Bài đáng đọc: "Lỗi hay không lỗi"

Bài ấy nói về phôi bằng mới do Bộ Giáo dục vừa ban hành. Một việc đã được bàn luận om xòm trên báo chí, và trên các blogs, trong thời gian gần đây. Nhưng bài này không bàn về những chỗ lỗi nho nhỏ (và ... hơi lớn) mà mọi người đã chỉ ra, mà bàn chuyện lớn hơn, đó là sửa đổi mẫu phôi bằng để làm gi. Tức mục đích của việc sửa đổi. Một vấn đề mang tính triết học. Why, chứ không phải là what, hay là how.

Đọc bài đó ở đây. Rất đáng đọc.

Tôi đang rất bận nên chỉ kịp đưa link vào đây để lưu, và sẽ trở lại khi có thời gian và ... còn hứng thú. Ở đây chỉ ghi nhận một điều rất nhanh: Quả thật, phôi bằng ấy thực sự là không giống ai. Không giống chính những mẫu văn bằng trước đây đã có, mà cũng chẳng giống nước ngoài!

Tất nhiên VN không nhất thiết phải giống ai. Mà cũng không nhất thiết phải giống hoàn toàn. Vấn đề là trả lời được câu hỏi tại sao cần giống, tại sao cần khác. Dường như Bộ chưa có câu trả lời cho việc đó. Mà chỉ trả lời từng chi tiết một, với những lập luận khác nhau cho những chi tiết khác nhau.

Thiếu triết lý, vì khi thực hiện, chưa đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi: WHY?

Không có triết lý đúng, thì không thể định hướng đúng, và vì thế sẽ không bao giờ đến đích. Đó có phải là vấn nạn chính của giáo dục VN hiện nay không?

Hai bài phỏng vấn PA trên báo Đất Việt

Hôm nay tôi nhận được tin từ PV của Báo Đất Việt cho biết có hai bài viết có sử dụng ý kiến của tôi. Hai bài đó, ở đây và ở đây.

Tôi chưa đọc lại, hy vọng là ý kiến của tôi không bị sai lệch khi được lọc qua lăng kính của PV. Cứ đưa lên đây để lưu cho mình, và cho bạn bè, những người thường ra vào blog này. Và cũng để ... khoe một tí :-). Bởi vì, là một trí thức (well I believe so, hopefully mọi người không phản đối!) ;-), thì điều làm cho người ta sung sướng, tự hào nhất, là được quyền có ý kiến, và có người nghe. Nếu không phải lãnh đạo lắng nghe và thực hiện, thì ít ra cũng được đưa ra công luận.

Xin mọi người đọc và có ý kiến để cùng chia sẻ nhé!

Lại buồn!

Buồn, là một mẩu mà tôi đã viết trên blog này, cách đây không lâu. Ai muốn biết mẩu đó, xin tìm lại trên blog này (= tìm cách "câu độc giả", hơi bị lộ liễu !) :-)

Buồn, hình như cũng là tựa một bài thơ của tác giả nào đó thời tiền chiến, tôi không nhớ rõ (thật ra vào cái thời gúc-gồ này thì tìm ra ngay thôi, nhưng tôi đang viết trên blog cá nhân = cảm tính, nên cho phép mình ... lười, không tìm), với những câu như sau (hình như thế, xin lỗi không chính xác, nhưng chính xác thì đâm ... mất hay, phải không HQ?):

Hôm nay trời nhẹ lên cao
Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn ...

Nhưng cái buồn của tôi đang viết ở đây là một cái buồn khác, không liên quan gì đến 2 cái buồn vừa nêu:

1. Cái buồn số 1, liên quan đến một blogger bạn tôi đòi đóng blog; chuyện đó đã không xảy ra, nên nó thành "vui" mất rồi.

2. Còn cái buồn số 2, là buồn vô cớ của một nghệ sĩ, rất vẩn vơ, vơ vẩn, và nếu người nào duy lý, thì sẽ gọi nó là cái buồn VỚ VẨN (chỉ thêm một cái dấu sắc vào thôi, mà nó khác hẳn về ý nghĩa, tiếng Việt đúng là hay thật!).

Cái buồn của tôi hôm nay, khi viết những giòng này, thì rất có cớ! Đó là vì ông xã tôi hôm nay lại nhắc tôi đọc báo SGGP. Ông xã tôi mà nhắc đọc báo, thì các bạn biết rồi đấy, thế nào cũng có chuyện đáng quan tâm. Đây này, biết ngay mà! Các bạn thử đọc đi, rồi cho tôi biết, có đáng buồn không nào?

