Hiển thị các bài đăng có nhãn had. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn had. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Bảy, 9 tháng 2, 2013

Bạn tôi viết (9): Bài đọc trước giao thừa

Bây giờ là 5 giờ sáng Chủ nhật mùng một Tết Quý Tỵ. Tôi dậy sớm, từ 4 giờ, vì đêm qua hơi nhức đầu, đi ngủ sớm, không đón giao thừa, dù mọi ngày thì bao giờ cũng phải sau 12 giờ mới đi ngủ.

Sáng mùng một, mở mail ra tôi nhận được nhiều lời chúc tốt đẹp từ bạn bè, người thân (chưa kể những tin nhắn qua điện thoại của đồng nghiệp, học trò, bè bạn). Tự nhiên thấy lòng bình yên và hạnh phúc, well, một thứ hạnh phúc mơ hồ, dịu dàng và ấm áp.

Rồi tôi đọc được một bài viết từ một người bạn giờ đã thành người quen đối với những bạn đọc trên blog này, của anh Nguyễn Đại Hoàng gửi trước lúc giao thừa. Lòng tôi chợt chùng xuống, thật lâu.

Vì những cảm giác mà anh NĐH viết trong bài không hề xa lạ đối với tôi. Hồi chưa lập gia đình riêng, gia đình tôi có một tiệm tạp hóa ở ngay chợ Ông Tạ, và cùng với mẹ tôi là người một tay "cai quản", quán xuyến cái tiệm ấy. Và bao giờ tôi cũng thấy buồn nhất là cảnh chợ chiều 30: hàng hóa cũ, héo, lèo tèo xơ xác; ra chợ chỉ còn những người nghèo (nếu không kể những "ông nhỡ, bà nhàng"), tần ngần đứng trước những món hàng rất thiết yếu, suy tính rất lung rồi mới rụt rè hỏi mua. Ngược lại, những người còn ngồi bán vào chiều 30 cũng là những người nghèo, cố gắng ở lại chợ để kiếm những đồng tiền cơ cực bù thêm vào những món tiền phải tiêu trong ngày tết. Những người ấy thường cũng là những người cuối cùng đi chợ 30 tết.

Có một câu thơ của nhóm Nhân Văn Giai Phẩm - chẳng rõ của tác giả nào - mà tôi luôn nhớ đến khi thấy những cảnh như thế này:

Đất nước chúng ta không đếm hết người nghèo
Đêm nay thiếu cơm, thiếu áo ...

Đầu Xuân, ai cũng mong có những niềm vui và những điều may mắn. Nhưng cũng xin đừng quên nghĩ đến họ, những người dân nghèo của Việt Nam, các bạn nhé. Xin hãy đọc bài viết dưới đây, tuy không kịp đúng thời điểm trước giao thừa như anh NĐH đã muốn.

Và xin cám ơn tấm lòng của anh NĐH, một người bạn tôi mới quen nhưng thấy có rất nhiều đồng cảm. Và cảm phục vì tấm lòng của anh, ít ra là như tôi hiểu qua những bài anh viết.
-----------------
BÀI ĐỌC TRƯỚC GIAO THỪA 2013

Năm nào giao thừa tôi cũng buồn cả. Tôi thường đi tới khu chợ tàn cuối năm để xem bà con ta làm việc dọn dẹp. Có bà mẹ ốm nhom nặng chưa đầy 36kg nuôi mấy đứa con sinh viên học quyết liệt luôn. Tụi nó cũng ốm nhom nhưng mặt mày cực kỳ tươi sáng. Nhìn cảm động lắm. Có ông bán vé số có hai đứa con đều là học sinh giỏi sáng đi học chỉ được cơm nước mắm. Tụi nó nói thích học Tiếng Anh lắm.

Tiếng Anh sẽ giúp tụi con có nhiều cơ hội hơn phải không thầy ? Thầy dạy tụi con nghe thầy. Chứ đi học ngoài tháng mấy triệu làm sao đây ? Nghe nói lòng buồn hết biết. Đó là ở TP đó, Còn những nơi xa xôi thì sao ? Tôi đi nhiều nơi rồi, nơi nào cũng có những bà mẹ - ông cha - những đứa con như vậy đó, có điều còn cơ cực hơn nữa... Dù sao thì đất nước mình vẫn đang vào Xuân.Cười và cùng hy vọng cùng đất nước nhé.

