Hiển thị các bài đăng có nhãn singapore. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn singapore. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, 22 tháng 11, 2010

Tân Gia Ba ký sự (3)

Tượng Sư tử biển ở đảo Sentosa
3. Sentosa

Vào wikipedia tìm mục từ Sentosa, bạn sẽ được giải thích: Sentosa là một từ gốc Malay, có nghĩa là peace and tranquility. Yên bình và thanh tịnh.

Đó là tên một hòn đảo du lịch của Singapore, một trong những điểm du lịch mà mọi du khách đến Singapore lần đầu đều được giới thiệu phải ghé qua. Mặc dù theo bài viết giới thiệu về Sentosa trên wikipedia thì đối với dân địa phương, những gì có trên đảo này để thu hút du khách thực ra rất boring, đến nỗi người ta giải thích Sentosa là So Expensive & Nothing TO See Also! (Quá mắc, và cũng chẳng có gì mà xem).

Thử ngẫm nghĩ xem tại sao lại thế, thì thấy có lẽ cái tên ấy cũng không oan uổng gì lắm: ở trên hòn đảo này chỉ có Viện bảo tàng (có tên là Images of Singapore), rồi nhạc nước, Sky Tower (tạm dịch là Tháp trời), công viên bướm, thủy cung, bãi biển, sân golf .... Rặt chỉ toàn là những trò ... giải trí lành mạnh, chẳng hấp dẫn tí nào, quả thực thế!

Boring thế, nhưng lại hợp với những người boring giống như tôi. Hơi mọt sách, có lẽ thế, vì ở trong môi trường giáo dục cả đời mà (giống như học sinh học mãi mà không được ra trường vậy, bạn tôi nói thế).

Tôi đến Sentosa lần đầu cách đây 10 năm, rất có ấn tượng với Viện bảo tàng đặt ở đây, nên lần này đến Singapore cùng với một bạn nhỏ ở cơ quan - chưa đến Singapore lần nào - tôi bèn cùng bạn ấy trở lại hòn đảo yên bình và thanh tịnh ấy. Có lẽ để tìm chút thanh tịnh cho tâm hồn mình chăng?

Một tour đi thăm Sentosa trong vòng khoảng hơn 4 tiếng đồng hồ, bao gồm đi lại từ khách sạn, đi cáp treo vào đảo, và thăm 3 địa điểm tham quan, bọn tôi phải trả 69 đô la Singapore cho một người. Tính ra tiền Việt là khoảng hơn 1 triệu đồng, mất đứt 1/3 tháng lương của mấy bạn nhỏ mới ra trường ở trung tâm tôi rồi! Đúng là So Expensive (and Nothing TO See Also)!!!
Cáp treo đến đảo Sentosa
Trên đường lên đảo, nhìn xuống cảng

Ba địa điểm tham quan ấy là gì? Là Viện bảo tàng (tôi chấm điểm tối đa cho địa điểm này), rồi thủy cung (well, cái này ở đâu cũng giống nhau, hồi đi học ở Úc tôi cũng đi nhiều rồi, đặc biệt là ở Queensland, rất kỳ thú, nên không mấy có ấn tượng về điểm này), và cuối cùng là một show biểu diễn có tên là Songs of the Sea, một loại nghệ thuật tạo hình thị giác bằng cách phun nước và chiếu tia lazer, kèm âm nhạc làm nền, khá hoành tráng, nhưng không mấy hấp dẫn đối với một người ... già như tôi. Tóm lại, chỉ có cái bảo tàng là đáng giá!

Bảo tàng ấy có gì? Ừ, thực ra thì cũng thường thôi. Chỉ là lịch sử Singapore từ thời thuộc địa đến khi lập quốc. Singapore chỉ mới dành độc lập vào năm 1965, 10 năm trước ngày VN hoàn toàn thống nhất. Nhớ lại, hồi ấy ở Sài Gòn có ai xem Singapore là cái gì lắm đâu nhỉ? Vì những cái gì Singapore có thì Sài Gòn đều có cả: thì đấy, cảng biển, tự do thương mại, người Ấn người Hoa vv - à quên, còn người Mã, thì ta không có, nhưng bù lại đã có người Việt, chăm chỉ mà thông minh hơn người Mã nhiều (tự khen tí!).

Nhưng cái cách họ lưu giữ, sắp xếp và diễn giải các hình ảnh và sự kiện lịch sử, và đặc biệt là những hình ảnh về truyền thống văn hóa của các dân tộc tạo nên nước Singapore ngày nay, Ấn, Hoa và Mã, và cả những ảnh hưởng của Âu nữa chứ, lần nào tôi vào xem cũng cảm thấy xúc động, và thực sự thấy ... phục những người lãnh đạo đất nước này, đã đưa một đảo quốc bé tí ti với những người dân nghèo nàn lạc hậu trở thành một đất nước thịnh vượng, chỉ vài triệu dân nhưng có đến mấy trường đại học trong top 100 thế giới như hiện nay.