Đọc xong, tôi có mấy cảm nghĩ như sau:

1. Ngạc nhiên, nhưng mà rất mừng, vì báo SGGP, là "cơ quan của Đảng bộ ĐCSVN TP HCM, tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP HCM", lại là nơi đầu tiên thẳng thắn chỉ ra cái chưa được của một trường đại học công (rất đau khổ, đó lại là cơ quan yêu quý của tôi).

Thiết nghĩ, những việc làm như thế này, dù có ... đau thật, nhưng là cái đau cần thiết, giống như mổ một cái ung ra khỏi cơ thể. Và rất hoan nghênh báo SGGP đã làm việc này! Chắc chắn tác dụng chống tham nhũng trong giáo dục của những việc làm như vậy sẽ cao hơn rất nhiều, so với việc, ví dụ, dạy thêm vài ba tiết học về chống tham nhũng trong chương trình học của học sinh phổ thông!

2. Băn khoăn, là tại sao một việc như vậy lại có thể xảy ra trước thanh thiên bạch nhật như thế? Và, theo bài báo, thì trước sự bức xúc của các nhà khoa học trong Hội đồng, và cả của các cử tọa ngồi bên dưới nữa? Chẳng lẽ, một việc như vậy đã trở nên ... chuyện thường ngày trong môi trường giáo dục của ta rồi hay sao? Mà nếu vậy, thì tại sao, tại sao, tại sao, trời ơi? Một câu hỏi lớn???

3. Phẫn nộ, vì theo cách đặt vấn đề của tờ báo, thì có thể còn có cả xã hội đen có liên quan đến việc này nữa? Lại nhớ những ... cảnh báo, nhắc nhở của ông xã "đa nghi như Tào tháo" của tôi: Em cẩn thận đấy, nói năng thì giữ mồm giữ miệng, chơi với ai thì cũng đừng quá tin người, chẳng biết ai vào với ai đâu!!! Trước đây tôi vẫn nói cứng với ông xã rằng, anh chỉ giỏi nghi ngờ người khác! Nay, bỗng thấy ... sờ sợ, dù vẫn không muốn tin! HQ ạ, phải không em, chị chỉ muốn tin vào điều tốt thôi, còn những điều này chị không muốn tin đâu! Làm sao có thể tin được cơ chứ?!

4. Ngây ngô, tự hỏi rằng, ngoài việc mong đợi đảng, nhà nước, hay là báo chí truyền thông, luôn đi đầu trong việc chống tiêu cực, chống tham nhũng như thế này (giống như báo SGGP đã làm, mà tôi đã "tuyên dương" ở mục 1 ở trên), thì nhân dân như tôi, như ông xã tôi, như các bạn tôi, liệu có thể làm gì được để góp tay vào việc chống tiêu cực trên mọi lãnh vực trong xã hội của ta, không nhỉ? Chẳng hạn, góp ý trong các buổi họp tại cơ quan, và (đối với những ai là đảng viên, là điều mà tôi không được hân hạnh), trong các buổi họp chi bộ, ví dụ thế?

Vì đó chính là cách làm tích cực nhất, thường xuyên nhất, mà có lẽ lại hiệu quả nhất, của việc "giáo dục chống tham nhũng" - khi tất cả mọi người thường xuyên phản ứng với cách hành vi tham nhũng ngay xung quanh mình, như một số người đã làm trong bài báo nói trên. Chứ không phải cứ nhắm mắt làm ngơ, mũ ni che tai, đèn nhà ai nhà nấy rạng, như lâu nay cái văn hóa "không làm người khác mất mặt", và "kính trọng quyền uy" của chúng ta đã để xảy ra như vậy?

Vì tôi tin là chúng ta, từng người một, đều có trách nhiệm chung trong việc làm trong sạch môi trường sống của chúng ta - môi trường theo nghĩa rộng, bao gồm cả môi trường tinh thần, và đạo đức nữa. Theo đúng tinh thần của cuộc vận động tấm gương đạo đức Hồ chủ tịch? Hay nói một cách gần gũi với cách nói phổ cập của toàn dân, của truyền thống dân tộc hơn, mượn lời BS Hồ Hải, là tất cả chúng ta đều góp phần tạo nên cái cộng nghiệp của dân tộc VN, và vì thế, phải có trách nhiệm, và phải làm một cái gì đó, để mọi việc dần tốt hơn lên?

Nghĩ lan man, để cố tìm giải pháp, dù là giải pháp tinh thần theo kiểu AQ. Để mà quên đi một chút cái cảm giác buồn, là cái lý do của entry này đây.