Chỉ còn mấy tiếng nữa là năm cũ đi qua và năm mới sẽ đến. Ngoài đường đã yên lặng đi nhiều. Trong không khí buồn buồn của phố phường vắng vẻ, tôi vẫn cảm thấy được niềm hy vọng đang nhen nhúm lên trong những đôi mắt và nụ cười có phần mệt mõi của người dân. Tôi cười với những người hốt rác đêm cuối năm. Tôi cười với những người dẹp chợ muộn. Họ là những đồng bào của tôi.Có thể cũng là bình thường thôi, nhưng việc họ cười lại với tôi làm tôi kinh ngạc và cảm động vô cùng.

Tôi biết nước mình là một nước nghèo. Thu nhập bình quân hàng tháng chỉ vào khoảng 100 USD. Đó là một mức thu nhập mà người dân ở rất nhiều quốc gia khác có thể kiếm được chỉ trong vài ngày, thậm chí là chưa tới 1 ngày ! Số nước nghèo như ta ngay trong khu vực Đông Nam Á thôi cũng đã ngày càng ít đi, dường như VN chỉ còn hơn mỗi Lào và Campuchia.

Tôi cũng biết để đất nước thịnh vượng thì giáo dục chính là chìa khóa. Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan, Hồng Kông … là những ví dụ điển hình nhất về chính sách coi giáo dục là đòn bẫy. Họ đã thành công rực rỡ. Sức mạnh của giáo dục đã chuyển hóa thành sức mạnh kinh tế và sự tự chủ quốc gia.

Việt Nam không có sức mạnh đó.

Nhiều nhà bình luận đã nói rằng : Việt Nam không có những nhà lãnh đạo giáo dục đúng nghĩa. Nền giáo dục Việt Nam không những lạc hậu mà còn lạc hướng . Tôi không dám lạm bàn về những nhận xét đó, tôi chỉ thấy rằng khi đưa một đất nước anh hùng, có tiềm năng rất mạnh, vào nơi nghèo khổ, không tìm được lối ra đã mấy mươi năm rồi, lẽ nào các quan chức giáo dục vẫn có thể mỉm cười với gió Xuân ? Vâng có thể họ đang cười với gió Xuân !

Còn những người đồng bào của tôi thì sao. Cám ơn trời, họ vẫn đang cười với gió Xuân. Một nụ cười thanh thản đến lạ kỳ. Nước mắt họ đã tưới cho niềm hy vọng của con em. Tôi nhìn đất nước tôi mỉm cười với gió Xuân. Tôi cũng cho rằng mình đã rất mạnh mẽ vì không …khóc !

NGUYỄN ĐẠI HOÀNG

2/2013

Thứ Ba, 5 tháng 2, 2013

Vàng rơi, vàng rơi, thu mênh mông ...

Ô hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi, vàng rơi, thu mênh mông ...

Hai câu thơ này của nhà thơ Bích Khê tôi đã đọc được từ ngày còn rất nhỏ, khoảng 13, 14 tuổi. Đọc ké trong sách của chị tôi, hình như trong cuốn Việt Nam thi nhân tiền chiến của Hoài Thanh - Hoài Chân. Một cuốn sách đối với một đứa trẻ 13, 14 tuổi như tôi lúc ấy là rất dày, lẽ ra phải tạo ra cho tôi cảm giác ngao ngán. Nhưng riêng cuốn sách này thì ngược lại, tôi lại thấy khá thú vị, mặc dù tôi chỉ đọc lướt qua phần bình và chủ yếu đi tìm đọc phần thơ của các tác giả khác nhau.

Và dù chẳng cố tình nhớ, nhưng không hiểu sao những câu thơ đẹp của nhiều tác giả đã chui vào ký ức tôi cho đến tận bây giờ. Như hai câu thơ của Bích Khê mà tôi vừa trích ở trên. (Mở ngoặc chút: Tôi cũng rất thích mấy câu thơ trào phúng của Tú Mỡ: "Cây tươi tốt lá còn xanh ngắt/Bói đâu ra lác đác lá ngô vàng/Trên đường đi nóng giãy như rang/Cảnh tuyết phủ mơ màng thêm quái lạ", dường như để mỉa mai chính những câu thơ kiểu như trên, mà đến giờ tôi vẫn cho là những câu thơ tả cảnh rất đẹp, dù cảnh ấy tôi cũng chỉ tưởng tượng thôi chứ chưa bao được ngắm tận mắt).