Những hình ảnh trong viện bảo tàng ấy tôi chụp bằng điện thoại di động, không rõ lắm, có lẽ cũng không đẹp. Nhưng đó là những tấm hình đối với tôi là có ý nghĩa. Nó cho thấy sự phát triển vượt bực của một dân tộc trên một đất nước vốn chẳng có gì ngoài con người, với một lịch sử thuộc địa cũng tang thương không kém gì VN. Những hình ảnh đối với tôi thật gần gũi, như ngày tết truyền thống, các trò chơi của trẻ em như con vụ, hay cảnh hớt tóc cho con nít thời xưa - mẹ ẵm ngửa cho ông thợ cạo tóc, còn em bé thì la khóc. Nhìn vào, cứ thấy một VN thời xưa mà tôi còn nhờ được, khoảng thập niên 1960 của thế kỷ trước.
Phu phen thời thuộc địa
Người lao động
Người lao động 2
Truyền thống
Ngày tết
Lì xì
Đất nước đứng lên!

Không, không phải đánh đuổi thực dân đế quốc gì đâu, mà là bị Malaysia "đuổi" ra khỏi khối liên hiệp Mã Lai thời ấy, vì những bất đồng trong quan điểm về chính sách dân tộc - sự phân biệt đối xử đối với người gốc Hoa của Mã Lai. Xem thêm ở đây.

Tôi chợt nhớ một người bạn Singapore mà tôi quen vào đầu thập niên 1990, khi VN mới mở cửa. Người bạn này thực ra là một "học trò" học tiếng Việt với tôi, vì lúc ấy những người nước ngoài vào làm ăn tại VN cần học tiếng Việt nhưng chỉ có thể dạy qua tiếng Anh, nên nhiều giáo viên tiếng Anh có thêm cái nghề dạy tiếng Việt cho người nước ngoài. Anh ấy lớn hơn tôi cả chục tuổi, học với tôi rồi thành bạn.

Môt người Hoa, self-made, rất dễ thương, không có bằng đại học, nhưng vì làm lâu năm trong hãng lớn (hãng Shell) nên anh cũng có một vị trí tương đối trong công ty.

Và một trong những lời tâm sự của anh ấy từ những năm đầu thập niên 1990 mà tôi còn nhớ, đó là: "Nhìn thấy VN ngày nay (thập niên 1990), tôi nhớ Singapore những năm đầu độc lập quá! Cũng những kênh nước đen, dân chúng khạc nhổ bừa bãi .... Lúc ấy, chúng tôi nghèo khổ lắm. VN mở cửa, đi đúng hướng, rồi thì sẽ còn thịnh vượng hơn chúng tôi nhiều!"

Tôi vẫn nhớ mãi, và vẫn tin. Singapore đã từng nghèo nàn và lạc hậu như thế, và nay họ như thế. Tôi vẫn chờ, và đến nay là 20 năm rồi. VN ơi, VN, VN! Chúng ta đang ở đâu trên bản đồ của thế giới ngày nay?

(còn tiếp)

Chủ Nhật, 21 tháng 11, 2010

Tân Gia Ba ký sự (2)

Đường phố Tiểu Ấn Độ
2. Tiểu Ấn Độ (Little India)

Khách sạn tôi ở tại Singapore là một khách sạn nhỏ và rẻ tiền, nằm gần khu Tiểu Ấn Độ. Một buổi sáng bỏ một phiên tại hội nghị, tôi đi bộ đến khu này để nhìn ngắm và mua sắm vài món linh tinh.

Người Singapore có một diểm độc đáo, đó là mặc dù vốn là một nước cựu thuộc địa nhưng họ hoàn toàn chấp nhận, thậm chí tự hào về những nét văn hóa của thời thuộc địa mà người châu Âu đã để lại trên đất nước mình. Trong bảo tàng lịch sử của họ tại khu Sentosa, họ chụp hình 4 người đại diện cho 4 dòng ảnh hưởng tạo ra những nét văn hóa độc đáo của mình, đó là người Âu, người Ấn, người Mã, và người Hoa (là chủng tộc chiếm đại đa số ở đây).

Riêng về người Ấn, thì họ chỉ là một thiểu số, dù là một thiểu số có số lượng kha khá, là nhóm chủng tộc lớn thứ ba sau người Hoa và người Mã.

