"Bài toán Ngô Bảo Châu"

Tình cờ ghé qua nhà bác Diện, ở đây này, tôi bắt được 2 bức biếm họa rất dí dỏm của họa sĩ Phan Cẩm Thượng về sự kiện NBC và câu phát biểu nổi tiếng liên quan đến con chiên - ủa quên, con cừu chứ (ờ mà chiên cừu gì cũng một thứ thôi mà!).

Tranh vẽ quá hay, nên mặc dù đã đưa link ở trên, nhưng tôi vẫn thấy cứ phải rinh về nhà để ngắm cho thỏa thích, nên đã xin phép chủ nhân của blog rồi nhưng chưa được trả lời (qua comment). Nhưng thôi thì đây cũng chỉ là giúp tác giả các bức vẽ trên đưa tranh đến người thưởng thức thôi mà. Nào, mọi người cùng ngắm nhé! Dưới đây này.


Biếm họa thật độc đáo, phải không các bạn? Mà không hiểu bác Châu bác ấy sẽ thực sự nghĩ như thế nào khi thấy mấy cái hình này nhỉ? Còn tôi, thì tôi nghĩ bác ấy sẽ ... phì cười vì sự dí dỏm của tranh vẽ, và cũng ... hơi một chút thú vị vì thấy câu nói của mình - có lẽ phát ra trong một lúc hơi bực mình vì bị mất tự do sau khi đã trở nên nổi tiếng - giờ cũng đã nổi tiếng đến thế.

Dù gì thì tranh vẽ cũng làm cho ta cười thoải mái. Cười, là liều thuốc bổ mà, bà con ơi!

Chúng ta là những con cừu!

Entry này viết về con cừu.

Trước hết, phải nói về cái tựa. Trước khi quyết định chọn tựa này ("Chúng ta là những con cừu"), tôi đang có trong đầu vài cái tựa khác. Ví dụ: "Tội nghiệp con cừu". Hoặc "Không được xúc phạm con cừu" (cái này là chôm ý tưởng trong comment của một người khác trên blog Thích học toán). Hoặc, "Tại sao người ta phải chịu làm cừu?".

Hoặc, cái tựa này thì phức tạp hơn, và telling hơn, vì nó nói lên cái nguồn gốc giáo viên tiếng Anh của tôi: "I am a sheep. You are a sheep. We are ...?" Cái chỗ ... này là giống như cô giáo đi dạy, mớm lời tới đó thì dừng lại để học trò điền vô, và câu trả lời ở đây, nếu bạn đang mới học hết lớp 7 ở VN như Khuê Vũ, thì có lẽ bạn sẽ trả lời là sheeps (danh từ số nhiều thì phải thêm -s mà mẹ!). Tôi hy vọng các bạn đọc blog này thì đều biết số nhiều của sheep là gì nên không đưa câu trả lời ra đây, e rằng xúc phạm các bạn quá!

Thế tại sao lại chọn cái tựa đang dùng? À, có nhiều lý do. Lý do đầu tiên, và gần nhất, đó là vì Khuê Vũ thích cái tựa ấy. Tôi hỏi tại sao, cô bé bảo, vì có cái quảng cáo trên TV, "Chúng ta là những con bò" (quảng cáo sữa, hình như thế, với hình mấy con bò đứng bằng 2 chân, tay cầm ly sữa thì phải; tôi ít xem TV nên không nhớ rõ). Ừ, hay đấy nhỉ. Đã là bò, nay lại là cừu, vậy chúng ta là trại súc vật. Là Animal Farm. Hay lắm.
Nhưng tại sao hôm nay lại viết về cừu? Nguyên nhân gần, chắc là ai cũng biết, là câu nói rất nổi tiếng của một người VN rất nổi tiếng hiện nay, đố biết là ai nào (ai mà chẳng biết phải không), rằng (đại khái) bám theo lề là việc của những con cừu, không phải là việc của người tự do.

Một câu trả lời rất thông minh, dí dỏm, và khí khái. Đáng mặt anh hào. Vì cái câu ấy, mà NBC - ừ, chứ còn ai nữa - lại thêm một lần nổi tiếng. Theo THD, thì cái câu ấy khiến NBC xứng đáng nhận thêm một giải Nobel nữa.

Ừ, xứng đáng thật chứ. Ở VN, có ai nói được câu nói ấy đâu, mặc dù cái trò lề trái lề phải cũng đã được nhắc đến ở VN từ mấy năm nay rồi. Đúng là câu nói của người thông minh có khác. "Miệng người sang có gang có thép". (Chà, viết xong câu này lại nhớ câu đối của nó, "đồ nhà khó..."! Nguy quá, mà oan quá, tôi chẳng có ý gì đâu nhá, chỉ là thuộc nhiều thơ văn nên cứ bạ đâu là trích dẫn đó thôi!)

Nhưng, sau khi thích thú vì câu phát biểu của NBC về con cừu và người tự do, tự nhiên tôi đâm ra trầm ngâm suy nghĩ. Anh NBC thì đúng là người tự do rồi, nên anh ấy không (thèm) bám theo lề nào cả. Còn tôi, tôi có là người tự do không, hay tôi là con cừu? Chà, khó trả lời quá! Rõ ràng tôi cũng muốn khí khái như NBC, cũng muốn làm người tự do chứ, kể cả tự do bắt chước thần tượng của mình (xin nói trước, NBC không phải là thần tượng của tôi nhé, tôi có rồi!).

