im lặng ở nơi công cộng, một dấu hiệu của văn minh, thì rõ ràng mình cần học từ họ rồi, nhỉ?

Đây là tháp thờ người quá cố, bên trong đặt hũ cốt, được thấy khắp nơi ở Campuchia (và cả ở miền quê tại một số nơi trên đất Thái Lan nữa)

(còn tiếp)