...
Phất phơ hồn của bông hường
Trong hơi phiêu bạt còn vương máu đồng
Nghe chừng gió nhớ qua sông
E bên lau lách thuyền không vắng bờ...

Không gian như có dây tơ
Bước đi sẽ đứt động hờ sẽ tiêu...

Êm êm chiều ngẩn ngơ chiều
Lòng không sao cả, hiu hiu sẽ buồn ...

Và xin phép tác giả bài thơ cho đổi lại câu chót:

Đời (riêng) không sao cả, dưng sao trĩu buồn?
--
Cập nhật ngày 26/1/2010
Phần 2 của bài viết về sự kiện đáng buồn kia ở đây.

Sau buồn, là rất buồn, sau rất buồn, là ... hết buồn. Không tin cứ hỏi Trịnh Công Sơn mà xem. Trong bài hát "Đàn bò vào thành phố".

Rồi người bỗng thấy buồn, bỗng thấy buồn
Người chợt nghe xót xa thân mình ...
...
Và người đã hết buồn, đã hết buồn
Người chợt nghe đá lên trong hồn ...

Thì hôm trước tôi đã nói rồi mà lại, "I am a rock. And a rock feels no pain."

À, đã lỡ cập nhật rồi, thì cập nhật tiếp nhé: bài thơ mà tôi trích dẫn ở đây không phải tên là Buồn, mà là Chiều, của Xuân Diệu. Google bảo thế đấy!

Ngoại ngữ không còn là môn thi bắt buộc?

Sáng hôm qua, vừa lên xe buýt để đến cơ quan thì thấy ông xã nhắn: "Em đọc báo Tuổi trẻ về việc thi năm nay".

Ông xã tôi chỉ là một thường dân thuộc loại rất ... bình thường, nhưng hết sức quan tâm đến các vấn đề chính trị, xã hội, và tình hình đất nước. Nên cái gì mà ông ấy nhắc thì tôi đều phải đọc. Nhưng hôm qua thì bận lu bu suốt cả ngày nên không tập trung được.

Sáng sớm nay vào Tuổi trẻ online, thấy tin ngoại ngữ không còn là môn thi bắt buộc trong kỳ thi THPT (xem ở đây). Nhưng không có một lời bình nào của nhà báo. Qua báo Pháp Luật cũng có tin tương tự. Cũng không có lời bình. Nhưng ở đây có bạn đọc nhận xét không nên bỏ môn ngoại ngữ khỏi danh sách bắt buộc.

Tôi nghĩ, quyết định nói trên thực sự khó hiểu. Vì nó hoàn toàn ngược lại mục tiêu chung của giáo dục VN trong bối cảnh đất nước đang hội nhập. Động thái này cũng đi ngược lại với nhiều động thái khác của Bộ Giáo dục. Đó là một loạt các đề án cải cách chương trình giảng dạy tiếng Anh, tập huấn phương pháp, viết giáo trình mới, tập huấn thay sách, viết ngân hàng đề thi, tập huấn về trắc nghiệm, vv trong cả chục năm qua. Rồi bao nhiêu tiền để thử nghiệm dạy tiếng Anh ở bậc tiểu học, dạy tăng cường tiếng Anh trong trường phổ thông, đổi mới giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành ở đại học vv?

Để kiểm tra thông tin, tôi làm google search với các cụm từ khác nhau và có kết quả lần lượt như sau, mọi kết quả đều vài triệu đường dẫn:
"tiếng Anh": Kết quả 1 - 10 trong khoảng 7.610.000 cho tiếng Anh. (0,26 giây)
"đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh": Kết quả 1 - 10 trong khoảng 2.850.000 cho đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh. (0,84 giây)
"chương trình tiếng Anh": Kết quả 1 - 10 trong khoảng 4.600.000 cho chương trình tiếng Anh. (0,32 giây)
"đề án tiếng Anh": Kết quả 1 - 10 trong khoảng 5.060.000 cho đề án tiếng Anh. (0,18 giây)
"đổi mới chương trình tiếng Anh": Kết quả 1 - 10 trong khoảng 2.960.000 cho đổi mới chương trình tiếng Anh. (0,35 giây)

Đặc biệt, 3 cụm từ "giảng dạy tiếng Anh", "nâng cao năng lực tiếng Anh" và "thi tốt nghiệp môn tiếng Anh" cho kết quả cao bất ngờ, từ gần 15 triệu đường dẫn trở lên, trong đó : Kết quả 1 - 10 trong khoảng 14.900.000 cho giảng dạy tiếng Anh. (0,42 giây); Kết quả 1 - 10 trong khoảng 28.100.000 cho nâng cao năng lực tiếng Anh. (0,40 giây); và Kết quả 1 - 10 trong khoảng 27.600.000 cho thi tốt nghiệp môn tiếng Anh. (0,25 giây) .