Vả lại, ai lại tự nhận mình là con cừu (= ngu ngốc, chỉ biết theo đàn) bao giờ, nhất là, dù sao thì mình cũng là người ... có học (nhưng chưa chắc là trí thức, GS Chu Hảo bảo thế, ai không biết thì gúc "Chu Hảo" và "trí thức Việt Nam", chắc thế nào cũng tìm thấy!)

Nhưng có chắc là tôi hoàn toàn tự do không nhỉ? Ví dụ, tự do đi ... bên lề trái, chẳng hạn? Chà, cái này thì tôi "trăm lần không, vạn lần không", thật thế! Cho tiền, tôi cũng không đi lề trái các bạn ạ, các bạn nào lề trái thì tha cho tôi nhé, cho em xin hai chữ bình yên! Vả lại, tôi là người Công giáo, mà đạo chúa thì dạy con chiên của mình (à, chiên tức là cừu đấy ạ!) phải tôn trọng luật pháp và những người ở vị trí lãnh đạo, vì người ta mà ngồi được vào vị trí ấy thì đó cũng là một phần kế hoạch của Thượng đế, vì (nếu bạn là người Công giáo thì bạn phải tin) mọi sự đều do Thiên chúa sắp đặt cả mà!

Đang loay hoay suy nghĩ về con cừu và người tự do, tôi lại bắt gặp trên facebook một câu hỏi đúng ngay tâm trạng của tôi - "sự khác biệt giữa một con cừu thông minh và một người tự do là gì?" Các bạn để ý nhé, con cừu thông minh cơ đấy, chứ không phải bất cứ con cừu nào đâu!

Ồ thế thì tôi có giải pháp cho mình rồi. Ừ, thì tôi là con cừu, nhưng mà là con cừu thông minh, được chưa? Có thế chứ. Tôi thông minh như thế nào ư? Đây này, xem câu trả lời cho câu hỏi nêu trên về sự khác biệt nhé:

"Con cừu thông minh đi bên lề mà nó biết người ta muốn nó đi, vì nó không muốn bị làm thịt; người tự do đi bên lề mà chính họ chọn vì họ tin rằng không ai làm gì được mình, nhưng điều đó không phải lúc nào cũng đúng!"
Trời ơi, xuất thần chưa! Tôi trả lời đấy, thật mà, bản quyền của VTPA, trả lời vào tối hôm qua trên facebook. Ai không tin thì ... mặc kệ, ai ... ăn cắp bản quyền cũng mặc kệ, tôi biết tôi là tác giả, thế là đủ rồi.

Và khi trả lời xong câu hỏi trên, tôi thấy tôi có thể tự tin mà nói rằng, I am a sheep (but a smart one you know!), you are a sheep, and we are sheep!

Và cũng có luôn câu trả lời cho những câu hỏi được đặt ra hoặc ám chỉ trong những cái tựa mà tôi đã không dùng đến cho entry này (ai quên xin xem lại phần đầu ở trên): Tại sao người ta phải chịu làm cừu? À, là vì người ta thông minh mà!

Cho nên, không được xúc phạm con cừu, hoặc ít ra là không được xúc phạm những con cừu thông minh như tôi đây (!!!!), nghe chưa! Mà, xúc phạm làm gì, chúng ta đều là những con cừu thôi mà (nhưng mà là cừu thông minh, các bạn ạ!).

Nhưng dù có thông minh (hoặc có lẽ, chính vì thông minh), thì con cừu vẫn phải chịu để người ta xén lông, làm thịt, chỉ biết đi theo bầy, và im lặng - sự im lặng của bầy cừu. Mặc dù không ai hiểu rõ sự im lặng đó có nghĩa gì. Ừ, im lặng, khó hiểu lắm chứ, có khi là đồng ý, có khi là đồng lõa, có khi là phản kháng, và cũng có khi là phân vân chưa biết tính sao. Đâu phải lúc nào cũng có nghĩa là ngu ngơ, đần độn, không có gì trong đầu, như người ta nghĩ về loài cừu đâu. Nên tôi mới có cái tựa (suýt chọn) cho entry này là "Tội nghiệp con cừu" như trên đã nêu.

Nhân tiện nói tiếp, con cừu thật ấy, nó cũng hay lắm nhé, mọi người cứ nói người này người kia là bầy cừu, nhưng thực ra đã hiểu hết về loài cừu chưa? Chứ tôi mới đọc trên wikipedia về con cừu, thấy, như bất kỳ loài vật nào khác, mọi tính cách của nó đều có lý do môi trường (nature vs nuture mà). Và khi thay đổi môi trường, chắc chắn tính cách của các loài vật cũng sẽ khác. Mà riêng loài cừu, thì ứng xử của nó trong đàn và trong nhóm nhỏ là khác nhau đấy nhé, tôi mới đọc thấy thế đấy.

Quy luật biến dị và di truyền ấy mà, hình như thế? Hôm nào tôi phải đọc lại Darwin mới được.

Và cuối cùng, xin tặng các bạn mấy bức hình về loài cừu, mới chôm trên wikipedia. Cừu, cũng đa dạng, và "nhìn lâu cũng đẹp" (giống như Sài Gòn), chứ bộ! Tôi tự chọn cho mình làm con cừu mặt đen đen ấy, các bạn xem nó có đẹp không nhé!