Các bạn có thể đọc thêm về nhà thơ tài hoa mệnh yểu Bích Khê ở đây: http://vi.wikipedia.org/wiki/B%C3%ADch_Kh%C3%AA

Còn đây là một mẩu tin khác có liên quan đến cả PD và BK: http://thethaovanhoa.vn/van-hoa-toan-canh/nhac-si-pham-duy-tim-thay-di-khuc-trong-tho-bich-khe-n20100908070942220.htm

Hôm nay, tôi nhớ lại mấy câu thơ này khi nhận được một bài tản văn của anh Hoàng Anh Dũng, người bạn thơ của tôi mà các bạn đã quen qua trang blog này. Không cần giới thiệu thêm gì nữa, các bạn đọc vào ở dưới đây nhé.

Enjoy!
------------------------------
VẦN THƠ SẦU RỤNG …

Hôm nay tôi tình cờ gặp lại một câu thơ cổ : Ngô đồng nhất diệp lạc, thiên hạ cộng tri thu - nghĩa là một lá ngô đồng rụng, thiên hạ đều biết mùa thu tới …một câu thơ đẹp và buồn man mác .

Nhưng bây giờ không phải mùa Thu. Thu qua rồi.Không có gì rụng để báo mùa Xuân về. Nhưng thiên hạ đều biết có một ngôi sao đã rụng. Vâng Phạm Duy đã đi rồi. Tôi muốn gởi ông bài thơ sau đây :

BÀI THƠ PHẠM DUY

Áo anh sứt chỉ đường tà
Đường chiều lá rụng tình ca hẹn hò
Cỏ hồng nước mắt mùa thu
Vần thơ sầu rụng rong ca phố buồn

Ngày trở về quán bên đường
Đưa em tìm động hoa vàng ngày xưa
Giọt mưa trên lá viễn du
Bên cầu biên giới tiếng thu người về

Thuyền viễn xứ bà mẹ quê
Quê nghèo người lính trẻ về miền trung
Ngậm ngùi hoa rụng ven sông
Bên ni bên nớ chỉ chừng đó thôi

Nếu một mai em sẽ qua đời
Nghìn trùng xa cách mưa rơi tuổi hồng
Cô hái mơ nụ tầm xuân
Tìm nhau ngày đó chúng mình về đây

Mây trôi trôi hết một đời
Kiếp sau xin giữ lại đời cho nhau
Bài ca trăng bài ca sao
Gọi em là đóa hoa sầu đêm xuân

Đường em đi dạ lai hương
Khi xưa ta bé cây đàn bỏ quên
Tuổi bâng khuâng tuổi thần tiên
Con chim nhỏ trên cành yêu đương

Mầu thời gian thú đau thương
Khúc ca ly biệt chủ nhật buồn mưa rơi
Sầu hai khía cạnh cuộc đời

Cơn đau tình ái tiếng đàn tôi tình cầm
Thu ca điệu ru đơn
Về thôi mơ mộng cuộc tình tàn nhớ thương
....

Tôi nghĩ chắc hẳn PD đã nhìn ra bài thơ này rồi. Vâng đó là một bài thơ mà từng câu từng chữ là của ông, không thêm, không bớt một chút nào. Nó được làm từ một số tựa bài hát của ông.

Cỏ hồng nước mắt mùa thu
Vần thơ sầu rụng rong ca phố buồn


Tôi chỉ là người sắp đặt lại. Vậy thôi !

Hoàng Anh Dũng
01/2013
------------------------
Viết tiếp sáng 6/2/2013

Hai câu thơ của Bích Khê tôi đã chép theo trí nhớ như trên. Nhưng sáng nay tôi nhận được comment của anh HAD về từ đầu tiên trong 2 câu thơ trên như sau:

Đôi khi tôi cũng quên khuấy đi mất là Bích
Khê có bài Tỳ Bà , trong đó hai câu kết rất tuyệt :

Ơ hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông.

(Nếu thay ơ hay bằng ô hay là hỏng liền ! - nhiều nhà đã bình luận như vậy ).


Riêng tôi (tức là chủ blog này, là PA ấy), thì có lẽ vì đã nhớ 2 từ "ô hay" từ nhỏ nên lại thấy "ô hay" hay hơn là "ơ hay". Thôi thì "xấu đẹp tùy người đối diện", tôi cứ chép comment của anh Dũng lên đây để chia sẻ với mọi người vậy. Có thể hôm nào khác tôi sẽ thử tìm hiểu xem "ô hay" và "ơ hay" có những gì khác nhau về ý nghĩa biểu cảm, và vì vậy, chọn từ nào (ô hay là ơ) thì hợp hơn với 2 câu thơ trên.

Và chúc mọi người những ngày nghỉ đón Tết nhẹ nhàng, thư thái.