Đủ thấy, năng lực tiếng Anh là một vấn đề lớn của thị trường lao động, giảng dạy tiếng Anh là vấn đề lớn của các trường, và thi tốt nghiệp môn tiếng Anh là một chính sách lớn của nhà nước. Những việc này thu hút được sự quan tâm của toàn xã hội.

Ví dụ, hãy đọc ở đây.

Vì tiếng Anh quan trọng như vậy nên trong năm 2008 Thủ tướng chính phủ đã ký duyệt đề án dạy và sử dụng Tiếng Anh 2008-2020 (xem ở đây) với mức kinh phí triển khai 300-400 triệu USD. Hình như đây là chủ trương rất mạnh mẽ của PTT, Bộ trưởng Giáo dục Nguyễn Thiện Nhân. Và mới đây, Vụ Hợp tác Quốc tế của Bộ đã báo cáo dự án này dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, rất xôm tụ. Xem ở đây.

Chủ trương về ngoại ngữ xuất hiện song song với chủ trương về việc xây dựng các trường đại học "đẳng cấp" quốc tế mà theo chỉ tiêu do Bộ trưởng đưa ra thì đến năm 2020 sẽ lọt vào top 200 thế giới. Mà muốn có đẳng cấp quốc tế, thì trước hết phải được quốc tế biết đến. Tức phải nói chuyện được với người ta. Và ra quốc tế, thì không nói tiếng Việt rồi đi tìm phiên dịch như nhiều quan chức ta hiện nay!

Với tư cách một người rất đúng nghề (giáo dục ngôn ngữ, chuyên ngành kiểm tra đánh giá năng lực tiếng Anh), trước đây tôi đã thấy những chính sách gần đây của Bộ về tiếng Anh là khá mạnh mẽ, quyết liệt, và nhất quán. Ví dụ đầu tiên là đưa môn tiếng Anh vào danh sách các môn thi bắt buộc. Gần đây là yêu cầu phải đạt mức trình độ tiếng Anh theo các thang đo quốc tế (IELTS, TOEFL) trong kỳ thi cao học.

Tất nhiên các chính sách này chưa hoàn hảo. Và việc triển khai còn nhiều vấn đề, khiến người ta có thể nghi ngờ về tính khả thi của chính sách. Nhưng nếu chính sách tốt mà làm không được thì phải xem lại việc triển khai sao cho tốt, chứ không phải là thay đổi chính sách, trời ạ!

Nay, lại có quyết định như thế này! Ông xã tôi, ăn nói thẳng thừng và cực đoan, bảo: chính sách ngu dân? Tôi, với bản chất "hữu khuynh", luôn đứng về phía ... chính quyền (!), thì tôi thấy nói như thế là quá nặng và chưa hiểu hết những cái rối rắm, phức tạp trong công việc của nhà quản lý. Nhưng nghĩ lại mà xem, có phức tạp rối rắm thì mới cần đến nhà quản lý chứ!

Nên không biết nói sao nữa. Chỉ viết một mẩu nhật ký blog. Và cái tựa: trống đánh xuôi kèn thổi ngược. Tôi cũng nhớ một câu nghe được ở đâu đó: Việt Nam là một dân tộc rất mạnh. Mạnh ai nấy làm.

Hay, đây lại là cách làm của ốc sên nhà thể thao? Ai không rõ ốc sên làm gì, thì xem entry trước của tôi. Ở đây.

--
Tái bút lúc 12:29 đêm ngày 10/1/10

Mẩu này mình viết xong từ cách đây mấy ngày, tựa đầu tiên là "Ngoại ngữ không còn là môn thi bắt buộc, hay trống đánh xuôi kèn thổi ngược". Sau đó, gửi đi đến mấy nơi để chia sẻ. Chẳng biết cái thành ngữ "trống đánh xuôi kèn thổi ngược" có gì hay thế, mà bây giờ thấy các báo cũng dùng thành ngữ ấy để bàn về việc này. Thành ra nhàm. Nên bèn sửa lại cái tựa, vừa ngắn, vừa ... khỏi đụng hàng!

(Thật ra thì cũng có một tí ... tâm trạng đấy nhưng không viết ra được!)