Cảm giác chung của tôi khi đến khu Tiểu Ấn Độ là họ nghèo, nghèo hơn mức trung bình chung của Singapore. Nhưng khi nói điều này với một người bạn nhỏ của tôi đang học ở đây, và đã ở Sing tổng cộng đến 7 năm, thì người bạn tôi nói, thực ra người Ấn còn khá hơn người Mã. Số người Ấn đi học và có bằng đại học khá cao.

Tôi đọc thêm thông tin trên wikipedia thì cũng thấy nói như vậy. Một điều có thể rút ra được, đó là sự phân hóa xã hội của người Ấn là rất cao: người giàu, có học cũng nhiều, mà người rất nghèo lại càng nhiều hơn.

Và hình như những người nghèo khổ đó cần tôn giáo - thuốc phiện của quần chúng, như Marx đã từng phán. Dọc đường đi tôi tình cờ thấy một ngôi đền thờ và vào thăm, chụp một số hình ảnh. Có hình rồi, mới tò mò lên wikipedia đọc, thì ra đây là một đền thờ khá nổi tiếng và đã tồn tại gần 2 thế kỷ nay.

Gần 2 thế kỷ! Lúc ấy, VN ta đang ở đâu nhỉ? Và những đền thờ, những di tích của thời ấy, nay có còn gì không? Tôi chợt nhớ đến "Lăng đức tả quân Lê Văn Duyệt" (đây là tên chính thức mà tôi biết về lăng này, hình như được ghi trên cổng Lăng hồi trước năm 1975, còn dân thường thì gọi một cách tôn kính là Lăng Ông) ở gần nhà tôi.

Thời trước năm 1975 được xem là một nơi linh thiêng, đến dịp tết khói hương nghi ngút, mọi người đổ xô đến xin xăm, cầu khấn. Rồi đến sau năm 1975, thời gian đầu nhà nước quan niệm tôn giáo là lạc hậu, là một loại tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan vv, nên lăng bị bỏ phế, xuống cấp, mặt bằng phía sau lăng bị sử dụng vào các mục đích khác như giữ xe, bán cây cảnh, vv, và sự linh thiêng của lăng bị giảm đi đáng kể.

Nhìn những tấm hình người dân Sing gốc Ấn trong đền, nhớ lại sự thành kính của họ khi ở trong đền, tôi chợt hỏi, dân nghèo ở quanh vùng Lăng Ông gần nhà tôi, giờ đây thuốc phiện không còn linh nữa, thì những nỗi đau của họ sẽ được xoa dịu bằng gì nhỉ? Hay là ... họ không còn đau khổ nữa, vì thiên đường hạ giới, thiên đường cộng sản mà nhiều người đã bỏ cả cuộc đời để hy sinh cho nó và đi tìm nó, đã đến với họ rồi?

Những tấm hình tôi chụp ở Tiểu Ấn Độ đây, mọi người ngắm và nghĩ nhé.
Tiệm bán hương hoa dành cho người đi đền
Nóc đền thờ - hình này tôi không chụp được vì buổi trưa nắng gắt, và chụp bằng điện thoại di động nên rất hạn chế, nhưng có nhìn thấy tượng thần trên nóc đền. Giờ về nhà lên wikipedia mới biết đền này nổi tiếng thế, nên lấy hình của wikipedia đưa vào đây xem cho ... đỡ tiếc!

Vị nữ thần trên nóc đền hình như là thần Kali, vợ của thần Shiva? Ai biết rõ hơn thì bảo cho tôi với nhé!
Lịch sử đền thờ
Bỏ giày dép trước khi vào đền thờ
Lại cũng bỏ giày dép. Tôi thích cảnh anh chàng người Âu có thái độ thành kính khi vào đền, nên chụp đến 2 tấm.
Trong đền thờ

Nhân tiện, một người bạn mới gửi cho tôi đường link này về con sông Hằng và đất nước Ấn Độ (đây là Đại Ấn Độ, không phải Tiểu Ấn Độ be bé xinh xinh ở Singapore đâu). Đọc xong, thấy rùng rợn quá, nếu những tin và ảnh đó là đúng. Các bạn xem ở đây này.

Như vậy, người Ấn ở Sing phải rất biết ơn đất nước đảo quốc bé tí ti này: họ giữ gìn được những truyền thống tốt đẹp nhất của mọi dân tộc đã từng sinh sống ở đây (Ấn, Âu, Hoa, Mã), và cũng rất văn minh và phát triển.

Còn VN? Bao nhiêu là truyền thống tốt đẹp, rồi thiên nhiên xinh tươi, đúng là "một giải sơn hà gấm vóc", với những Hạ Long hùng vĩ, những cao nguyên trung phần thơ mộng, bãi biển dài xinh đẹp ở Nha Trang, Vũng Tàu, Phan Thiết ...

Bây giờ, chúng ở đâu cả rồi? Nha Trang và Mũi Né đã lên National Geographic với "danh hiệu" bãi biển tồi tệ nhất! Chúng ta sẽ để gì lại cho các thế hệ sau?

(còn tiếp)

Thứ Bảy, 20 tháng 11, 2010

Tân Gia Ba ký sự (1)

1. Tân Gia Ba và Tân Đảo

Đây là mẩu chuyện cuối cùng trong chuyến đi Tân Gia Ba của tôi tuần trước.

Đứng trước tôi trong hàng người chờ kiểm tra giấy tờ nhập cảnh ở quầy hải quan (immigration) là một người đàn ông có lẽ khoảng 50-60 tuổi, da đen dòn, trông khỏe mạnh, nhưng dáng điệu trầm tĩnh, suy tư. Một con người từng trải, tôi nghĩ vậy.

Anh công an hải quan, còn trẻ, có lẽ khoảng 30 ngoài, hỏi người khách đứng trước tôi từ đâu về. Câu trả lời: Tân Đảo.

"Tân Đảo? Chưa nghe thấy tên này bao giờ cả!" Anh công an nói. Và anh gọi cho bạn mình ở quầy kế bên. Anh bạn đó nói: "Có phải New Zealand không? Tên cũ trước 1975?"

Còn tôi, thì tôi mang máng nhớ nó là Tân Caledonie, trước đây đã được học trong sách Địa lý trước năm 1975, chẳng nhớ là học hồi lớp mấy nữa. Nhưng vì không chắc, nên tôi không nói gì. Còn người khách đứng trước tôi thì giải thích đó là một nước rất nhỏ, chẳng hiểu ở VN gọi là gì. Rồi trong khi chờ đợi anh công an tìm được câu trả lời thì ông nhìn quanh, hơi ngơ ngác.

Cuối cùng, hỏi qua hỏi lại rồi thì anh công an cũng biết được Tân Đảo là New Caledonia, hay Tân Caledonie như tôi nhớ.

Tự nhiên tôi nghĩ, phải chăng người khách này mới về VN lần đầu từ Tân Đảo? Mà ông có thể là ai nhỉ, con cháu của những người Việt Nam lưu lạc ở xứ người từ cách đây gần thế kỷ, thời của 2 cuộc thế chiến, của thực dân và thuộc địa, thời người dân bản địa bị đối xử như nô lệ, làm phu phen hoặc công nhân đồn điền, ở những nơi rừng thiêng nước độc?

Lại nhớ đến chị ruột của tôi lần đầu về VN vào đầu thập niên 1990, chị ấy đi chuyến bay của hãng hàng không Singapore và phải bỏ một buổi vào thư viện để tìm từ điển cũ tra xem Singapore tiếng Việt là gì. Để tìm thấy: Tân Gia Ba.

Về đến cửa khẩu, khi được hỏi quá cảnh từ đâu, chị trả lời Tân Gia Ba, và cũng không ai biết là gì. Khi chị nói, Singapore, thì mọi người ồ lên: Singapore! Vậy mà nói là Tân Gia Ba, thì ai biết nó là cái gì!

Nhưng với tôi, thì từ Tân Gia Ba có ý nghĩa lắm. Bởi vì mặc dù lần đầu tiên tôi đi Tân Gia Ba là cách đây 10 năm (năm 2000), nhưng câu thơ về chuyến đi của các quan triều Nguyễn tại Tân Gia Ba thì tôi đã thuộc lòng từ nhỏ:

Không đi khắp bốn phương trời
Vùi đầu án sách uổng đời làm trai!


Vì tôi cũng mới đi Tân Gia Ba về đây. Một Tân Gia Ba nhỏ xíu, nói theo kiểu xem thường của VN là "nhỏ như cái lỗ mũi", tài nguyên chẳng có gì, nhưng việc tổ chức quản lý xã hội, ý thức vươn lên, không mặc cảm tự tôn hoặc tự ti dân tộc, biết học của phương tây để làm cho mình mạnh lên, và đặc biệt là nền giáo dục của đất nước này thì ta sẽ còn phải học dài dài.

Mọi người đọc thêm về chuyến đi Tân Gia Ba của Cao Bá Quát tại đâytại đây. Và cũng nên đọc thêm về người Việt ở Tân Đảo, tại đây.

Và xem tấm hình này, chụp trong bảo tàng lịch sử của Singapore trong khu Sentosa. Để nhớ lại một thời đầy những biến động kinh hoàng của lịch sử thế giới tại khu vực Đông Nam Á này.

Tôi bỗng nhớ đến một bài viết nào đó ở trên báo chí Việt gần đây, với cái tựa có hai chữ "lỡ tàu". Chúng ta cứ chấp nhận mãi mãi lỡ tàu như thế này sao?

(còn tiếp)